Lan tỏa mô hình 'Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến nhân dân'

Chỉ với một thao tác quét mã, những phản ánh về ô nhiễm môi trường, bất cập giao thông, giải phóng mặt bằng hay thủ tục hành chính có thể được chuyển đến cơ quan chức năng mà không cần người dân trực tiếp đến trụ sở. Từ tiếp nhận, phân loại đến chuyển xử lý và theo dõi kết quả, mô hình “Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến nhân dân” đang mở thêm kênh tương tác giữa chính quyền với người dân tại Thanh Hóa, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát của Mặt trận Tổ quốc và trách nhiệm giải quyết kiến nghị ở cơ sở.

Đưa tiếng nói người dân đến gần chính quyền

Tại phường Ngọc Sơn, những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh đang được người dân phản ánh qua mã QR đặt tại nhà văn hóa các tổ dân phố. Cách làm này tạo thêm lựa chọn cho người dân bên cạnh việc đến trụ sở cơ quan hoặc tham gia các cuộc đối thoại trực tiếp.

Thực hiện kế hoạch của Mặt trận Tổ quốc tỉnh, từ tháng 8/2026, mô hình được triển khai tại 16/16 tổ dân phố. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường tổ chức hội nghị hướng dẫn, giao các Trưởng ban Công tác Mặt trận phối hợp với đoàn viên, thanh niên lắp đặt mã QR tại nhà văn hóa, đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh để gửi phản ánh.

Ông Trần Cao Cường, Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố Hải Châu cho biết: Địa bàn có tuyến đường bộ ven biển đi qua, nhiều hộ dân chịu ảnh hưởng bởi công tác giải phóng mặt bằng. Chính quyền địa phương đã tổ chức các cuộc đối thoại, thành lập tổ công tác đến từng hộ tuyên truyền, vận động và giải đáp kiến nghị. Tuy nhiên, không phải người dân nào cũng thuận tiện hoặc sẵn sàng phản ánh trực tiếp. Vì vậy, mã QR giúp họ có thêm kênh gửi những băn khoăn đến chính quyền vào thời điểm phù hợp.

Theo thống kê của Mặt trận phường Ngọc Sơn, từ tháng 8/2026 đến nay, địa phương tiếp nhận hơn 20 ý kiến qua mã QR. Nội dung tập trung vào chính sách đền bù, hỗ trợ người dân hiến đất làm đường, giải phóng mặt bằng, thu gom rác thải, các điểm ngập úng, tình trạng luồng lạch bồi lắng khiến tàu thuyền khó ra vào cảng Hải Châu, cùng bụi và tiếng ồn trong quá trình thi công đường giao thông.

Sau khi tiếp nhận, Văn phòng Mặt trận phường tổng hợp, phân loại ý kiến, báo cáo cấp ủy và chuyển các nội dung thuộc thẩm quyền đến cơ quan liên quan. Mặt trận xử lý, trả lời những vấn đề phù hợp với chức năng; các kiến nghị thuộc thẩm quyền của UBND phường được chuyển để xem xét, giải quyết và phản hồi người dân. Quy trình này giúp phân định rõ đầu mối tiếp nhận, hạn chế tình trạng kiến nghị bị bỏ sót hoặc chuyển không đúng cơ quan.

Theo ông Nguyễn Hữu Ngọc, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Ngọc Sơn, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân với chính quyền.

Cùng với kênh trực tuyến, phường duy trì diễn đàn “Lắng nghe dân nói” tại khu dân cư để trao đổi sâu hơn về đất đai, giải phóng mặt bằng, giao thông, môi trường và thủ tục hành chính. Nếu mã QR giúp người dân gửi phản ánh nhanh chóng, thuận tiện thì đối thoại trực tiếp tạo điều kiện làm rõ những vấn đề phức tạp, cần giải thích và thống nhất phương án giải quyết.

Tăng tính minh bạch trong giải quyết công việc ở cơ sở

Tại phường Hải Lĩnh, mô hình được triển khai đồng thời với hoạt động của các tổ dịch vụ công lưu động, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, nhất là đối với người chưa quen sử dụng công nghệ.

Địa phương bố trí 8 bảng mã QR tại 8 tổ dân phố và 4 cơ quan, đơn vị; tổ chức tập huấn cho Trưởng ban Công tác Mặt trận để hướng dẫn người dân thao tác. Người dân được lựa chọn kênh phản ánh phù hợp với thẩm quyền cấp phường hoặc cấp tỉnh, qua đó hạn chế tình trạng gửi kiến nghị không đúng nơi tiếp nhận.

Từ tháng 9/2026 đến nay, mô hình tiếp nhận khoảng 35 ý kiến thông qua mã QR, chủ yếu liên quan đến môi trường, hạ tầng giao thông và dịch vụ công. Người dân phản ánh bụi phát sinh khi thi công tuyến đường từ Quốc lộ 1A đến Khu công nghiệp 20 và tuyến đường Âu Cơ; đề nghị tăng cường điểm phát sóng Wi-Fi tại nhà văn hóa, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tổ chức thêm các đợt hỗ trợ thủ tục hành chính lưu động, đồng thời kiến nghị những vấn đề về đất đai và đền bù giải phóng mặt bằng.

Trong số các ý kiến tiếp nhận qua mã QR, Mặt trận trực tiếp trả lời 7 ý kiến thuộc phạm vi phù hợp; những nội dung còn lại được chuyển UBND phường xem xét, giải quyết và có văn bản phản hồi. Theo thông tin địa phương cung cấp, các kiến nghị được xử lý, phản hồi theo quy trình và không phát sinh khiếu nại, khiếu kiện liên quan đến những nội dung này.

Không chỉ tiếp nhận qua môi trường số, phường Hải Lĩnh còn tổ chức hai đợt ra quân hưởng ứng “Tháng Lắng nghe dân nói”, trực tiếp đến nhà văn hóa để tiếp nhận, hỗ trợ người dân nêu ý kiến. Qua các hoạt động này, 102 ý kiến được tập hợp và trả lời. Sự kết hợp giữa trực tuyến và trực tiếp giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, tạo điều kiện để cả những người còn hạn chế kỹ năng số tham gia phản ánh, góp ý với chính quyền.

Địa phương đã tổ chức một cuộc đối thoại giữa lãnh đạo phường với nhân dân vào tháng 7/2026 và dự kiến tổ chức thêm cuộc đối thoại trong tháng 10/2026. Mặt trận phường tổng hợp 40 câu hỏi, ý kiến phản ánh để chuẩn bị cho cuộc đối thoại sắp tới. Ông Lê Đăng Thương, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Hải Lĩnh cho biết: Phường đã tạo hòm thư góp ý điện tử, kết nối với mã QR và niêm yết mã tại bộ phận tiếp nhận, trả kết quả của UBND phường, nhà văn hóa các tổ dân phố, điểm sinh hoạt cộng đồng, chợ và các tuyến đường chính. Cán bộ được phân công truy cập hệ thống hằng ngày để tổng hợp ý kiến; hằng tuần, các nội dung được phân loại, chuyển đến UBND phường hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Kết quả xử lý được công khai trên bảng tin, trang thông tin và các nhóm thông tin của địa phương để người dân theo dõi.

Theo ông Thương, việc duy trì quy trình từ tiếp nhận đến phản hồi giúp Mặt trận không chỉ nắm bắt tình hình nhân dân mà còn theo dõi tiến độ giải quyết kiến nghị, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh. Đây là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của cơ quan liên quan và tăng tính minh bạch trong giải quyết công việc ở cơ sở.

Chuyển phản ánh thành yêu cầu xử lý cụ thể

Tại phường Đào Duy Từ, mô hình “Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến nhân dân” được triển khai gắn với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng đô thị văn minh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã xây dựng kế hoạch, tuyên truyền để người dân tham gia. Các mã QR được đặt tại nhà văn hóa tổ dân phố, tạo điều kiện để người dân sử dụng điện thoại thông minh có kết nối Internet gửi phản ánh mà không phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan.

Ông Lưu Văn Thể, người dân phường Đào Duy Từ cho biết: Sau khi được Trưởng ban Công tác Mặt trận tuyên truyền và đoàn viên, thanh niên hướng dẫn, ông đã biết cách quét mã, gửi kiến nghị. Ông từng phản ánh tình trạng bụi, ô nhiễm môi trường phát sinh trong quá trình thi công đường giao thông. Sau khi tiếp nhận, chính quyền chỉ đạo đơn vị thi công tưới nước giảm bụi và thực hiện các biện pháp hạn chế ô nhiễm.

Trường hợp này cho thấy hiệu quả của mô hình không chỉ nằm ở việc mở thêm kênh tiếp nhận mà còn ở khả năng chuyển phản ánh thành yêu cầu xử lý cụ thể. Những vấn đề người dân gặp phải trong sinh hoạt hằng ngày được chuyển đến cơ quan có trách nhiệm, tạo cơ hội khắc phục kịp thời những bất cập ngay tại địa bàn.

Theo ông Nguyễn Huy Trọng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Đào Duy Từ, từ khi triển khai đến nay, mô hình đã tiếp nhận gần 30 ý kiến phản ánh của người dân. Mặt trận phường phân công cán bộ theo dõi hệ thống, thường xuyên tổng hợp, phân loại và chuyển ý kiến đến UBND hoặc cơ quan có thẩm quyền; đồng thời đôn đốc, thông tin kết quả giải quyết. Việc công khai phản hồi qua bảng tin, trang thông tin và các kênh truyền thông của địa phương giúp người dân theo dõi quá trình xử lý, góp phần tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Cùng với mô hình này, phường xây dựng kế hoạch triển khai “Khu dân cư thông minh” tại tổ dân phố Vạn Thắng, gắn với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng phường đô thị văn minh, kiểu mẫu. Việc kết nối các mô hình tại khu dân cư hướng đến đưa công nghệ vào những hoạt động thiết thực, từ tiếp nhận phản ánh đến hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công và nâng cao chất lượng tương tác với chính quyền.

Thực tế tại Ngọc Sơn, Hải Lĩnh và Đào Duy Từ cho thấy, mã QR giúp giảm trở ngại về thời gian, địa điểm khi gửi kiến nghị, đồng thời tạo thêm nguồn thông tin để Mặt trận và chính quyền nắm bắt những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng số lượng phản ánh tiếp nhận mà còn ở việc kiến nghị được chuyển đúng đầu mối, giải quyết và phản hồi rõ ràng.

Để mô hình phát huy bền vững, các địa phương đang tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng, duy trì việc kiểm tra hệ thống, phân công rõ trách nhiệm xử lý và công khai kết quả giải quyết. Khi mỗi phản ánh đều được tiếp nhận nghiêm túc, theo dõi đến cùng và trả lời minh bạch, mã QR sẽ trở thành cầu nối thiết thực giữa người dân với chính quyền, góp phần phát huy dân chủ và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân trong quá trình chuyển đổi số ở cơ sở.