Theo Politico.eu, Mỹ đang đặt nền móng cho một chiến lược phục hồi kinh tế đầy tham vọng tại Ukraine với quy mô hơn 800 tỷ USD. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng kế hoạch thịnh vượng này chỉ có thể thành hiện thực khi giao tranh thực sự chấm dứt.
Cụ thể, dựa trên tài liệu nội bộ dài 18 trang mà Politico thu thập được, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang phối hợp xây dựng một lộ trình 10 năm nhằm chuyển đổi Ukraine từ một quốc gia phụ thuộc vào viện trợ khẩn cấp thành một nền kinh tế tự chủ và thịnh vượng. Văn bản này đã được Ủy ban châu Âu (EC) gửi tới các nước thành viên và thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh EU vừa qua.
Cấu trúc tài chính: Huy động nguồn lực khổng lồ
Kế hoạch tái thiết được kỳ vọng sẽ thu hút trên 800 tỷ USD từ cả nguồn vốn công và tư nhân. Chiến lược này kéo dài đến năm 2040, với một "chương trình vận hành tức thời" trong 100 ngày đầu tiên để kích hoạt dự án ngay khi điều kiện cho phép.
Cụ thể, các cam kết tài chính bao gồm 500 tỷ USD nguồn vốn tổng hợp từ EU, Mỹ và các tổ chức tài chính quốc tế như IMF và Ngân hàng Thế giới trong vòng 10 năm tới; Ủy ban châu Âu dự định chi thêm 100 tỷ euro (118 tỷ USD) cho Kiev thông qua hỗ trợ ngân sách và bảo lãnh đầu tư, như một phần trong ngân sách 7 năm tiếp theo của khối từ năm 2028. Khoản tài trợ này dự kiến sẽ mở khóa 207 tỷ euro (245 tỷ USD) đầu tư cho Ukraine.
Mỹ cũng cam kết huy động vốn thông qua một Quỹ Đầu tư Tái thiết Mỹ - Ukraine chuyên dụng, nhưng không nêu rõ con số cụ thể.
Khác với vai trò nhà tài trợ thuần túy trước đây, tài liệu định vị Mỹ là một đối tác kinh tế chiến lược và là "chỗ dựa uy tín" cho sự phục hồi của Ukraine. Sự tham gia của các thực thể tư nhân hàng đầu thế giới là minh chứng cho tính chất kinh tế của kế hoạch này.
BlackRock - tập đoàn quản lý quỹ lớn nhất thế giới - hiện đang đóng vai trò tư vấn miễn phí cho kế hoạch tái thiết. Đáng chú ý, các cuộc đàm phán hòa bình với Kiev còn có sự hiện diện của Giám đốc điều hành BlackRock Larry Fink cùng với các nhân vật gần gũi với chính quyền Mỹ như Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff.
Mỹ dự kiến sẽ cử trực tiếp các chuyên gia và công ty tới hiện trường để điều phối các dự án hạ tầng và năng lượng, đồng thời đóng vai trò trung tâm trong việc huy động các dòng vốn tư nhân quốc tế.
Thách thức từ thực tế chiến sự
Dù các con số trên lý thuyết rất ấn tượng, các chuyên gia và nhà ngoại giao đều thừa nhận một thực tế phũ phàng: Hoạt động kinh doanh không thể bùng nổ khi xung đột vẫn tiếp diễn.
Phó Chủ tịch BlackRock, ông Philipp Hildebrand, nhận định tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos rằng, việc thu hút các quỹ hay nhà đầu tư lớn vào một "vùng chiến sự" là điều gần như bất khả thi do trách nhiệm ủy thác với khách hàng. "Rất khó để thấy điều đó xảy ra trên quy mô lớn chừng nào vẫn còn thiết bị bay không người lái và tên lửa bay lượn trên không", ông Hildebrand nhấn mạnh.
Kế hoạch thịnh vượng trên thực chất là một phần trong bản kế hoạch hòa bình 20 điểm mà Mỹ đang nỗ lực môi giới giữa Ukraine và Nga. Nó dựa trên giả định rằng các đảm bảo an ninh đã được thiết lập.
Văn kiện này không chỉ là một kế hoạch cứu trợ mà còn là một lộ trình nhanh chóng đưa Ukraine trở thành thành viên chính thức của EU. Mặc dù chính quyền Mỹ đã có những điều chỉnh trong viện trợ quân sự và nhân đạo, nhưng tài liệu cho thấy Washington vẫn duy trì thiện chí đầu tư mạnh mẽ vào Ukraine hậu chiến, coi đây là một điểm đến đầu tư chiến lược tại Đông Âu.
