Trong 2 ngày 7-8/8, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên án phạt Nguyễn Văn An (sinh năm 1956, trú tại phường Phương Mai, quận Đống Đa, Hà Nội) 20 năm tù và Ngô Thị Hạnh (sinh năm 1963, vợ bị cáo An) 13 năm tù về cùng tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Hai vợ chồng bị cáo An - Hạnh bị buộc tội chiếm đoạt gần 130 tỷ đồng của Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Chi nhánh Hà Nội (Vietcombank Hà Nội). Ngoài án phạt tù, Tòa còn tuyên buộc vợ chồng Nguyễn Văn An phải bồi thường toàn bộ số tiền chiếm đoạt của Vietcombank Hà Nội.
Theo cáo trạng, Nguyễn Văn An đứng ra thành lập và giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Hòa Việt Nam (gọi tắt là Công ty Thái Hòa) và vợ là Ngô Thị Hạnh giữ vị trí Phó Tổng Giám đốc công ty.
Vào thời điểm “hoàng kim”, Công ty Thái Hòa từng có 15 doanh nghiệp trực thuộc và đăng ký nhiều ngành nghề kinh doanh, trong đó ngành kinh doanh chính là cà phê. Ngay từ năm 2002, Công ty Thái Hòa đã có quan hệ vay vốn tín dụng đối với Vietcombank Hà Nội, hạn mức lên đến 200 tỷ đồng.
Năm 2010, Vietcombank Hà Nội tiếp tục phê duyệt hạn mức vay vốn tín dụng ngắn hạn cho Công ty Thái Hòa là 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, tại thời điểm này, Công ty Thái Hòa đã lâm vào tình trạng nợ nần đối với nhiều tổ chức tín dụng. Mặt khác, thời điểm xin vay vốn lần 2, doanh nghiệp này vẫn còn nợ Vietcombank hơn 194 tỷ đồng.
Để có tiền trả các khoản nợ trước, An bàn với vợ tiếp tục đề nghị Vietcombank Hà Nội cho vay vốn với lý do thu mua cà phê xuất khẩu. Sau đó, vợ chồng An chỉ đạo nhân viên lập khống nhiều tài liệu trong hồ sơ đề nghị vay tiền, trong đó có các hợp đồng kinh tế, hóa đơn giá trị gia tăng và phương án kinh doanh “ảo”.
Dựa trên những hồ sơ lập khống này, trong các ngày 7/1/2011 và 16/2/2011, đại diện Vietcombank Hà Nội đã ký 4 hợp đồng tín dụng cấp vốn cho Công ty Thái Hòa, mỗi hợp đồng trị giá 50 tỷ đồng.
Theo thỏa thuận với Vietcombank Hà Nội, Công ty Thái Hòa phải mua bảo hiểm rủi ro hàng hóa (cà phê) và hợp đồng rủi ro kho hàng tổng giá trị 150 tỷ đồng nhằm tránh thiệt hại cho ngân hàng. Để được giải ngân, vợ chồng An - Hạnh đã ký các hợp đồng bảo hiểm rủi ro hàng hóa, song các hợp đồng bảo hiểm này không có hiệu lực do Công ty Thái Hòa không trả tiền cho các doanh nghiệp bảo hiểm. Vì vậy, khi Công ty Thái Hòa mất khả năng thanh toán, Vietcombank Hà Nội đã bị thiệt hại số tiền rất lớn.
Chấp nhận hồ sơ vay vốn khống của vợ chồng An - Hạnh, Vietcombank Hà Nội đã 21 lần giải ngân cho Công ty Thái Hòa cùng các doanh nghiệp liên quan với tổng số tiền hơn 184,2 tỷ đồng. Tính đến năm 2016, hai vợ chồng An - Hạnh còn chiếm đoạt hơn 127,5 tỷ đồng của Vietcombank Hà Nội.
Quá trình giải quyết vụ án, cơ quan tố tụng cũng xác định một số cán bộ ngân hàng Vietcombank Hà Nội đã có hành vi cho Công ty Thái Hòa vay vốn khi chưa được phê duyệt hạn mức tín dụng. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, Hội Sở Vietcombank chưa phê duyệt giới hạn tín dụng mới đối với Công ty Thái Hòa.
Mặt khác khi cho vay vốn, các cán bộ ngân hàng liên quan không biết vợ chồng An lập khống hồ sơ, sử dụng tiền vay để trả nợ, tin tưởng vào phương án kinh doanh cùng uy tín của doanh nghiệp… Do đó, cơ quan tố tụng không đề cập xử lý hình sự đối với những cán bộ ngân hàng này.
