Liêu xiêu xứ dừa

Xứ dừa Bến Tre không chỉ gồng mình chịu thiệt hại từ đợt hạn, mặn khủng khiếp chưa từng xảy ra mà còn phải nơm nớp lo sợ thiệt hại hoa màu do nhiều hộ dân đưa con tôm thẻ chân trắng vào nuôi trong vùng ngọt hóa.
Thiệt hại hàng trăm héc ta dừa
Vụ đông xuân 2015 - 2016 là vụ lúa được bà con nông dân ở huyện Bình Đại kỳ vọng nhất trong năm. Thế nhưng đợt hạn, mặn này xâm nhập sâu vào nội đồng đã khiến hàng trăm héc ta lúa chết, cánh đồng trơ đất nứt nẻ, nhiều bà con nông dân rơi vào cảnh trắng tay. Theo báo cáo của phòng NN&PTNT huyện Bình Đại, nông dân huyện đã xuống giống vụ lúa đông xuân với diện tích 381,5 ha với trà lúa đang giai đoạn 40 - 60 ngày tuổi. Đến thời điểm này, có 277 ha lúa và hơn 24 ha rau màu bị thiệt hại. Trong đó, lúa bị thiệt hại trên 70% chiếm hơn 250 ha và rau màu 5,2 ha, tập trung ở các xã: Long Hòa, Long Định, Phú Thuận, Châu Hưng, Vang Quới Đông, Vang quới Tây, Thới Lai, Thạnh Trị.
Liêu xiêu xứ dừa ảnh 1

Cây dừa èo uột chỉ có vài trái chậm phát triển vì bị nhiễm mặn.

Chúng tôi đến nhà ông Nguyễn Văn Tuấn, ngụ tại ấp Lộc Hòa, xã Lộc Thuận. Dẫn chúng tôi ra vườn dừa có diện tích 5 công, chỉ tay lên cây dừa chỉ vỏn vẹn buồng dừa với vài trái nhỏ xíu, ông Hùng buồn kể: “Trồng dừa giá cả đã bấp bênh vậy mà vào tháng 12/2015, mấy trăm héc ta dừa ở đây bị triều cường ngập úng toàn nước mặn, rồi sau đó bị rụng trái. Bây giờ mấy chú nhìn lên cây dừa thấy rồi đó, cây dừa giờ cằn lại, giảm năng suất. Nhất là tình trạng rụng nụ, rụng trái non nhiều lắm”.
Theo thông tin từ UBND xã Lộc Thuận, UBND huyện Bình Đại vừa mới chỉ đạo xã thành lập đoàn công tác xác minh thiệt hại trên toàn diện tích trồng dừa của xã là hơn 700 ha. “Chúng tôi đang xác minh thiệt hại. Tuy chưa có số liệu cụ thể là bao nhiêu nhưng chắc chắn không phải là ít. Nguyên nhân là do dự án ngọt hóa bắc Bến Tre chưa hoàn thiện nên nước mặn xâm nhập vào vùng nước ngọt của địa phương”, Chủ tịch xã Chung Văn Phước nói.
Cấm vẫn cứ nuôi
Trong khi những hộ dân trồng các loại hoa màu đang khổ sở vì tình trạng xâm mặn, hạn hán ngày càng gay gắt thì ngay trong vùng ngọt hóa ở huyện Bình Đại, không ít người dân vẫn đưa nước mặn để nuôi tôm thẻ chân trắng. Chạy dọc tỉnh lộ 883, không khó để thấy rất nhiều ao nuôi tôm thẻ chân trắng vẫn đang hoạt động rầm rộ.
Liêu xiêu xứ dừa ảnh 2

Một ao nuôi tôm trong vùng ngọt hóa ở xã Thới Lai, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre.

Tại ấp Lộc Hòa, xã Lộc Thuận, bà Lê Thị Phi đang cải tạo lại vuông tôm có diện tích 1.000 m2 để chuẩn bị đưa nước mặn từ sông Cửa Đại vào nuôi khoảng 60 triệu con giống tôm thẻ chân trắng. “Chính quyền cấm thì cứ cấm và lấp luôn giếng khoan lấy nước mặn của tôi rồi nhưng còn nước mặn tôi vẫn cứ nuôi. Đến khi nào vùng này không còn nước mặn nữa thì mình tính sau”, bà Phi nói chắc nịch.
Được biết, vuông tôm của gia đình bà Phi được cải tạo từ đất trồng dừa trong năm 2015, mặc dù theo thông tin của UBND xã Lộc Thuận, từ tháng 6/2014, việc nuôi tôm thẻ chân trắng trong vùng ngọt hóa buộc phải chấm dứt. Chủ tịch xã Chung Văn Phước cho biết: “Chúng tôi kiên quyết xử lý thì tình hình nuôi tôm thẻ trong vùng ngọt có lắng lại nhưng vẫn còn khoảng 20 ha diện tích nuôi tôm thẻ trong vùng ngọt”.
Liêu xiêu xứ dừa ảnh 3

Ớt chết vì nhiễm mặn do nước thải, bùn thải từ các hộ dân nuôi tôm trong vùng ngọt hóa xã Thới Lai, huyện Bình Đại.

Còn tại xã Thới Lai, hiện có gần 16 ha diện tích vuông tôm nuôi trong vùng ngọt hóa. Ngay từ tháng 1/2016, UBND xã đã phải ra thông báo nghiêm cấm việc bơm bùn, nước thải từ ao nuôi tôm biển vào nguồn nước sông, kênh rạch và đưa ra mức xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, từ lợi nhuận do con tôm mang lại quá lớn, trên thực tế các hộ dân vẫn tiếp tục nuôi tôm biển và việc bơm bùn, xả thải trực tiếp vào nguồn nước sông, kênh rạch gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, sản xuất của các hộ dân khác, gây thiệt hại về cây trồng, vật nuôi. “Điều này gây bức xúc cho đại bộ phận nhân dân, nhất là các hộ dân trồng dừa liền kề. Chúng tôi đã có thông báo, nhưng khó nhất là bắt quả tang xả bùn thải ra môi trường vì họ lén lút xả ban đêm. Điều đáng lo là ở xã chỉ có 47% hộ dân có nước máy sử dụng, còn lại phải dùng nước sông, kênh rạch”, Chủ tịch xã Phan Văn Ấm bức xúc nói.
Bài và ảnh: Anh Đức - Nguyên Quân