Lai Châu phát triển hệ thống điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng

Với tiềm năng lớn về thủy điện, Lai Châu đang đẩy mạnh đầu tư các công trình nguồn và lưới điện, từng bước hoàn thiện hạ tầng truyền tải, bảo đảm cung ứng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt. Tuy nhiên, tiến độ một số dự án truyền tải chưa đồng bộ đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ điểm nghẽn, khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng của địa phương.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung khẳng định, tỉnh xác định phát triển năng lượng là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương và đóng góp vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tỉnh tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi nhất theo quy định cho ngành điện và các nhà đầu tư triển khai các dự án trên địa bàn.

Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu đề nghị các sở, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động phối hợp, giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền; tuyệt đối không để chậm tiến độ các dự án do nguyên nhân chủ quan; những điểm nghẽn trong phát triển lưới điện truyền tải trên địa bàn tỉnh sẽ sớm được tháo gỡ, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng nguồn điện và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Lai Châu.

Ông Nguyễn Đức Thiện, Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho biết, đối với các dự án do Tổng công ty thực hiện, luôn được phối hợp chặt chẽ với tỉnh Lai Châu, cơ quan chức năng để đảm bảo thời gian thi công, hoàn thiện công trình để đưa vào sử dụng, đáp ứng yêu cầu về hệ thống điện, cung ứng điện trên địa bàn tỉnh.

Việc các công trình truyền tải được đưa vào vận hành sẽ góp phần nâng cao độ ổn định của hệ thống điện, tăng khả năng tiếp nhận nguồn điện từ các nhà máy thủy điện và tạo điều kiện kết nối với lưới điện khu vực. Đây cũng là tiền đề để Lai Châu tiếp tục thu hút đầu tư các dự án năng lượng trong thời gian tới.

Theo định hướng phát triển, Lai Châu đang đề xuất điều chỉnh, bổ sung quy hoạch các dự án năng lượng; trong đó, có phương án mở rộng Thủy điện Lai Châu thêm 400 MW; nghiên cứu phát triển thêm các dự án thủy điện lớn, điện mặt trời, điện gió, thủy điện tích năng và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin. Một số đề xuất quy mô lớn về tổ hợp điện mặt trời, thủy điện tích năng và đường dây truyền tải 500kV cũng đang được tỉnh nghiên cứu, xem xét trong quá trình hoàn thiện quy hoạch.

Cùng với phát triển nguồn điện, tỉnh xác định việc mở rộng lưới điện đến các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng. Hiện toàn tỉnh vẫn còn 1.102 hộ, chiếm khoảng 1,03% tổng số hộ, chưa được sử dụng điện. Đây là những hộ sinh sống phân tán, địa hình phức tạp, việc kéo điện đòi hỏi nguồn vốn lớn và phương án đầu tư phù hợp.

Theo Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu Vương Thế Mẫn, tỉnh kiến nghị Tổng công ty Điện lực miền Bắc đầu tư nguồn lực xây dựng các trạm biến áp 110kV tại các xã Mường Tè, Sìn Hồ, Tân Uyên và Tam Đường; xem xét cơ chế giá mua điện phù hợp ở các khung giờ. Đề nghị Bộ Công Thương xem xét bổ sung, điều chỉnh quy hoạch điện quốc gia, trong đó quan tâm hành lang truyền tải 500kV và phương án nâng công suất Trạm biến áp 500kV Lai Châu từ 1.800 MVA lên 2.700 MVA.

Ông Nguyễn Duy Hòa, Phó Trưởng phòng Kế hoạch và Quy hoạch, Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết, những kiến nghị của tỉnh Lai Châu sẽ được báo cáo về Bộ Công Thương xem xét, thực hiện để nâng cao hiệu quả, công suất hệ thống điện của tỉnh Lai Châu.

Theo thống kê, trong 10 tháng năm 2026, công suất phụ tải cực đại (Pmax) của tỉnh Lai Châu đạt 80,64 MW, tăng 13,04% so với năm 2025. Dự báo năm 2027, nhu cầu phụ tải cực đại có thể đạt khoảng 96 MW. Hệ thống các trạm biến áp 110kV hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu phụ tải trên địa bàn.

Đến nay, toàn tỉnh có 73 dự án thủy điện đang vận hành, với tổng công suất 3.268,4 MW; sản lượng điện bình quân hàng năm khoảng 12.091,5 triệu kWh; có 29 dự án thủy điện đang triển khai xây dựng, với tổng công suất được phê duyệt 414,6 MW, sản lượng điện bình quân dự kiến khoảng 1.395,6 triệu kWh/năm. Ngoài ra, 44 dự án thủy điện với tổng công suất 674 MW và 7 dự án điện mặt trời với tổng công suất 1.060 MW đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý để triển khai theo quy định.

Việc phát triển các dự án năng lượng mới không chỉ góp phần khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương mà còn đặt ra yêu cầu phải đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải để đáp ứng khả năng giải tỏa công suất, hiệu quả khai thác.

Hiện hệ thống truyền tải điện trên địa bàn tỉnh có một trạm biến áp 500kV Lai Châu, công suất 1.800 MVA và ba trạm biến áp 220kV, với tổng công suất là 2.000 MVA. Tuy nhiên, tại một số khu vực, khả năng truyền tải còn hạn chế vào những thời điểm cao điểm mùa mưa, một số nhà máy thủy điện phải giảm phát công suất khoảng 15-30%. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác nguồn điện và hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp.

Để khắc phục, tỉnh Lai Châu đang phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện trọng điểm. Trong đó, dự án Trạm biến áp 220kV Phong Thổ, quy mô hai máy biến áp 250 MVA, hiện đạt khoảng 45% khối lượng, dự kiến đóng điện trong quý II/2027. Dự án đường dây 220kV Phong Thổ - Than Uyên dài 89,9 km, gồm 185 vị trí cột, cũng đang được triển khai các thủ tục liên quan đến đất đai, bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Trạm biến áp 220kV Pắc Ma với quy mô hai máy biến áp 250 MVA đã đạt khoảng 85% khối lượng. Đường dây 220kV Pắc Ma - Mường Tè dài 30,9 km, gồm 64 vị trí cột, đạt khoảng 50% khối lượng. Hai dự án dự kiến hoàn thành trong quý I/2027, góp phần nâng cao năng lực truyền tải, giải tỏa công suất các nhà máy thủy điện khu vực.

Bên cạnh đó, dự án đường dây 220kV Than Uyên - 500kV Lào Cai có tổng chiều dài 73,54 km; trong đó, đoạn qua Lai Châu dài 5,74 km, đã đạt khoảng 95% khối lượng. Toàn tuyến dự kiến hoàn thành trong năm 2026.