Lý do nhiều nghị sĩ Mỹ phản đối tài trợ cho hệ thống Vòm Sắt của Israel

Các nghị sĩ đảng Dân chủ Alexandria Ocasio-Cortez và Ro Khanna, cũng như ứng viên Quốc hội đảng Dân chủ gốc Do Thái Brad Lander vào ngày 12/4 đã phản đối việc Mỹ dành ngân sách trong tương lai cho các hệ thống phòng thủ của Israel.

Trước đây, nguồn tài trợ này hầu như không gây tranh cãi do Vòm Sắt vốn được gần như toàn bộ giới chính trị ca ngợi bởi vai trò bảo vệ người dân thường Israel. Chỉ mới tháng 9 vừa qua, một dự luật bổ sung ngân sách cho Vòm Sắt đã được Hạ viện thông qua với vỏn vẹn 9 phiếu chống.

Theo Times of Israel, giờ đây sự đồng thuận đó đã thay đổi sau xung đột Israel - Hamas ở Gaza và chiến dịch quân sự chung của Mỹ - Israel nhằm vào Iran.

Đầu tháng này, nữ nghị sĩ Ocasio-Cortez cho rằng Israel có thể tự tài trợ cho hệ thống phòng thủ của mình. Bà lập luận trên mạng xã hội: “Tôi sẽ không ủng hộ việc Quốc hội gửi thêm tiền thuế và viện trợ quân sự cho một chính phủ liên tục phớt lờ luật pháp quốc tế và luật pháp Mỹ”.

Một lập luận quan trọng khác dựa vào thực tế rằng Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã tự mình thúc đẩy ý tưởng giảm dần phụ thuộc tài chính của Israel vào Mỹ trong thập niên tới. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đã ủng hộ lời kêu gọi này và cho rằng điều đó có thể được thực hiện sớm hơn.

Nữ nghị sĩ Ocasio-Cortez đề cập đến thuận khung về viện trợ của Mỹ dành cho Israel và viết trên mạng xã hội: “Các đồng minh của ông Netanyahu tại Quốc hội Israel (Knesset) vừa phê chuẩn ngân sách quốc phòng 45 tỷ USD, đồng thời bản thân Thủ tướng cũng khẳng định quan tâm đến việc rút khỏi biên bản ghi nhớ (MOU) với Mỹ trong tháng 1”.

Trong khi đó, các nghị sĩ Ilhan Omar và Rashida Tlaib nằm trong số những người cho rằng Vòm Sắt gián tiếp hỗ trợ các chiến dịch ném bom của Tel Aviv.

Tuy nhiên, ông Ron Hassner tại Đại học California-Berkeley lại có quan điểm ngược lại: “Hệ thống Vòm Sắt hoàn toàn mang tính phòng thủ. Không thể sử dụng nó để đe dọa, gây hại hoặc trả đũa. Công dụng duy nhất của nó là cứu mạng người”.

Vòm Sắt đi vào hoạt động toàn đầy đủ từ tháng 3/2011 và được nâng cấp nhiều lần kể từ đó. Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel đã phát triển Vòm Sắt với hỗ trợ từ Mỹ. Đến nay, Washington vẫn duy trì cấp tài chính cho hệ thống phòng không này.

Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Vòm Sắt có tỷ lệ thành công khoảng 90%. IDF cũng khẳng định Vòm Sắt đã ngăn chặn khoảng 90% các cuộc tấn công bằng rocket từ Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Gaza.