Nghiên cứu do Viện Nghiên cứu Y học Walter và Eliza Hall (WEHI) tại Melbourne (Australia) đứng đầu đã phân tích hơn 50.000 đôi mắt nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa sự thay đổi của võng mạc và các bệnh lý nguy hiểm. Kết quả cho thấy sự mỏng đi của võng mạc có liên quan đến bệnh tiểu đường tuýp 2, sa sút trí tuệ và đa xơ cứng.
Võng mạc – lớp mô nằm ở phía sau mắt và rất nhạy cảm với ánh sáng – thực chất là một phần của hệ thần kinh trung ương, bao gồm não bộ và tủy sống. Vì vậy, sự suy giảm hay tổn thương của hệ thần kinh trung ương do các bệnh lý như tiểu đường, sa sút trí tuệ hay đa xơ cứng đều có thể ảnh hưởng đến võng mạc. Hiện tượng này được gọi là thoái hóa võng mạc, phản ánh sự mất dần mô võng mạc theo thời gian.
Các nhà khoa học đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra 50.000 bản đồ võng mạc, với hơn 29.000 điểm đo trên mỗi bản đồ, cho phép nghiên cứu mối liên hệ giữa võng mạc và bệnh lý với độ chính xác chưa từng có.
Theo Tiến sĩ Vicki Jackson thuộc WEHI - trưởng nhóm nghiên cứu, những phát hiện này cho thấy hình ảnh võng mạc có thể được sử dụng như một cửa sổ nhìn vào hệ thần kinh trung ương để giúp kiểm soát bệnh. Bà nêu rõ: "Các phép đo tinh vi của bản đồ tiết lộ các chi tiết mới quan trọng về mối liên hệ giữa sự mỏng đi của võng mạc và một loạt bệnh lý phổ biến. Nghiên cứu này nhấn mạnh tiềm năng của độ dày võng mạc như một dấu ấn sinh học chẩn đoán để hỗ trợ phát hiện và theo dõi sự tiến triển của nhiều bệnh".
Ngoài ra, nghiên cứu cũng xác định được 294 gene có ảnh hưởng đến độ dày của võng mạc, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhiều bệnh lý.
Phát hiện trên mở ra tiềm năng ứng dụng lớn trong y học. Theo các nhà khoa học, hình ảnh võng mạc có thể trở thành "cửa sổ" để quan sát hệ thần kinh trung ương, giúp phát hiện sớm và theo dõi tiến triển của nhiều căn bệnh nguy hiểm.
