Bộ trưởng Công nghiệp và Công nghệ Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Fatih Kacir ngày 4/10 cho biết 32 đại biểu đến từ 21 quốc gia đã thông qua và ủng hộ Tuyên bố Antalya. Đây là lần đầu tiên một tuyên bố được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng và Nghị sĩ (MMoP) trong khuôn khổ Đại hội Du hành vũ trụ quốc tế (IAC).
Ông Kacir nói: "Chúng tôi đặc biệt vui mừng khi 32 đại biểu MMoP đến từ 21 quốc gia, gồm các bộ trưởng, nghị sĩ và lãnh đạo cơ quan vũ trụ, đã chấp thuận và ủng hộ tuyên bố này".
Ông Kacir cho biết tuyên bố tái khẳng định vai trò quan trọng của Liên đoàn Du hành vũ trụ quốc tế (IAF) trong việc thúc đẩy hợp tác toàn cầu, đồng thời kêu gọi các quốc gia và tổ chức quốc tế chưa tham gia thông qua và ký tuyên bố.
Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, IAC quy tụ các bộ trưởng, nghị sĩ, đoàn đại biểu quốc hội, lãnh đạo các cơ quan vũ trụ và quan chức cấp cao của các tổ chức quốc tế đại diện cho 38 quốc gia.
Các đại biểu thảo luận những vấn đề chiến lược, bao gồm thăm dò và sử dụng không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, các sứ mệnh không gian, luật không gian, việc đưa các nước đang phát triển hội nhập vào hệ sinh thái không gian toàn cầu và phát triển một nền kinh tế không gian bền vững.
"Tiến bộ trong không gian chỉ có giá trị khi phục vụ con người trên Trái Đất"
Phát biểu tại hội nghị, ông Kacir cho biết các đại biểu tự hào về việc thông qua một tuyên bố mà lần đầu tiên trong lịch sử Hội nghị Bộ trưởng và Nghị sĩ của IAC đã tập hợp các bộ trưởng, nghị sĩ và đại diện cơ quan vũ trụ xung quanh một cam kết chung về hòa bình, trách nhiệm và hợp tác trong không gian.
Theo ông Kacir, Tuyên bố Antalya về Không gian vì Hòa bình (Antalya Declaration for Space for Peace) được Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ nhà IAC 2026, khởi xướng phù hợp với định hướng của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan về thúc đẩy hòa bình thông qua đối thoại và hợp tác quốc tế.
Ông Kacir nói: "Văn bản được xây dựng thông qua quá trình tham vấn chặt chẽ với IAF và các đối tác quốc tế của chúng tôi. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một khuôn khổ quốc tế chung cho cách tiếp cận hòa bình, bền vững và có trách nhiệm đối với không gian".
Ông Kacir cho rằng tuyên bố phản ánh "Tinh thần Antalya", với các đặc trưng là cởi mở, tôn trọng lẫn nhau và tham gia mang tính xây dựng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của các năng lực dựa trên không gian đối với đời sống hằng ngày, hoạt động kinh tế và quản lý thiên tai.
Theo ông Kacir, "tiến bộ trong không gian chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra những lợi ích cụ thể cho con người trên Trái Đất. Câu hỏi đặt ra trước chúng ta không chỉ là chúng ta có thể tiến xa đến đâu về công nghệ, mà còn là chúng ta có thể chuyển hóa những năng lực này thành mức độ an ninh, khả năng chống chịu và thịnh vượng cao hơn cho xã hội của mình hiệu quả đến mức nào”.
"Hệ sinh thái không gian không thể phát triển nếu thiếu tinh thần khởi nghiệp"
Ông Kacir cho biết lĩnh vực không gian toàn cầu không còn chỉ được thúc đẩy bằng nguồn tài chính công, khi các doanh nghiệp tư nhân và công ty khởi nghiệp ngày càng trở thành những động lực quan trọng của tăng trưởng.
"Nền kinh tế không gian toàn cầu đạt mức kỷ lục 686 tỷ USD trong năm 2025", ông Kacir nói và cho biết khoảng bốn phần năm giá trị này đến từ các hoạt động thương mại.
Theo ông Kacir, chi phí phóng giảm, vệ tinh ngày càng nhỏ hơn và đầu tư của khu vực tư nhân gia tăng đã hạ thấp các rào cản gia nhập thị trường, qua đó tạo điều kiện cho những chủ thể mới tham gia vào một lĩnh vực trước đây chủ yếu do một số ít quốc gia và tổ chức chi phối.
Tuy nhiên, ông Kacir nhấn mạnh rằng đổi mới sáng tạo không thể tự phát triển và cần thiết có một hệ sinh thái được hỗ trợ bởi các cơ quan công quyền, nguồn tài chính dài hạn và hệ thống quy định có tính dự báo.
Ông Kacir cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trở thành một phần trọng tâm trong chính sách công nghệ của nước này.
