Cây khèn là một nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông. Cây khèn được ví như linh hồn, là báu vật và trở thành một phần văn hóa không thể thiếu trong cộng đồng người Mông.
Lễ hội khèn Mông là một nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông ở cao nguyên đá Đồng Văn, thường được tổ chức vào dịp Tết Độc lập. Tiếng khèn không chỉ là sợi dây kết nối giữa thế giới thần linh với con người, giữa người đang sống với tổ tiên, dòng họ mà còn là tiếng lòng, khúc tâm tình của các chàng trai, cô gái gửi tới người thương, tiếng khèn giúp họ kết đôi, xây dựng gia đình hạnh phúc.
Cây khèn cũng luôn là người bạn đường thủy chung của các chàng trai người Mông trên đường xuống chợ, lên rừng, đi nương.
Ảnh: Hoàng Tâm
Cây khèn là vật dụng linh thiêng không thể thiếu của đồng bào dân tộc Mông trong các nghi lễ hay lễ hội. Vì vậy tiếng khèn đã được lưu truyền qua bao đời và đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Dù cuộc sống có nhiều đổi thay, đâu đó ở những bản người Mông đã biết đến nhiều loại nhạc cụ hiện đại nhưng người Mông vẫn không bỏ chiếc khèn của dân tộc mình. Con trai Mông lớn lên phải biết thổi khèn, những chàng trai người Mông thổi khèn hay hay múa khèn dẻo luôn nhận được sự quý mến, nể phục của nhiều người. Đối với người Mông, giữ lấy tiếng khèn là giữ lấy bản sắc của dân tộc mình. Năm 2015, khèn Mông của tỉnh Hà Giang đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia và trở thành sản phẩm du lịch độc đáo của địa phương.
Tại lễ hội khèn Mông được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đông đảo du khách đã được thưởng thức chương trình nghệ thuật do các nghệ nhân khèn Mông, nghệ sỹ đến từ cao nguyên đá Đồng Văn biểu diễn với những ca khúc truyền thống như những bài khóc thương cha mẹ, xuống chợ, gọi bạn, tỏ tình... và tái hiện lịch sử cây khèn Mông, lễ cúng xin khèn tại cây khèn tượng trưng đặc biệt (gần 7m/chiếc) do nghệ nhân dân tộc Mông Vàng Sá Thào, xã Phố Cáo, huyện Đồng Văn thực hiện.
Bên cạnh được thưởng thức các chương trình nghệ thuật, du khách còn được cùng tham gia vào các trò chơi dân gian của đồng bào dân tộc Mông và tham quan, thưởng thức, mua sắm các mặt hàng nông sản,, sản vật của quê hương cao nguyên đá Đồng Văn qua "Phiên chợ vùng cao".
Hoàng Tâm