Sự chậm trễ trong công tác tiếp nhận và điều phối viện trợ đã trở thành tranh cãi đầu tiên đối với chính phủ mới của nước này, do Tổng thống theo đường lối bảo thủ Abelardo de la Espriella, người vừa nhậm chức một tuần trước, lãnh đạo.
Thông tin về sự trì hoãn xuất hiện trong bối cảnh "giờ vàng" 72 giờ đầu tiên để cứu những người sống sót dưới đống đổ nát của các tòa nhà bị sập dần cạn kiệt. Các chuyên gia đánh giá sau khoảng thời gian này, cơ hội tìm thấy người còn sống sẽ giảm mạnh.
Giống trường hợp trận động đất kép tại Venezuela hồi tháng 6, các nhà lãnh đạo trên khắp châu Mỹ đã đề nghị hỗ trợ Colombia ngay sau khi thảm họa xảy ra. Tuy nhiên, trong khi Venezuela lập tức tiếp nhận hàng chục nhóm cứu hộ quốc tế mà không đặt điều kiện, Colombia lại từ chối một số nhóm hoặc hạn chế phạm vi hỗ trợ.
Nhà khoa học chính trị Sandra Borda cho rằng những khó khăn trong công tác quản lý viện trợ có liên quan đến quá trình chuyển giao quyền lực căng thẳng giữa chính quyền đương nhiệm và chính quyền tiền nhiệm, vốn thiếu một quy trình bàn giao chính thức. Đáng chú ý, phải 2 ngày sau khi xảy ra động đất, ông David Tamayo Roldán mới được bổ nhiệm làm Giám đốc Đơn vị Quốc gia về Quản lý Rủi ro Thiên tai, cơ quan chịu trách nhiệm về công tác chuẩn bị và ứng phó thiên tai của Colombia.
"Trong bối cảnh thiếu sự chuyển giao chính thức cùng những thay đổi nhân sự như vậy, việc xảy ra các trục trặc trong phối hợp là điều hoàn toàn dễ hiểu", bà Borda, giáo sư tại Đại học Los Andes, nhận định.
Tình hình ngày 11/8 vẫn chưa rõ ràng khi nhiều quốc gia và tổ chức, trong đó có Liên hợp quốc, cho biết chưa nhận được yêu cầu hỗ trợ từ phía chính quyền Colombia. Ông Jens Laerke, người phát ngôn của Văn phòng Điều phối các Vấn đề Nhân đạo của Liên hợp quốc, cho biết nếu nhận được yêu cầu, hệ thống Liên hợp quốc và các tổ chức nhân đạo đã sẵn sàng cung cấp mọi sự hỗ trợ trong khả năng.
Mexico, quốc gia đã chuẩn bị hàng tấn hàng cứu trợ cùng đội ngũ gồm 255 quân nhân, cũng cho biết chưa nhận được yêu cầu từ Colombia. Mexico nhấn mạnh việc triển khai lực lượng hoặc hàng hóa sẽ phụ thuộc vào yêu cầu từ phía chính quyền nước này.
Trong khi đó, Đại sứ Trung Quốc tại Colombia Chu Cảnh Dương đã "khẩn thiết" đề nghị Colombia thiết lập một kênh chính thức để điều phối viện trợ quốc tế. Ông kêu gọi chính phủ Colombia sớm công bố danh tính và thông tin liên lạc của quan chức phụ trách điều phối viện trợ quốc tế dành cho các nạn nhân động đất.
Sau thời gian chờ đợi, công tác điều phối viện trợ bắt đầu được triển khai. Chiều 11/8, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele thông báo sẽ gửi viện trợ nhân đạo tới Colombia, nhưng cho biết chính quyền của Tổng thống de la Espriella chỉ yêu cầu hỗ trợ "dưới dạng hàng hóa" dành cho những người bị ảnh hưởng.
Theo ông Bukele, phía Colombia thông báo các đội cứu hộ, nhân viên y tế và các cơ quan khẩn cấp khác đã được triển khai và đang xử lý tình hình, do đó vào thời điểm đó nước này không cần thêm nhân lực hỗ trợ. Tuy nhiên, ngày 12/8, Peru xác nhận sẽ cử các tình nguyện viên đến hỗ trợ công tác tìm kiếm và cứu nạn.
Bộ Ngoại giao Colombia sau đó cho biết đang lập danh sách các "nhu cầu cụ thể" để kêu gọi viện trợ quốc tế, đồng thời đề nghị Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) hỗ trợ.
Cùng ngày, người đứng đầu mới phụ trách công tác quản lý thiên tai cho biết chính phủ chỉ yêu cầu hỗ trợ từ các đội cứu hộ của 4 quốc gia, gồm Mỹ, El Salvador, Ecuador và Israel. Theo quan điểm của Colombia, các đội cứu hộ này sở hữu những chứng chỉ quốc tế và quốc gia cần thiết cho công tác cứu hộ.
Ngoại trưởng Omar Bula khẳng định Colombia "không loại trừ bất kỳ quốc gia nào trong số các đề nghị hỗ trợ đã được gửi đến", đồng thời nhấn mạnh nước này hợp tác với các quốc gia "mà không tính đến bất kỳ yếu tố chính trị nào".
Mỹ xác nhận đã huy động các đội tìm kiếm và cứu nạn từ Virginia và California đến Colombia sau khi nhận được yêu cầu từ chính phủ nước này.
Tuy nhiên, việc tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài vẫn có những hạn chế. Chỉ huy phụ trách ứng phó khẩn cấp của lực lượng cứu hỏa tại Cali, một trong những thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, cho biết các tình nguyện viên không nên tiếp cận những nơi có công trình sập đổ, vì đã có đủ nhân sự chuyên trách thực hiện công tác cứu hộ.
Topos Tlatelolco Rescue Brigade, một nhóm cứu hộ của Mexico có nhiều kinh nghiệm ứng phó với thiên tai, ngày 12/8 cho biết chính quyền Colombia "sẽ không cho phép các nhóm cứu hộ nước ngoài vào nước này", do công tác cứu hộ đang được lực lượng trong nước đảm nhiệm.
Trong khi đó, đối với khu vực ảnh hưởng Pereira, Bộ Ngoại giao Colombia hoan nghênh việc tiếp nhận 19,5 tấn hàng cứu trợ từ Mexico. Bộ này cho biết dự kiến sẽ có thêm các chuyến bay chở hàng cứu trợ trong những ngày tới, đồng thời khẳng định Colombia không đơn độc và cộng đồng quốc tế luôn sát cánh cùng nước này.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum xác nhận chính phủ của bà đã phối hợp với phía Colombia, nơi đã "đưa ra yêu cầu về các vật phẩm cụ thể". Chuyến bay chở hàng cứu trợ cũng bao gồm các thành viên Quân đội Mexico tham gia hỗ trợ công tác cứu hộ.
