Thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn chúng ta quyết giành cho được tự do và độc lập, đến ngày thống nhất chúng ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, đội ngũ công nhân ngành Than đã từng tạm gác tay máy, tay búa tình nguyện lên đường nhập ngũ, có người còn viết huyết tâm thư để tỏ rõ khí phách của người con vùng Mỏ.
 Quang cảnh lễ xuất quân của Binh đoàn Than tổ chức tại sân Cây Tháp (Hòn Gai) năm 1967. Ảnh: baoquangninh.com.vn |
Sau tuyển chọn, gần 2000 thợ mỏ, con em ngành Than và một số ngành khác được tập hợp thành 3 tiểu đoàn gồm: Tiểu đoàn 385, 386 và tiểu đoàn 9. Đó là lần đầu tiên tỉnh Quảng Ninh và ngành Than huy động một lực lượng lớn chi viện cho chiến trường.
Kể từ khi được thành lập đến ngày giải phóng, bằng tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, Binh đoàn Than đã tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ và chiến dịch Mậu Thân năm 1968.
Đặc biệt, trong trận quyết đấu cuối cùng tại trung tâm đầu não của Ngụy quyền Sài Gòn, nhiều cán bộ, chiến sỹ của Binh đoàn Than đã tham gia đoàn quân đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tổng tham mưu Ngụy quyền, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất nước nhà.
Chiến tranh kết thúc, đa số những người lính của Binh đoàn Than đã trở về đất Mỏ như lời thề ngày xuất quân. Hoàn thành nhiệm vụ trong quân ngũ, các chiến sỹ Binh đoàn Than phục viên chuyển ngành về địa phương, số còn lại tiếp tục trở về công tác tại ngành Than và một số ngành khác.
Khi đã về nghỉ chế độ, nhiều cựu chiến binh còn đủ sức khỏe, có năng lực vẫn được nhân dân tín nhiệm tham gia công tác địa phương. Dù ở cương vị nào, các cựu chiến binh Binh đoàn Than đều phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, truyền thống “kỷ luật và đồng tâm” của người thợ mỏ, góp phần xây dựng ngành Than và quê hương vùng Mỏ văn minh, giàu đẹp.
Dịp này, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đón nhận di tích lịch sử cấp tỉnh địa điểm xuất quân của Binh đoàn Than năm xưa, tại phường Hòn Gai, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
