Theo số liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (Vira), mặt bằng lãi suất bình quân liên ngân hàng đã giảm đáng kể trong tuần giao dịch từ ngày 7/9 đến 11/9.
Đáng chú ý nhất là lãi suất qua đêm bằng đồng Việt Nam. Từ mức 4,6%/năm vào ngày 4/9, lãi suất qua đêm giảm còn 3,5% vào ngày 7/9, tiếp tục xuống 2,5% ngày 8/9 và còn 1,5% ngày 9/9, sau đó duy trì ở mức này đến hết tuần.
Tính đến cuối tuần, lãi suất qua đêm ở mức 1,5%, giảm 3,1 điểm phần trăm so với ngày 4/9. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần cũng giảm 2,15 điểm phần trăm, xuống 3%; kỳ hạn 2 tuần giảm 2,7 điểm phần trăm, còn 3,8%. Trong khi đó, kỳ hạn 1 tháng giảm 0,8 điểm phần trăm, xuống 5,5%.
Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn trên hệ thống ngân hàng đã dịu bớt. Tuy nhiên, sự giảm tốc diễn ra không đồng đều giữa các kỳ hạn. Lãi suất 1 tháng vẫn ở mức 5,5%, cao hơn đáng kể so với các kỳ hạn ngắn.
Việc lãi suất qua đêm giảm sâu có ý nghĩa đáng chú ý bởi đây là kỳ hạn phổ biến nhất trên thị trường liên ngân hàng, nơi các ngân hàng chủ yếu vay mượn trong thời gian rất ngắn để điều hòa nguồn vốn.
Còn trên thị trường 1 (thị trường giữa ngân hàng với khách hàng), lãi suất tiền gửi của khách hàng vẫn cho thấy xu hướng duy trì ở mức cao, đặc biệt tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, phổ biến từ 7%/năm tại một hoặc nhiều kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.
Nếu tính cả các chương trình ưu đãi và chính sách dành cho những khoản tiền gửi lớn, mặt bằng lãi suất thực tế còn cao hơn đáng kể. Một số ngân hàng đang áp dụng mức 8,5-9,2%/năm cho tiền gửi kỳ hạn 6-12 tháng, trong khi lãi suất thỏa thuận có thể cao hơn tùy số tiền, kỳ hạn và khả năng thương lượng.
Đáng chú ý, Ngân hàng số Cake by VPBank đang triển khai chương trình cộng thêm 2%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm theo các điều kiện của chương trình trong tháng 9. Với mức niêm yết 7,2%/năm cho kỳ hạn 6-9 tháng, lãi suất sau ưu đãi có thể lên tới 9,2%/năm. Ở kỳ hạn 10-24 tháng, mức niêm yết 7,4%/năm có thể được nâng lên 9,4%/năm sau ưu đãi.
Trong khi đó, mức lãi suất huy động cao nhất được ghi nhận lên tới 10%/năm tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank), nhưng chỉ áp dụng cho khách hàng gửi từ 2.000 tỷ đồng trở lên ở kỳ hạn 12 và 13 tháng. Một số ngân hàng khác cũng có chính sách lãi suất đặc biệt dành cho khách hàng gửi số tiền rất lớn.
Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất tiền gửi trực tuyến hiện tương đối ổn định, quanh 4,75%/năm ở kỳ hạn 3 tháng, 6,6%/năm ở kỳ hạn 6-9 tháng và 6,8%/năm ở kỳ hạn 12 tháng.
Như vậy, bức tranh lãi suất trong tuần qua tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ nét. Thanh khoản ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng đã cải thiện, kéo lãi suất qua đêm giảm mạnh, nhưng cuộc cạnh tranh nguồn vốn trên thị trường huy động chưa thực sự hạ nhiệt.
Ở chiều cho vay, một số lĩnh vực đã xuất hiện thêm các chương trình giảm lãi suất. Riêng với cho vay mua nhà, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai gói tín dụng quy mô 20.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn tới 1%/năm so với mức cho vay bất động sản thông thường; Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) cũng giảm thêm 0,2-0,4%/năm tùy chương trình.
Trước đó, nhiều ngân hàng đã triển khai các chương trình giảm lãi vay với mức ưu đãi khoảng 0,5-2,5 điểm phần trăm/năm sau định hướng của Ngân hàng Nhà nước.
Dù vậy, triển vọng chung vẫn cho thấy lãi suất huy động khó giảm nhanh. Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư SSI (SSI Research) dự báo lãi suất huy động có thể đi ngang trong nửa cuối năm và chỉ hạ nhiệt vào cuối năm nếu giải ngân đầu tư công góp phần cải thiện thanh khoản hệ thống.
Trong khi đó, Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng mặt bằng lãi suất huy động vẫn có thể duy trì quanh vùng cao hiện tại do nhu cầu củng cố nguồn vốn trung hạn và cạnh tranh huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn 6-12/13 tháng.
Diễn biến trong tuần qua vì vậy chưa thể hiện một xu hướng giảm đồng loạt của mặt bằng lãi suất. Thay vào đó, thị trường đang cho thấy tín hiệu tích cực hơn ở thanh khoản ngắn hạn, trong khi mặt bằng huy động và một số phân khúc cho vay vẫn cần thêm thời gian để hạ nhiệt.
