Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/12 cho biết ông sẽ thảo luận với các nhà lãnh đạo khác trong NATO về chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên, qua đó sẽ xác định Mỹ có nên bảo vệ các nước thành viên không đáp ứng yêu cầu về ngân sách quốc phòng hay không.
Ông Trump đã chỉ trích các thành viên châu ÂU trong NATO không đáp ứng mức chi tiêu 2% GDP cho quốc phòng - vấn đề đã được nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra kể từ khi ông nhậm chức năm 2016 và nhiều lần hối thúc các nước thành viên tăng ngân sách quốc phòng, qua đó tăng đóng góp cho liên minh.
Trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO, Tổng thống Mỹ và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron cũng thể hiện mâu thuẫn về tương lai của liên minh, đặc biệt liên quan phát biểu của ông Macron cho rằng NATO đang thiếu mục đích chiến lược và gần như trong tình trạng "chết não". Ông Trump cho rằng phát biểu của người đồng cấp Pháp là "rất tệ hại".
Về phía ông Macron, phát biểu ngày 3/12 sau cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Đức Angela Merkel bên lề hội nghị, nhà lãnh đạo Pháp cho rằng các nước châu Âu nên đóng một vai trò lớn hơn trong NATO để giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Đề cập mối quan hệ giữa NATO và Nga, Tổng thống Macron cho rằng cần tiến hành một cuộc đối thoại chiến lược với Nga, song nhấn mạnh NATO cần thực hiện chủ trương này một cách "sáng suốt".
Trong khi đó, Thủ tướng Canada Justin Trudeau và người đồng cấp Hà Lan Mark Rutte cùng ngày đã bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất của Pháp và Đức về cải tổ NATO. Theo ông Trudo, cải tổ là cần thiết khi NATO đã trải qua 70 hoạt động. Về phần mình, nhà lãnh đạo Hà Lan cho rằng cần thiết lập một nhóm chuyên gia bao gồm "những người sáng suốt" để cân nhắc cách thức cải cách NATO về mặt chính trị sau khi nổi lên những sự chia rẽ giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp và Mỹ.
Riêng Thủ tướng Đức Angela Merkel ngày 3/12 khẳng định bà tới dự Hội nghị thượng đỉnh NATO với tinh thần lạc quan bất chấp những bất đồng giữa các thành viên trong liên minh về sức mạnh của khối.
Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Pháp, bà Merkel cho biết cuộc thảo luận diễn ra tốt đẹp. Theo bà, các nước thành viên NATO cần tháo gỡ những bất đồng và bàn về tương lai của NATO với những lợi ích chiến lược chung.
