Theo phóng viên TTXVN tại Mexico City, thông cáo của Bộ Ngoại giao Mexico (SRE) thông qua Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia (INAH) cho biết buổi lễ chính thức bàn giao cổ vật đã diễn ra hôm 3/3. Đây là hoạt động nằm trong chiến lược quốc gia nhằm bảo vệ di sản văn hóa và chống nạn buôn bán trái phép khảo cổ vật.
Giám đốc phụ trách Phục hồi Di sản Văn hóa của SRE, bà María José Buerba Romero Valdés, cho biết trong số cổ vật được hồi hương có 828 tác phẩm thời tiền Tây Ban Nha được Đại học Colgate ở Hamilton (New York) trao lại. Những hiện vật này có giá trị lịch sử cao, minh chứng cho sự đa dạng về nền văn hóa lâu đời từng tồn tại trên lãnh thổ Mexico trước khi người Tây Ban Nha đến. Nhóm cổ vật có niên đại trong khoảng thời gian 3.000 năm từ thời kỳ tiền Cổ điển (năm 1.500 trước Công nguyên) đến thời kỳ hậu Cổ điển (thế kỷ 16) và có nguồn gốc đa dạng đến từ nhiều vùng khác nhau, bao gồm miền Tây Mexico, Bajío, Oaxaca, khu vực Maya…
Trong số những tác phẩm đáng chú ý nhất là bức tượng người Olmec có niên đại từ năm 900 đến năm 400 trước Công nguyên ở miền Trung Mexico, được làm bằng đất sét, mô tả một nhân vật nam trong tư thế ngồi, hai chân bắt chéo và một tay ôm gối. Tác phẩm điêu khắc dài 12 cm và rộng 8 cm, cho thấy đặc điểm tiêu biểu của nghệ thuật Olmec.
Nhà chức trách Mexico cũng thu hồi được một ách bằng đá được làm theo phong cách Olmec (năm 1.000-400 trước Công nguyên) và mặt nạ Teotihuacan có niên đại từ năm 100 đến năm 600. Ngoài ra, nhóm cổ vật còn bao gồm các bình đựng, tượng người và động vật nhỏ, đồ vật có từ nền văn hóa Maya, Toltec và Teotihuacan của Mexico thời tiền Tây Ban Nha. Những tác phẩm này hiện đang được INAH lưu giữ để phân tích, bảo quản và triển lãm trong tương lai.
Trong nhiệm kỳ Tổng thống Andrés Manuel López Obrador (2018-2024), Mexico đã thực hiện một loạt các hành động pháp lý và chiến lược nhằm thúc đẩy việc hồi hương những di sản văn hóa quốc gia bị lưu giữ bất hợp pháp ở nước ngoài. Thống kê cho thấy, từ tháng 12/2018, các phái đoàn ngoại giao Mexico tại nhiều quốc gia trên thế giới đã thu hồi được khoảng 14.000 tác phẩm văn hóa của quốc gia Mỹ Latinh này.
