Lễ cúng Giọt nước - nét đẹp văn hóa của dân tộc Jrai ở Tây Nguyên

Sáng 24/4, hàng trăm người dân làng Bông xã Hà Bầu, huyện Đak Đoa (Gia Lai) tập trung về bến nước của làng để tiến hàng nghi lễ cúng Giọt nước. Đây là văn hóa truyền thống lâu đời của người Jrai tại Gia Lai và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên.
Chú thích ảnh
Nghi lễ phục dựng Lễ cúng cầu mưa của người Jrai tại làng Krêl, xã Ia Krêl, huyện biên giới Đức Cơ, tỉnh Gia Lai, ngày 26/10/2020. Ảnh: Quang Thái/TTXVN

Ông Blơng, già làng Bông, xã Hà Bầu, huyện Đak Đoa, cho biết dù trải qua ngàn đời phát triển, hội nhập nhưng văn hóa người Jrai vẫn in đậm dấu ấn của tín ngưỡng đa thần. Người Jrai cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Chú thích ảnh
Phụ nữ trong làng gùi nước từ Giọt nước về nhà Rông của làng để dâng lên thần linh.

Lễ cúng Giọt nước của người Jrai hay còn gọi là Soi Yang Ia thường được tổ chức vào tháng 4 hằng năm với mục đích cầu mong thần nước phù hộ cho dân làng mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật trong buôn làng đều tươi tốt, không có bệnh dịch xảy ra.

Chú thích ảnh
Các già làng thực hiện nghi lễ cúng Giọt nước.

Trước khi tổ chức lễ cúng Giọt nước, già làng Blơng tổ chức họp dân huy động đóng góp, giao nhiệm vụ cho từng gia đình để chuẩn bị cho buổi lễ. Phụ nữ đảm nhận việc làm sạch sẽ đường làng, ngõ xóm, dọn dẹp khu vực đường xuống Giọt nước. Thanh niên vào rừng đi chặt tre, nứa đan thành các vòm hoa văn, dựng một cây nêu tại khu vực làm lễ cúng. Người già chuẩn bị trang phục truyền thống, các bài văn tế trong lễ tế thần nước. Ngoài ra, các đội cồng chiêng, múa xoang của làng cũng tranh thủ tập luyện để biểu diễn trong ngày cúng Giọt nước

Thời điểm làm lễ cúng Giọt nước vào buổi sáng sớm. Cây nêu được thanh niên trong làng mang đến Giọt nước cắm sẵn. Lễ vật gồm một con gà nướng, gan gà sống, tiết gà sống, ghè rượu, lá chuối, bó lá Ngăl có trái.

Chú thích ảnh
Lễ cúng Giọt nước tại làng Bông, xã Hà Bầu, huyện Đak Đoa (Gia Lai).

Khi lễ cúng Giọt nước bắt đầu, già làng Blơng cùng 2 người già uy tín của làng trải lá chuối, bôi gan gà lên tai ghè rượu và lá cây Ngăl có trái. Cả 3 người đều đồng thanh đọc lời cúng gọi Yang xuống phù hộ cho dân làng mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật trong làng đều tươi tốt, không có bệnh dịch xảy ra. Nước chảy quanh năm, qua sông qua suối không chết trôi, chết đuối, đi đường không bị tai nạn, cầu mong khách thượng lộ bình an.

Anh Siu Pớt, Trưởng thôn Bông, xã Hà Bầu, huyện Đak Đoa, cho hay, hằng năm, dân làng Bông vẫn tổ chức một số lễ hội của dân tộc Jrai nhưng lễ cúng Giọt nước được coi là nghi lễ quan trọng nhất vì họ quan niệm Giọt nước là mạch nguồn của sự sống, có nước là có sinh trưởng và phát triển.

Chú thích ảnh
Đội cồng chiêng, múa xoang rộn ràng nhảy múa chúc mừng Lễ cúng Giọt nước.

Kết thúc lời khấn, lần lượt từ già làng, tất cả người dân đều xuống Giọt nước hứng nước vào các bầu, chai. Sau đó, bà con lấy nước rửa mặt, rửa tay chân, tạt vào người nhau để hứng lấy may mắn Yang ban cho. Tiếng cồng chiêng nổi lên, dân làng nắm tay nhau đoàn kết nhảy điệu xoang, uống rượu ghè, chúc nhau những lời chúc may mắn.

Chú thích ảnh
Già làng hứng những dòng nước đầu tiên vào bầu đựng nước sau lễ cúng Giọt nước.

Lễ cúng Giọt nước của người Jrai tại Gia Lai được xem là một trong những nét văn hóa còn được lưu giữ từ ngàn đời trước đến nay. Hằng năm, ngành Văn hóa tỉnh Gia Lai cũng thường xuyên phục dựng các nghi lễ văn hóa tương tự nhằm bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn.

Bài và ảnh: Hồng Điệp (TTXVN)

Dành cho bạn

Làm mới sách để nuôi dưỡng thế hệ bạn đọc trẻ

Làm mới sách để nuôi dưỡng thế hệ bạn đọc trẻ

Từ dịch mới, đầu tư mỹ thuật đến phát triển sách số, các đơn vị xuất bản đang đưa những trang sách quen thuộc đến gần người trẻ. Để sự quan tâm ấy thành thói quen đọc, đổi mới cần đi cùng chất lượng nội dung, giá sách hợp lý và môi trường đọc theo định hướng Nghị quyết 80-NQ/TW.

Đẩy mạnh phong trào đọc sách trong cộng đồng

Đẩy mạnh phong trào đọc sách trong cộng đồng

Những năm qua, phong trào đọc sách trong dân ở tỉnh Khánh Hòa ngày một được nâng cao. Nhiều chương trình, cuộc thi ra đời góp phần tạo sân chơi bổ ích, cũng như lan tỏa tình yêu với sách, báo trong cộng đồng.

Nâng tầm giá trị di tích cách mạng trên địa bàn thành phố Đồng Nai

Nâng tầm giá trị di tích cách mạng trên địa bàn thành phố Đồng Nai

Ngày 22/10, Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức hai hội thảo khoa học với chủ đề “Giá trị đặc biệt tiêu biểu của Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng, thành phố Đồng Nai” và “Giá trị lịch sử đặc biệt tiêu biểu của Chiến thắng Phước Long gắn liền bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Phước Long, thành phố Đồng Nai”.

Xây dựng văn hóa đọc - từ tò mò đến tình yêu sách

Xây dựng văn hóa đọc - từ tò mò đến tình yêu sách

Trong nhịp sống hiện đại, khi công nghệ số và các phương tiện truyền thông phát triển rất nhanh, nhu cầu tiếp cận tri thức của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, điều cần quan tâm không chỉ là người dân có đọc sách hay không, mà quan trọng hơn là đọc gì, đọc như thế nào và làm sao để hình thành được thói quen đọc sâu, đọc có suy ngẫm.