Hàng năm, theo truyền thống Phật giáo Nam tông Khmer, sau mỗi mùa an cư kiết hạ, các chùa Khmer tại các tỉnh, thành phố Nam Bộ lại tổ chức lễ dâng y Kathina. Đây là dịp để Phật tử dâng y cà sa lên chư Tăng đã hoàn mãn ba tháng nhập hạ. Đặc biệt, nghi lễ này chỉ diễn ra trong vòng một tháng kể từ ngày mãn hạ, mỗi chùa chỉ tổ chức thọ y một lần duy nhất theo giới luật.
Năm nay, lễ dâng y Kathina diễn ra từ ngày 1 rôch tháng Ăsŭch (hạ nguyệt) đến ngày 15 cơt rằm tháng Kătdăk (thượng nguyệt) theo âm lịch Khmer, tương ứng từ ngày 8/10 đến hết ngày 5/11 theo dương lịch. Đây được gọi là mùa lễ Kathina, được quy định từ thời Đức Phật còn tại thế và duy trì cho đến ngày nay.
Thượng tọa Lâm Hiệp, trụ trì chùa Tum Núp (xã An Ninh, TP Cần Thơ) cho biết, theo thông lệ, vào dịp này, đồng bào Phật tử Khmer và nhà chùa trong các phum, sóc thống nhất định ngày hành lễ cụ thể, nhằm tạo điều kiện để các gia đình tín chủ sẽ chủ động tổ chức lễ dâng y lên chư Tăng sau mùa an cư kiết hạ. Lễ dâng y Kathina có điểm đặc biệt so với dâng y thường. Trong năm, thí chủ có thể dâng y thường dùng bất cứ lúc nào, không hạn định và hoàn toàn tùy theo lòng hảo tâm. Chư Tỳ-khưu cũng có thể thọ y thường bất cứ thời gian nào. Tuy nhiên, dâng y Kathina hạn định chỉ trong 29 ngày. Thời gian này, mỗi vị Tỳ-khưu chỉ được thọ y Kathina một lần duy nhất vào ngày hành lễ, không nhận thêm trong những ngày còn lại.
Mỗi chùa mỗi năm chỉ tổ chức lễ dâng y một lần, vào bất kỳ ngày nào trong tháng lễ. Việc cúng dường được thực hiện dâng lên toàn thể chư Tăng, không dâng riêng bất kỳ cá nhân Tỳ-khưu nào. Sau đó, y cà sa được phân giao theo quy định của giới luật. Tín chủ đặt y trước Tăng đoàn và tác bạch dâng cúng. Chư Tăng tiếp nhận bằng sự im lặng, theo giới luật định.
Nhân dịp này, phật tử còn tổ chức lễ dâng bông nhằm vận động quyên góp kinh phí phục vụ cho việc xây dựng và tu bổ các hạng mục trong khuôn viên chùa.
Kru Achar Chia Đan, chùa Tum Núp, xã An Ninh, TP Cần Thơ cho biết: "So với năm 2024 có 8 tín chủ tham gia, năm nay số lượng tăng với 10 tín chủ tổ chức lễ dâng y Kathina dâng cúng lên chùa Tum Núp. Các tín chủ đã thành tâm dâng y cà sa và nhiều vật phẩm thiết yếu đến chư Tăng sau mùa an cư kiết hạ, thể hiện tinh thần hộ trì Tam bảo và duy trì truyền thống tốt đẹp của Phật giáo Nam tông Khmer".
Lễ Kathina diễn ra trong hai ngày. Ngày đầu tiên, các Phật tử tổ chức tại tư gia, gọi là "đám phước". Gia đình tín chủ tiếp đón bà con trong phum sóc và khách mời gần xa đến chung vui, cùng hoan hỷ công đức. Với nhiều nghi thức truyền thống và các tiết mục văn nghệ đặc sắc, góp phần mang đến sự vui tươi, gắn kết cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Khmer.
Dịp này gia đình tín chủ và bà con trong phum sóc cùng nhau nguyên góp các vật dụng, tiền tùy theo lòng hảo tâm của từng người, sau đó thỉnh chư tăng đến tụng kinh cầu an chúc phúc cho gia chủ và bà con trong phum sóc được ấm no, hạnh phúc.
Ngày thứ hai của lễ, bà con tổ chức đoàn rước y đi qua các xóm làng, phum sóc trong tiếng nhạc rộn ràng và điệu múa Chhay-dăm sôi động, thu hút đông đảo người dân tham gia. Khi đoàn đến chùa, lễ Kathina được cử hành trang nghiêm tại chánh điện với các nghi thức: quy y Tam bảo, tụng kinh, thuyết pháp và dâng y, thọ y Kathina. Phần hội diễn ra sau đó với các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian đặc sắc như hát Dù kê, múa Romvong... Achar Chia Đan nói.
Bà Sơn Thị Pẹp, tín chủ dâng y Kathina tại ấp Xà Lan, xã An Ninh, TP Cần Thơ cho biết: "Năm nay, gia đình chúng tôi tạo dựng lễ Kathina dâng lên chùa Patum Reangsey Tum Núp. Tôi rất hoan hỉ khi được cùng con cháu chuẩn bị lễ vật và các tứ vật dụng thiết yếu để dâng lên chư Tăng, như: y cà sa, bình bát, vở, bút và nhiều vật dụng phục vụ cho việc học tập, sinh hoạt hằng ngày của sư sãi. Trong đó, chiếc y cà sa là vật phẩm không thể thiếu, mang ý nghĩa thiêng liêng trong lễ Kathina.
Bên cạnh đó, gia đình cũng dâng một số vật dụng thường dùng như bàn ghế, giường, mùng, mền... thể hiện lòng thành kính và góp phần trang trí, hỗ trợ đời sống cho các sư và nhà chùa".
Lễ dâng y Kathina năm 2025 diễn ra trong không khí trang nghiêm, vui tươi, thể hiện sâu sắc đời sống tín ngưỡng và văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer. Đây không chỉ là nét đẹp truyền thống của Phật giáo Nam tông, mà còn là dịp kết nối cộng đồng, vun đắp đời sống tinh thần, mang đến phát triển bền vững và đậm đà bản sắc dân tộc.