Miền Bắc khô hanh, miền Nam mưa trong mùa khô có phải là bất thường?

Trong 2 ngày vừa qua, khu vực Nam bộ và Nam Trung bộ có mưa diện rộng với lượng mưa lớn trong mùa khô. Cùng với đó, thời tiết miền Bắc trong và sau Tết lại khô hanh trong khi phổ biến mọi năm là có mưa xuân và độ ẩm cao. Đây có phải là những hình thái thời tiết bất thường?
Miền Bắc khô hanh, miền Nam mưa trong mùa khô có phải là bất thường? ảnh 1

TS Hoàng Quốc Lâm, Trưởng phòng Dự báo Khí tượng hạn vừa hạn dài (Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương).

Phóng viên báo Tin Tức đã có cuộc trao đổi với TS Hoàng Quốc Lâm, Trưởng phòng Dự báo Khí tượng hạn vừa hạn dài (Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương) về vấn đề này.

Thưa ông, bình thường trong và sau Tết miền Bắc thường có mưa xuân nhưng năm nay lại hanh khô hơn. Điều này có khác thường so với mọi năm không?

Theo thời tiết trong và sau Tết ở miền Bắc là nhìn chung là hanh khô nhiều hơn so với các năm khác. Một trong những lí do là Tết Nguyên đán năm nay đến sớm, ngày 28/1 dương lịch đã là Tết mà ngày 4/2 là ngày lập xuân. Trong khi đó, thông thường mưa xuân, mưa phùn thường xảy ra sau ngày lập xuân. Ví dụ, Tết Nguyên đán 2016 là ngày 8/2 dương lịch sau ngày lập xuân, còn Tết năm 2015 là muộn hơn, giữa tháng 2 dương lịch thì có mưa xuân.

Sau Tết thường là thời gian nửa cuối tháng 2 sang tháng 3 là thời gian xuất hiện các hình thế mưa nhỏ mưa phùn nên Tết nguyên đán năm nay xảy ra sớm nên chưa xuất hiện các tác nhân gây mưa nhỏ, mưa phùn mà mưa nhỏ mưa phùn.

Trong 10 ngày tới, nhìn chung thời tiết miền Bắc sẽ tốt lên khoảng 3 – 4 ngày đầu sau đó đến 9/2 dương lịch có đợt không khí lạnh, gây mưa và trời chuyển rét đến ngày 11/2. Tuy nhiên, khả năng rét đậm không cao vì đã lập xuân rồi, đặc biệt ở vùng đồng bằng như Hà Nội thì rất khó có khả năng rét đậm. Còn vùng núi và trung du khả năng có thể có rét đậm.

Miền Bắc khô hanh, miền Nam mưa trong mùa khô có phải là bất thường? ảnh 2

Mưa lớn bất thường tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 2/2 khiến đường An Dương Vương (quận 6) bị ngập sâu trong biển nước. Ảnh: Mạnh Linh/TTXVN

Thưa ông, đợt mưa 2 ngày vừa qua ở Nam Bộ được cho là khá bất thường so với mọi năm. Nguyên nhân tại sao lại xảy ra hiện tượng này?

Ngày 2 và 3/2 vừa qua, tại khu vực Nam Bộ và Nam Trung Bộ có một đợt mưa trên diện rộng với lượng mưa tương đối lớn. Nguyên nhân chính của đợt mưa này do ảnh hưởng của rãnh áp thấp ở  khu vực phía nam chuyển dịch lên phía bắc kết hợp với các nhiễu động trong đới gió đông trên cao nên tại khu vực Nam bộ có lượng mưa tương đối lớn. Tổng lượng mưa trong đêm 2 sáng 3/2 khoảng 20 – 50 mm, một số nơi  lớn hơn trên 100mm như ở Thủ Dầu 1 (Bình Dương) và Trà Nóc (Cần Thơ).

Đặc điểm của đợt mưa này là cường độ mưa tương đối lớn. Mặc dù là thời gian mưa chỉ kéo dài trong 24 giờ  nhưng lượng mưa lên đến 40 – 50 mm trong khoảng giữa tháng 1 có đợt mưa trái mùa nữa ở khu vực Nam Bộ  từ 14 -16/1, đợt mưa đó kéo dài hơn 2 ngày tuy nhiên tổng lượng mưa đợt đó chỉ từ 10 – 30 mm nhỏ hơn nhiều so với đợt này.

Đợt mưa trái mùa đợt này nhìn chung không có gì bất thường vì chúng tôi đã có dự báo trước hơn 3 ngày so với thời điểm bắt đầu xảy ra mưa.

Tại sao lại gọi đây là đợt mưa trái mùa, thưa ông?

Gọi là mưa trái mùa vì thông thường trong các tháng  mùa đông của Việt Nam,  các tỉnh miền Nam tại khu vực Nam trung bộ và Nam bộ tương đối khô, lượng mưa tuần, tức là 7 ngày chỉ phổ biến dưới 10 mm, tuy nhiên trong cả khoảng thời gian mùa đông như vậy  có 1 số đợt có hình thế gây mưa khác nhau mà tùy mức độ có thể gây ra các đợt mưa lớn. Ví dụ đợt giữa tháng 1  lượng mưa phổ biến 10-30mm đợt 2-3/2 lượng mưa 20 – 50mm do đợt mưa này gây nên lượng mưa lớn hơn hẳn so với lượng mưa trung bình tuần của nhiều năm nên chúng tôi gọi các đợt mưa này là mưa trái mùa, lượng mưa tương đối lớn xảy ra trong mùa khô ở các tỉnh miền Nam.

Trong 10 ngày tới, dự báo không có đợt mưa trái mùa nào. Mưa trái mùa sẽ  xảy ra nốt trong ngày 3/2  và có thể kéo dài sang nửa ngày 4/2 sau đó từ  5/2 trở đi, các tỉnh Nam Trung Bộ và Nam Bộ lại nắng mạnh trở lại.

Trân trọng cảm ơn ông!

Bài và ảnh: Thu Trang

Dành cho bạn

Báo Tin tức và Dân tộc nhận nhiều thư khen tin hay, bài tốt

Báo Tin tức và Dân tộc nhận nhiều thư khen tin hay, bài tốt

Chiều 23/10, Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh, Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố cùng tổ chức trao hỗ trợ tác phẩm báo chí hay, xuất sắc quý III/2026. Báo Tin tức và Dân tộc có bốn tác phẩm viết về TP Hồ Chí Minh được trao hỗ trợ.

Chia sẻ nhiều cách làm hay thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm

Chia sẻ nhiều cách làm hay thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm

Ngày 23/10, tại phường Hoa Lư, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026 và sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn.