Anh Nguyễn Linh Vương (ấp Đình Củ, xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long) tận dụng nguồn lá cây tự nhiên làm thức ăn cho dê.
Trong đó, dê được đánh giá là vật nuôi có nhiều lợi thế nhờ vốn đầu tư phù hợp, tận dụng tốt nguồn thức ăn sẵn có, ít phát sinh dịch bệnh và có thể kết hợp với nhiều mô hình sản xuất khác.
Tại xã Long Thành, anh Nguyễn Linh Vương (ấp Đình Củ) là một trong những hộ lựa chọn phát triển mô hình nuôi dê sinh sản gắn với điều kiện sản xuất của địa phương. Năm 2017, thông qua nguồn vốn vay ưu đãi của Hội Nông dân, anh bắt đầu nuôi dê với 6 con giống ban đầu. Sau gần 10 năm phát triển, đàn dê của gia đình anh hiện duy trì ổn định từ 12 - 15 con dê sinh sản và đang được đầu tư mở rộng quy mô.
Theo anh Vương, lợi thế lớn của địa phương là nguồn cây, cỏ phong phú, phù hợp để phát triển đàn dê. Ngoài trồng bổ sung cỏ voi, cỏ sả làm thức ăn, gia đình còn tận dụng nhiều loại lá cây tự nhiên như mắm, đước, cóc và các loại lá khác để giảm chi phí chăn nuôi.
“Dê là vật nuôi dễ thích nghi, ít bệnh, phù hợp với điều kiện sản xuất của nông hộ. Nếu chăm sóc tốt, người nuôi có thể chủ động nguồn giống và quay vòng vốn khá nhanh”, anh Vương chia sẻ.
Để nâng cao chất lượng đàn, anh thường xuyên chọn lọc những con khỏe mạnh, sinh trưởng tốt để làm giống; những con không đạt yêu cầu được xuất bán làm dê thịt. Chuồng nuôi được vệ sinh định kỳ, mỗi tháng phun thuốc sát trùng nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh. Đối với dê con, gia đình chú trọng chăm sóc trong giai đoạn đầu sau sinh để bảo đảm tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng.
Sau khoảng 2 - 3 tháng, dê con có thể xuất bán làm giống hoặc tiếp tục nuôi thương phẩm tùy theo nhu cầu thị trường. Hiện mô hình nuôi dê giúp gia đình anh Vương có nguồn thu khoảng 60 triệu đồng mỗi năm. Nhận thấy thị trường tiêu thụ ổn định, giá dê giống ở mức khá, anh đang đầu tư mở rộng chuồng trại, hướng đến nâng tổng đàn lên khoảng 70 con, trong đó có 50 con dê cái sinh sản.
Không chỉ nuôi dê, trên diện tích 3 ha đất, gia đình anh còn kết hợp nuôi tôm, cua quảng canh, mang lại tổng lợi nhuận hơn 200 triệu đồng mỗi năm. Việc đa dạng hóa đối tượng sản xuất giúp gia đình chủ động nguồn thu, giảm rủi ro khi thị trường biến động, đồng thời khai thác hiệu quả điều kiện tự nhiên của địa phương.
Tương tự, gia đình chị Hồng Thị Phụng (ấp Lê Văn Quới, xã Tập Ngãi) cũng từng bước phát triển thành công mô hình nuôi dê sinh sản từ nguồn vốn tín dụng chính sách. Với khoản vay 100 triệu đồng, từ 9 con dê cái ban đầu vào năm 2023, đến nay đàn dê đã phát triển lên khoảng 50 con.
Bình quân mỗi 3 - 4 tháng, gia đình chị xuất bán khoảng 15 con dê con; mỗi năm cung ứng khoảng 50 con dê giống ra thị trường, thu về hơn 100 triệu đồng. Ngoài nuôi dê, gia đình còn kết hợp nuôi lợn nái, mang lại thêm khoảng 30 triệu đồng lợi nhuận mỗi năm từ việc bán lợn con.
Theo các hộ chăn nuôi, hiệu quả của mô hình nuôi dê đến từ việc vốn đầu tư không quá lớn, tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên, vật nuôi ít dịch bệnh và có thể kết hợp với các hoạt động sản xuất khác. Đây cũng là hướng đi giúp nông hộ giảm sự phụ thuộc vào một loại hình sản xuất, chủ động thích ứng với biến động của thị trường và thời tiết.
Hiện nhu cầu dê giống và dê thịt trên thị trường tương đối ổn định, thương lái thường đến tận chuồng thu mua. Ngoài tiêu thụ trong tỉnh, dê còn được cung ứng cho nhiều địa phương lân cận, tạo điều kiện để người chăn nuôi yên tâm mở rộng quy mô.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, đến giữa năm 2026, tổng đàn dê của tỉnh đạt 227.670 con, trong đó có 32 cơ sở nuôi tập trung với 8.129 con. Dê được xác định là vật nuôi phù hợp với nhiều địa phương trong tỉnh nhờ khả năng tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, chi phí đầu tư thấp, ít phát sinh dịch bệnh và có thể kết hợp với nhiều mô hình sản xuất khác.
Thời gian tới, tỉnh Vĩnh Long định hướng tiếp tục phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh; nâng cao chất lượng con giống, từng bước chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang phát triển gia trại, trang trại gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Từ những mô hình quy mô chưa lớn nhưng phù hợp với điều kiện thực tế, nhiều nông dân Vĩnh Long đang cho thấy hiệu quả của việc đa dạng hóa vật nuôi. Việc lựa chọn đối tượng chăn nuôi dựa trên lợi thế địa phương, cùng với sự hỗ trợ từ nguồn vốn tín dụng chính sách, ngành nông nghiệp và thị trường tiêu thụ ổn định, đang góp phần hình thành những mô hình sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy hiệu quả quá trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi của tỉnh.