Đáng chú ý, ở những vụ án này, các đối tượng “cò” lợi dụng sự phát triển của các trang mạng xã hội, nhất là Facebook để môi giới, mua bán thận, đã ẩn mình bằng các tài khoản trên không gian mạng nhằm thực hiện hành vi phạm tội một cách tinh vi.
Phương thức thủ đoạn của chúng là lập các hội nhóm kín trên mạng xã hội, thậm chí là một số trang mạng công khai để quảng cáo về việc bán thận, mua thận có tên như: “Bán thận, hiến thận, mua thận” “Muốn bán thận” trên Facebook.
Trong thời gian dài, các trang mạng xã hội này liên tục đăng các quảng cáo cần mua thận và còn ghi sẵn yêu cầu đối với người muốn bán thận là phải làm một số xét nghiệm trước, gồm: nhóm máu; virus viêm gan A, B, C; HIV; siêu âm tổng quát ổ bụng; kiểm tra chức năng gan thận. Sau khi có các xét nghiệm này, người bán thận phải gửi cho các đối tượng đứng sau các trang mạng xã hội này kiểm tra, khi đạt yêu cầu các đối tượng sẽ liên hệ trực tiếp để thực hiện việc giao dịch. Điều đáng nói là các trang mạng xã hội thực hiện hành vi mua bán thận này có lượng tương tác khá lớn, trong đó nhiều người có nhu cầu bán thận do hoàn cảnh khó khăn, nợ nần, cần tiền trang trải cuộc sống.
Theo Công an thành phố Hà Nội, chỉ trong 2 ngày 15 - 17/10, lực lượng chức năng đã triệt phá thành công hai đường dây lớn môi giới, mua bán mô và bộ phận cơ thể người do Trần Văn Phương (29 tuổi, trú tại xã Dương Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) và Dương Văn Lộc (sinh năm 1987, quê Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cầm đầu. Các đối tượng khai nhận, chúng sử dụng mạng xã hội để tiếp cận người bán thận và mua thận, sau đó đưa ra mức giá chênh lệch lớn để hưởng lợi (người bán thận được nhận từ 250-320 triệu đồng/quả, còn người mua phải trả từ 340-450 triệu đồng/quả). Sau nhiều vụ trót lọt, các đối tượng này đã bị phát hiện, bắt giữ.
Ngoài ra, lực lượng Công an thành phố Hà Nội còn phát hiện bắt giữ đối tượng Trương Minh Ngọc (sinh năm 1986, quê tỉnh Phú Thọ). Lợi dụng nhiều bệnh nhân có nhu cầu ghép thận, đối tượng này đã lên Facebook quảng cáo người có nhu cầu bán thận nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tiền của nạn nhân. Cơ quan Công an đã làm rõ đường dây của đối tượng Ngọc môi giới mua bán thận cho khoảng 40 người.
Để ngăn chặn tình trạng môi giới mua bán mô và bộ phận cơ thể người, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo hành vi này bị nghiêm cấm. Vì vậy, những người bị bệnh cần đến các cơ sở y tế tìm hiểu thông tin, đăng ký nhận mô, bộ phận hiến tặng, chờ cơ hội được ghép thận nhân đạo, tuyệt đối không được mua, bán.
Mặc dù những người bán thận trong các vụ án đều có hoàn cảnh khó khăn, cần tiền trang trải cuộc sống, nhưng không vì thế mà vi phạm pháp luật. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan Công an, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường tuyên truyền Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác để người dân nắm được đầy đủ; đồng thời khuyến khích, động viên người dân tham gia hiến, tặng mô với ý nghĩa nhân đạo cho những người mắc bệnh có cơ hội phục hồi sức khỏe.
