Theo Kyodo News, Chính phủ Nhật Bản đã triển khai một dự án thí điểm quy mô lớn đối với nền tảng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI) do chính phủ tự phát triển nhằm hỗ trợ công việc của các công chức. Dự án bao gồm khoảng 180.000 nhân viên chính phủ, kể cả những người làm việc tại các văn phòng địa phương.
Nền tảng này được đặt tên là "Genai" - vừa gợi nhớ đến nhà phát minh người Nhật thế kỷ 18 Hiraga Gennai, vừa là cách chơi chữ dựa trên thuật ngữ tiếng Anh "generative AI" (trí tuệ nhân tạo tạo sinh).
Ngoài hỗ trợ viết và dịch văn bản, hệ thống này sẽ giúp các công chức soạn thảo nội dung trả lời các câu hỏi chất vấn tại Quốc hội trong thời gian tới.
Chính phủ sẽ đánh giá hiệu quả của hệ thống trong việc nâng cao năng suất làm việc, cũng như xác định các thách thức trong quá trình thử nghiệm, với mục tiêu triển khai toàn diện hệ thống này vào năm tài chính 2027.
Được phát triển bởi Cơ quan Kỹ thuật số, hệ thống Genai đã được đưa vào thử nghiệm nội bộ tại cơ quan này từ tháng 5/2025; việc tự phát triển hệ thống được kỳ vọng sẽ đảm bảo mức độ bảo mật nhất định.
Dự án thí điểm mở rộng sang các bộ và cơ quan khác đã bắt đầu vào tháng 5/2026. Một tính năng trọng tâm của nền tảng đang được phát triển là khả năng soạn thảo nội dung trả lời các câu hỏi chất vấn tại Quốc hội.
Theo một cuộc khảo sát do Cục Nhân sự Nội các thực hiện vào tháng 2 và tháng 3/2025, thời gian trung bình để các cơ quan chính phủ hoàn tất việc soạn thảo văn bản trả lời các câu hỏi được các nhà lập pháp gửi đến từ trước là 7 giờ 16 phút.
Việc nghiên cứu các cách diễn giải pháp lý và các câu trả lời trước đây, cũng như rà soát chính sách, là một số lý do khiến quá trình soạn thảo câu trả lời mất nhiều thời gian như vậy.
Các cuộc khảo sát tương tự trong vài năm qua liên tục cho thấy quy trình này thường kéo dài từ 6 đến 7 giờ.
Genai cung cấp tính năng tìm kiếm dựa trên các biên bản phiên họp Quốc hội, văn bản luật và các nguồn tài liệu khác trong quá khứ.
Cơ quan này hiện đang phát triển tính năng soạn thảo câu trả lời cho các câu hỏi của nhà lập pháp bằng cách phân tích và sắp xếp các ý chính. Dự kiến dịch vụ thử nghiệm sẽ được triển khai vào cuối năm 2026.
Mặc dù vẫn cần nhân sự kiểm chứng độ chính xác về mặt thông tin của các bản dự thảo và chịu trách nhiệm chính trong việc hoàn thiện câu trả lời, bao gồm cả việc đưa ra các đánh giá về chính sách, hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện đáng kể hiệu quả công việc.
Genai cũng có khả năng phân loại khối lượng lớn các ý kiến và phản hồi từ công chúng.
Tùy thuộc vào vấn đề, số lượng ý kiến từ công chúng có thể dao động từ vài nghìn đến hàng chục nghìn, đòi hỏi nhiều thời gian để xử lý.
Nền tảng này cũng có khả năng chuyển đổi âm thanh thành văn bản trong các cuộc họp và thực hiện dịch thuật.
| Việc Nhật Bản thử nghiệm AI tạo sinh trong hoạt động công vụ cho thấy một hướng ứng dụng đáng chú ý của công nghệ này trong quá trình chuyển đổi số khu vực công. Nghị quyết 57-NQ/TW xác định chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để đổi mới phương thức quản trị quốc gia; các định hướng triển khai nghị quyết cũng nhấn mạnh việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có kỹ năng số và văn hóa làm việc trên môi trường số, đồng thời tập trung làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược, trong đó có trí tuệ nhân tạo. Từ đó, việc nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá hiệu quả ứng dụng AI trong hoạt động công vụ, đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, dữ liệu và trách nhiệm của con người, có thể trở thành một nội dung đáng quan tâm trong tiến trình chuyển đổi số khu vực công tại Việt Nam. |
