Thực hiện chủ trương sắp xếp đổi mới các nông lâm trường quốc doanh theo Nghị định 170/2004/NĐ-CP ngày 22/9/2004 và Nghị định 200/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về sắp xếp đổi mới và phát triển nông, lâm trường quốc doanh, từ năm 2004 đến nay, các ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã rà soát, thu hẹp diện tích thuộc các công ty nông lâm nghiệp từ hơn 110.900 hecta xuống còn khoảng 23.000 hecta. Thế nhưng tình trạng lãng phí trong sử dụng đất lâm nghiệp của các đơn vị này vẫn tiếp tục diễn ra.
 Tình trạng lãng phí đất lâm nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi đã xảy ra nhiều năm nay nhưng chưa được quan tâm giải quyết. Ảnh minh họa |
Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp Trà Tân (huyện Trà Bồng) hiện quản lý gần 2.500 ha đất lâm nghiệp, nhưng chỉ sử dụng 240 ha đất để trồng cây nguyên liệu, chiếm chưa tới 10% diện tích được cấp. 90% diện tích còn lại công ty bỏ hoang và bị người dân lấn chiếm. Trong khi đó, hàng trăm hộ dân nghèo ở các xã Trà Tân, Trà Bùi lại không có đất sản xuất. Nghịch lý này đã xảy ra nhiều năm nay nhưng chưa được quan tâm giải quyết, gây bức xúc trong người dân địa phương.
Ông Hồ Văn Vĩ - một người dân ở xã Trà Tân, nói: Vẫn biết đây là đất lâm nghiệp của công ty, nhưng mười mấy năm nay họ sử dụng không hiệu quả. Trong khi dân muốn sản xuất lại không có đất, nên người dân cứ lấn chiếm dần; mong chính quyền sớm có hướng giải quyết để đất không bị bỏ phí.
Ông Hà Việt Bồng, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tân, cho biết: Hiện tại, người dân không có đất, mà đất của Công ty lâm nghiệp Trà Tân thì lại gần nhà, nên họ lấn chiếm để trồng keo, quế. Xã cũng nhiều lần kiến nghị lên cấp trên nhưng chưa thấy giải quyết, vì công ty họ chỉ sở hữu trên danh nghĩa, chứ không quản lý, sử dụng hiệu quả, gây lãng phí lớn.
Không chỉ riêng ở Công ty lâm nghiệp Trà Tân, mà tình trạng lãng phí đất lâm nghiệp cũng xảy ra tại nhiều công ty khác, như ở Công ty lâm nghiệp Ba Tô (huyện Ba Tơ). Công ty lâm nghiệp Ba Tô sau khi thực hiện đề án sắp xếp đổi mới hoạt động theo Nghị định 200 của Chính phủ, được giao hơn 7.400 hecta đất để phát triển lâm nghiệp. Dù việc sắp xếp hoàn thành đã lâu, nhưng đến nay công ty chỉ mới trồng mới được hơn 600 hecta cây lâm nghiệp, diện tích đất còn lại vẫn bị bỏ hoang. Diện tích đất bỏ hoang này cũng nằm ngay cạnh các hộ dân xã Ba Tô nên rất thuận lợi cho việc sản xuất. Thiếu đất sản xuất, đồng bào nơi đây đã nhiều lần đề nghị công ty lâm nghiệp Ba Tô nhượng lại đất cho người dân canh tác nhưng không được chấp thuận.
Theo báo cáo kết quả thanh tra, kiểm tra của ngành Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, hiện có trên 60% diện tích đất lâm nghiệp do 5 công ty nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh quản lý bị bỏ hoang, với diện tích khoảng 9.000 hecta. Do các công ty nông lâm nghiệp không có nguồn vốn đầu tư, lại quản lý diện tích quá rộng lớn nên nhiều nơi người dân đã tự ý lấn chiếm để trồng cây lâm nghiệp với diện tích trên 2.000 hecta. Do có sự tranh chấp giữa người dân địa phương và công ty, nên nhiều công ty không thể làm sổ đỏ để vay vốn phát triển sản xuất theo đề án đã được phê duyệt.
Ông Đỗ Kim Bảy, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp Ba Tô, cho biết: Để trồng mới cây lâm nghiệp trên diện tích đất do công ty quản lý thì cần một khoản kinh phí lớn, trong khi đó, hiện nay, công ty không thể làm sổ đỏ do có một diện tích đất bị người dân lấn chiếm từ trước tới nay. Do vậy, công ty cũng không thể vay vốn ngân hàng để đầu tư sản xuất.
Hơn 9.000 hecta đất lâm nghiệp bị bỏ hoang là con số đáng báo động về tính hiệu quả trong hoạt động của các công ty nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Trong khi đó người dân lại không có đất sản xuất. Các cơ quan chức năng ở Quảng Ngãi cần có giải pháp để sử dụng hiệu quả diện tích đất lâm nghiệp này.
Đinh Hương
