Lễ hội do Công ty Yến sào Khánh Hòa tổ chức, nhằm tôn vinh và tri ân thủy tổ cùng các bậc tiền bối của nghề khai thác yến sào địa phương.
 Du khách đến với Lễ hội Yến sào Khánh Hòa 2016. |
Tại lễ hội có các hoạt động như: Hội thi lắc thúng chai; nghi lễ dâng hương ở Đền thờ Tổ, ôn lại lịch sử hình thành và phát triển của nghề khai thác yến sào; tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích trong xây dựng và phát triển nguồn tài nguyên yến sào.
Tương truyền, năm 1328 trong chuyến công cán phương Nam, Đề đốc nhà Trần là Lê Văn Đạt đã phát hiện ra các đảo yến ở vùng biển Phủ Bình Khang, tức tỉnh Khánh Hòa ngày nay, mở ra nghề khai thác yến sào ở nơi này.
Đề đốc Lê Văn Đạt đã được suy tôn là thủy tổ của nghề. Sau đó, hậu duệ của Đề đốc Lê Văn Đạt là An phủ sứ Lê Văn Quang - Đình trưởng Bích Đầm cùng con gái là bà Lê Thị Huyền Trâm - Đại Đô đốc thủy quân Tây Sơn cũng đã có công lớn trong việc bảo vệ, phát triển tài nguyên yến sào trong vùng.
Ngày 10/5 năm Kỷ Sửu (năm 1793), Đại đô đốc Lê Thị Huyền Trâm cùng nhiều tướng sỹ thủy quân Tây Sơn đã anh dũng hy sinh để bảo vệ lãnh hải và các đảo yến. Từ đó, bà được nhân dân suy tôn là Đảo chủ Thánh mẫu, được thờ tại đền trên đảo yến Hòn Nội.
Được biết, hiện nay, Công ty Yến sào Khánh Hòa quản lý 33 đảo yến trên vùng biển với trên 170 hang yến.
