Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai là phiên chợ tồn tại trên 100 năm, là huyện thoại về chuyện tình của nàng Út - người dân tộc Giáy và chàng Ba - người dân tộc Nùng. Đây là phiên chợ đặc biệt bởi mỗi năm chỉ tổ chức một lần vào ngày 27/3 âm lịch. Phiên chợ này như một ngày hội để bà con gặp gỡ, giao lưu kết bạn, bày tỏ tình cảm, hát giao duyên và hẹn hò… Lễ hội là dịp để những đôi trai gái yêu thương nhau vì lý do nào đó mà không được nên duyên chồng vợ, với sự chấp thuận của cả cộng đồng, họ được quyền đến Khâu Vai tìm nhau tâm sự, thông báo cho nhau cuộc sống riêng, ôn lại những tình cảm xưa, cùng chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống.
Đặc biệt, người đến chợ không vì mục đích mua bán mà đến chợ để gặp bạn, tìm bạn, cầu duyên, cầu phúc ở miếu Ông, miếu Bà và thưởng thức những giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc nơi vùng cao nguyên đá Hà Giang. Ngoài ra, thông qua việc gặp gỡ những người trẻ tuổi đến Khâu Vai nhiều đôi đã nên vợ nên chồng. Cho đến ngày nay, chợ phiên này vẫn lưu truyền câu chuyện kể cho nhau nghe về truyền thuyết mối tình của chàng Ba và nàng Út.
Trong khuôn khổ lễ hội, du khách sẽ được thưởng thức chương trình văn hóa nghệ thuật đặc sắc với chủ đề “Phiên chợ tình ca trên cao nguyên đá” tái hiện truyền thuyết “chuyện tình Khâu Vai”, hòa mình cùng với bà con các dân tộc thiểu số dâng hương tại miếu Ông, miếu Bà; Tham dự Hội thi người đẹp miền Cao nguyên đá; Thưởng thức những câu hát đối giao duyên, điệu múa đặc sắc, nghe tiếng khèn Mông gọi bạn, hát dân ca của đồng bào dân tộc Nùng, dân tộc Giáy; Tham gia các trò chơi dân gian của đồng bào dân tộc thiểu số và thưởng thức các điệu múa trống đồng, múa kéo nhị của dân tộc Lô Lô; múa kiếm của dân tộc Giáy; múa nhảy lửa và điệu nhảy trên cây của dân tộc Lô Lô.
Đặc biệt, đến với Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai 2022, du khách còn được tham gia trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt như thêu, dệt của dân tộc Nùng, đan lá nón truyền thống của dân tộc Giáy, đan quẩy tấu của đồng bào dân tộc Mông và thưởng thức những món ăn truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong 3 ngày diễn ra lễ hội, du khách còn được tham quan các gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm đặc trưng, ẩm thực của địa phương ngay tại các địa điểm tổ chức lễ hội và tham gia, trải nghiệm tại các danh lam thắng cảnh nổi tiếng của Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn.
Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai 2022 là nơi tái hiện những giá trị bản sắc văn hóa, mang đậm tính nhân văn cao đẹp truyền thống của đồng bào các dân tộc, nơi giao lưu, gặp gỡ trao đổi những nét đẹp văn hóa dân gian đặc sắc riêng có. Lễ hội là điểm nhấn trong hoạt động văn hóa, du lịch hứa hẹn sẽ mang đến cho du khách những trải nghiệm thú vị khi đến với Hà Giang, đến với Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn - Công viên địa chất toàn cầu đầu tiên tại Việt Nam và thứ hai của Đông Nam Á được UNESCO công nhận từ năm 2010 để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp nguyên sơ, thanh bình với những con người hiền hòa, chất phát và sẽ được khám phá muôn vàn điều thú vị của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây.
