Kết quả này được công bố trong bối cảnh cuộc xung đột ở Trung Đông mà Mỹ tham gia đã làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm kiếm những cách thức mới để áp thuế quan, qua đó cho thấy chương trình nghị sự đối ngoại của Mỹ ngày càng khó lường.
Theo truyền thông Mỹ, cuộc khảo sát nói trên được công bố ngày 1/7, do Diễn đàn Tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) thực hiện. Khảo sát được tiến hành từ tháng 3 đến tháng 5, có 74 ngân hàng trung ương trên toàn thế giới tham gia.
Đây là lần đầu tiên số ngân hàng trung ương muốn giảm tỷ trọng nắm giữ đồng USD vượt số muốn tăng tỷ trọng.
Kết quả khảo sát là dấu hiệu mới nhất cho thấy xu hướng toàn cầu giảm phụ thuộc vào đồng USD, thường được gọi là “phi USD hóa”. Xu hướng này đồng nghĩa với việc giảm sử dụng đồng bạc xanh trong thương mại và các giao dịch tài chính toàn cầu, qua đó làm giảm nhu cầu đối với đồng tiền này và kéo giảm giá trị.
Theo ngân hàng JPMorgan, tỷ trọng đồng USD trong dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai thập kỷ vào năm 2025.
Báo cáo của OMFIF nêu rõ: “Năm nay, yếu tố làm giảm sức hấp dẫn của các khoản đầu tư bằng đồng USD là yếu tố địa chính trị, chứ không phải môi trường chính trị của Mỹ, phản ánh quan điểm cho rằng Mỹ là bên làm gia tăng rủi ro địa chính trị”.
Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý rằng đồng USD vẫn chiếm ưu thế trong danh mục đầu tư và dự báo sẽ tiếp tục duy trì vị thế đó trong tương lai gần. Trưởng bộ phận nghiên cứu của OMFIF Andrea Correa cho biết, trong 5 năm qua, đồng USD vẫn chiếm khoảng 58% danh mục dự trữ của các ngân hàng trung ương.
Dù vậy, theo báo cáo, quá trình “phi USD hóa” diễn ra dần dần đang khiến các ngân hàng trung ương chuyển sang đồng euro và đồng nhân dân tệ. Gần như tất cả các ngân hàng trung ương tham gia khảo sát đều cho rằng đồng nhân dân tệ giúp đa dạng hóa danh mục dự trữ, trong khi hai phần ba số ngân hàng được hỏi cho biết đồng euro đã trở nên hấp dẫn hơn để sử dụng trong thương mại toàn cầu, tăng từ mức 43% của năm 2025. Có 29% số đơn vị tham gia khảo sát cho biết muốn tăng lượng nắm giữ đồng euro trong dài hạn, tăng từ 22% của năm trước.
Theo ông Karsten Stroborn, Tổng giám đốc phụ trách thị trường của Ngân hàng Trung ương Đức, lượng phát hành nợ quốc tế bằng đồng euro đã đạt mức kỷ lục trong năm 2025 và đồng euro đã trở thành đồng tiền hàng đầu trên thị trường trái phiếu xanh.
Nhu cầu đối với các đồng tiền thay thế khác, gồm đô la Singapore, won Hàn Quốc và rand Nam Phi, cũng đang gia tăng.
Trong khi đó, rủi ro địa chính trị gia tăng đang làm tăng nhu cầu đối với vàng. Tỷ lệ ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng đầu tư vào vàng đã lên mức cao kỷ lục, dù giá vàng đã tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Báo cáo cho rằng xu hướng dịch chuyển này là do nhu cầu phòng ngừa rủi ro địa chính trị và những nghi ngờ ngày càng lớn về sự ổn định của hệ thống tiền tệ quốc tế.
Báo cáo nhận định vàng đã trở thành trọng tâm trong chiến lược quản lý danh mục tài sản của các quốc gia. Có 51% ngân hàng trung ương cho biết mục tiêu là để phòng ngừa rủi ro địa chính trị, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2024.
