Có nhiều cách để tới được hồ nước ngọt lớn nhất Việt Nam, nhưng đi thuyền ngược dòng sông Năng là cách có thể thu trọn được vẻ hoang sơ của danh thắng đã lọt vào danh sách những hồ nước đẹp nhất thế giới.
Nhắc tới sông Năng, người ta thường nghĩ tới một con sông đã bị ô nhiễm vì nạn khai thác khoáng sản dọc vùng hạ lưu. Nhưng ở phía thượng nguồn, những câu chuyện truyền thuyết được làm nên từ vẻ đẹp hoang sơ của lòng sông kết nối giữa những vùng đất Cao Bằng, Bắc Kạn và kéo dài cả tới Tuyên Quang thì vẫn được viết tiếp.
 |
Sông Năng chảy từ thượng nguồn rồi nhận nước từ hồ Ba Bể để chảy sang địa bàn thị trấn Na Hang, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang. Nhưng trong chuyến du hành ngàn năm này, sông Năng kịp tạo thành dưới lớp núi đá vôi Lũng Nham động Puông.
 Ao Tiên phẳng lặng như chiếc gương soi. |
Tiếp đến, một nhánh sông chảy tràn đến bản Húa Tạng nơi chồng chồng, lớp lớp đá lớn chặn ngang dòng. Nước ùa lên đá, đá mòn dần theo sức nước làm thành con thác Đầu Đẳng, điểm phải đến của du khách tới thăm hồ Ba Bể. Khách muốn lên thác phải dừng thuyền bên bản người Tày Hua Tạng để đi bộ dọc theo con đường nhỏ mà lên. Con đường có thể đi tới tận thị trấn Na Hang nhưng thác Đầu Đẳng thì đã ở ngay đầu này rồi. Thác Đầu Đẳng hấp dẫn người xem bởi vẻ hùng vĩ, những tiếng ầm ào của dòng nước đổ cuốn hút bước chân du khách khi họ còn chưa kịp nhìn thấy dòng thác.
 Đặc sản cá hồ Ba Bể. |
Theo dốc đá, thác chảy thành nhiều tầng kéo dài cả tới hàng cây số với độ dốc khá lớn tạo thành một cảnh quan kỳ vĩ của thiên nhiên. Tầng rừng nguyên sinh bao lấy hai bên vách núi càng như tăng độ hoang sơ cho cảnh quan nơi đây. Mùa nước về, thác Đầu Đẳng hòa nước với hồ Ba Bể nhưng mùa nước rút dọc thân thác là những bãi gỗ mục cuốn về từ thượng nguồn tạo nên khung cảnh hoang tàn sau mưa lũ như của riêng núi rừng miền núi phía Bắc.
 Động Puông huyền ảo. |
Hồ Ba Bể còn quyến rũ với Ao Tiên. Từ hồ phải dừng chân đi bộ ngược lên núi khoảng 100 m mới tới được Ao Tiên. Mặt ao cao hơn so với mặt hồ khá nhiều nhưng quanh năm ăm ắp nước. Mặt ao soi bóng núi, bóng rừng tứ bề xanh ngắt và phẳng lặng như chiếc gương soi. Tới đây, bao nhiêu phiền não có lẽ cũng đủ để tan biến bởi tưởng như ta đang lạc vào cõi tiên giữa này mây, này trời.
 Mưu sinh trên hồ Ba Bể. |
 Đến Ba Bể ta vẫn bắt gặp những con thuyền độc mộc. |
Đến Hồ Ba Bể để thăm thú những thắng cảnh khó quên, để thưởng thức những đặc sản dân dã của người dân nơi đây, để hít thở bầu không khí trong lành của khu vực rừng quốc gia Ba Bể... Bởi thế nên hồ Ba Bể cuốn hút những người trở lại đây nhiều lần. Khám phá Ba Bể từ sông Năng sẽ là một cách đem lại những trải nghiệm mới lạ cho du khách.
Bài và ảnh: Lê Sơn
