Lai Châu khơi dậy tiềm năng, tạo đột phá cho du lịch

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, hệ sinh thái đa dạng cùng bản sắc văn hóa đặc sắc của 20 dân tộc, Lai Châu có nhiều lợi thế phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, khám phá và du lịch cộng đồng.

Thác trái tim là điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua khi đến với Sin Suối Hồ. Ảnh: Quý Trung/TTXVN
Thác trái tim là điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua khi đến với Sin Suối Hồ. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Bám sát tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, tỉnh Lai Châu đang triển khai đồng bộ các giải pháp khai thác tiềm năng, tạo động lực tăng trưởng mới, gắn phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân.

Đánh thức tiềm năng, xây dựng sản phẩm du lịch đặc sắc

Nằm giữa đại ngàn Tây Bắc, Lai Châu được thiên nhiên ưu đãi với những dãy núi cao quanh năm mây phủ, rừng nguyên sinh, thác nước, hang động, lòng hồ và những vùng cao nguyên thơ mộng. Cùng với đó là không gian văn hóa đa dạng với phong tục, tập quán, lễ hội, ẩm thực và nghề truyền thống của 20 dân tộc, tạo nguồn tài nguyên phong phú để phát triển nhiều loại hình du lịch.

Từ lợi thế này, Lai Châu định hướng phát triển du lịch theo hướng chất lượng, bền vững, có bản sắc riêng; chuyển từ khai thác tài nguyên đơn thuần sang tạo dựng giá trị gia tăng, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả kinh tế. Tỉnh đã cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW bằng Kế hoạch số 8228/KH-UBND ngày 24/9/2026 của UBND tỉnh.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Lai Châu phấn đấu trở thành điểm đến hấp dẫn, có tốc độ tăng trưởng khách du lịch bình quân 10%/năm, tổng lượng khách đạt 2,3 triệu lượt, doanh thu du lịch đạt 2.700 tỷ đồng; duy trì, nâng cao chất lượng 25 khu, điểm du lịch đã được công nhận, phát triển từ 6 điểm bản du lịch cộng đồng trở lên và thu hút đầu tư xây dựng các sản phẩm mới. Qua đó, tạo nền tảng để du lịch đóng góp ngày càng lớn vào GRDP, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và mở rộng cơ hội phát triển cho người dân.

Tái hiện Lễ nhảy lửa của người Dao ở Lai Châu. Ảnh: Nguyễn Oanh/TTXVN.
Tái hiện Lễ nhảy lửa của người Dao ở Lai Châu. Ảnh: Nguyễn Oanh/TTXVN.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải, để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh xác định phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, khác biệt là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung vào ba nhóm sản phẩm chủ lực. Trong đó, du lịch cộng đồng, nông nghiệp, văn hóa, lễ hội, lịch sử và tâm linh là nhóm sản phẩm khai thác giá trị bản địa; du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, thể thao mạo hiểm, trekking, leo núi, khám phá hang động, thác nước và rừng nguyên sinh phát huy lợi thế thiên nhiên. Bên cạnh đó là các sản phẩm bổ trợ gắn với sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch biên giới, chợ phiên, phố đi bộ, chợ đêm và ẩm thực.

Du lịch cộng đồng được xem là hướng đi quan trọng để khai thác giá trị văn hóa bản địa, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân. Những điểm đến như Sin Suối Hồ, Sì Thâu Chải, Lao Chải đang từng bước được định hướng nâng cao chất lượng dịch vụ. Người dân không chỉ cung cấp dịch vụ lưu trú, ăn uống mà còn trực tiếp giới thiệu phong tục, tập quán, kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực và các hoạt động văn hóa truyền thống tới du khách.

Tại bản Lao Chải, xã Khun Há, phát triển du lịch được gắn với giữ gìn cảnh quan và bản sắc văn hóa. Ông Cứ A Chu, người dân trong bản cho biết, ông thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con phát triển kinh tế, chỉnh trang nhà cửa sạch sẽ để đón khách; đồng thời phân công các nhóm hộ kinh doanh homestay chú trọng gìn giữ bản sắc dân tộc. Bản thân ông luôn mặc trang phục truyền thống khi đón khách, góp phần giới thiệu và bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng.

Đối với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tỉnh tập trung thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm tại hai khu vực có tiềm năng trở thành khu du lịch quốc gia là Cao nguyên Sìn Hồ và Đèo Ô Quy Hồ. Các điểm du lịch lòng hồ, suối khoáng nóng, không gian văn hóa dân tộc cùng những tuyến kết nối giữa đô thị, nông thôn, vùng chè và vùng dược liệu cũng được định hướng khai thác, hình thành các hành trình trải nghiệm đa dạng.

Sức hấp dẫn của du lịch Lai Châu còn đến từ sự thân thiện, mến khách của người dân. Anh Nguyễn Hồng Nguyên, hướng dẫn viên du lịch đến từ Hà Nội chia sẻ, anh đã đến nhiều bản du lịch cộng đồng nhưng Lai Châu để lại ấn tượng bởi cảnh đẹp, sự thân thiện của người dân và bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc. Đây cũng là những yếu tố khiến anh mong muốn giới thiệu điểm đến này tới bạn bè và du khách.

Đầu tư hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số du lịch

Sin Suối Hồ cũng là thủ phủ của Hoa Địa lan - loại hoa đem lại nguồn thu nhập đáng kể, giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu. Ảnh: Quý Trung/TTXVN
Sin Suối Hồ cũng là thủ phủ của Hoa Địa lan - loại hoa đem lại nguồn thu nhập đáng kể, giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Cùng với phát triển sản phẩm đặc sắc, Lai Châu xác định hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất là điều kiện quan trọng để mở rộng kết nối, thu hút khách du lịch. Tỉnh chú trọng thúc đẩy các dự án giao thông chiến lược như tuyến kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai, hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, cao tốc CT.13 Bảo Hà - Lai Châu và các tuyến đường đến những điểm du lịch trọng điểm.

Việc tăng cường kết nối Sa Pa - Lai Châu và tuyến xe khách quốc tế Kim Bình - Lai Châu được kỳ vọng mở thêm các hành trình liên tỉnh, xuyên biên giới, tạo thuận lợi cho du khách tiếp cận các điểm đến. Cùng với đó, tỉnh định hướng nâng cấp hệ thống cơ sở lưu trú và tiện ích du lịch, từ bãi đỗ xe, biển chỉ dẫn đến hạ tầng môi trường, viễn thông. Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh có trên 3.000 buồng, phòng lưu trú, trong đó hơn 25% đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên.

Tại bản Sin Suối Hồ, xã Sin Suối Hồ, khí hậu mát mẻ quanh năm, tinh thần đoàn kết cộng đồng và việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mông là những lợi thế để phát triển du lịch. Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Sin Suối Hồ Thùng Thị Tâm cho biết, địa phương xác định tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch cộng đồng, đẩy mạnh truyền thông và ứng dụng chuyển đổi số để du khách trong nước, quốc tế dễ dàng tiếp cận thông tin, dịch vụ tại bản.

Lai Châu định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch, bản đồ số, cổng thông tin và ứng dụng du lịch thông minh; tích hợp trợ lý du lịch ảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ đa ngôn ngữ, cung cấp thông tin đặt phòng, đặt vé điện tử và gợi ý lịch trình phù hợp với nhu cầu từng du khách. Tỉnh đặt mục tiêu số hóa 100% các khu, điểm du lịch được công nhận và phấn đấu công nhận, cùng các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia. Việc ứng dụng dữ liệu lớn, bản đồ số, thuyết minh đa phương tiện và thanh toán không dùng tiền mặt sẽ góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm, hỗ trợ doanh nghiệp quản trị hiệu quả; đồng thời giúp cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá chất lượng điểm đến dựa trên dữ liệu.

Đánh giá về tiềm năng phát triển du lịch địa phương, ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, Lai Châu có lợi thế lớn về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, đặc biệt là bản sắc của 20 dân tộc. Đây là những giá trị tạo nên sức hấp dẫn riêng của điểm đến. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, địa phương cần chú trọng tổ chức thực hiện quy hoạch, phân vùng quản lý, đầu tư phát triển sản phẩm mới và đào tạo nguồn nhân lực. Trong đó, cần nâng cao năng lực cho người dân để họ trực tiếp tham gia cung ứng các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Khơi thông nguồn lực, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến

Du khách lựa chọn sản phẩm thêu dệt thủ công làm quà lưu niệm tại chợ phiên Sin Suối Hồ. Ảnh: Quý Trung/TTXVN
Du khách lựa chọn sản phẩm thêu dệt thủ công làm quà lưu niệm tại chợ phiên Sin Suối Hồ. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Để du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, Lai Châu xác định cần huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, tạo môi trường thuận lợi thu hút doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia phát triển sản phẩm, dịch vụ. Tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các hộ kinh doanh.

Cùng với đó, tỉnh định hướng tăng cường đào tạo nghiệp vụ du lịch, ngoại ngữ, kỹ năng số, giao tiếp và phục vụ khách hàng cho đội ngũ lao động tại các cơ sở lưu trú, điểm du lịch cộng đồng. Người dân được khuyến khích chủ động tham gia phát triển dịch vụ, xây dựng sản phẩm đặc trưng, giữ gìn cảnh quan và môi trường du lịch.

Công tác xúc tiến, quảng bá được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, thống nhất định vị thương hiệu “Lai Châu - Kỳ vĩ và bản sắc”. Tỉnh tăng cường truyền thông trên các nền tảng số, mạng xã hội, báo chí; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp lữ hành, nhà sáng tạo nội dung và các địa phương trong cả nước để giới thiệu hình ảnh, sản phẩm du lịch đến nhiều thị trường khách.

Đáng chú ý, phát triển du lịch được đặt trong mối liên kết với các lĩnh vực văn hóa, công nghệ, thương mại, nông nghiệp và dịch vụ. Trong đó, cộng đồng dân cư giữ vai trò chủ thể trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, trực tiếp tham gia cung ứng dịch vụ và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Đây là hướng đi nhằm hài hòa giữa khai thác tài nguyên, bảo tồn di sản và nâng cao đời sống người dân.

Với lợi thế về thiên nhiên, văn hóa cùng định hướng đổi mới tư duy và cách làm, Lai Châu đang từng bước chuyển hóa tài nguyên thành giá trị kinh tế. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về quy hoạch, phát triển sản phẩm, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực và xúc tiến quảng bá sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến, tạo thêm sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

Đây cũng là nền tảng để Lai Châu hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương trong kỷ nguyên mới.

Việt Dũng/TTXVN