Nguyên nhân do tỷ lệ sinh liên tục giảm, kéo theo những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống giáo dục và chính sách đầu tư của các quốc gia trong khu vực.
Phóng viên TTXVN tại Nam Mỹ dẫn báo cáo do UNESCO phối hợp với Ủy ban Kinh tế Mỹ Latinh và Caribe của Liên hợp quốc (CEPAL) thực hiện, cho biết sự suy giảm quy mô dân số học đường sẽ làm thay đổi nhu cầu về đội ngũ giáo viên, cơ sở hạ tầng trường học cũng như cách thức phân bổ nguồn lực giáo dục.
Theo báo cáo này, các nước Mỹ Latinh đang trải qua quá trình chuyển đổi nhân khẩu học mạnh mẽ trong nhiều thập niên qua. Từ năm 1950 đến nay, mức sinh trung bình của khu vực này đã giảm từ 5,8 xuống còn 1,8 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con. Những quốc gia ghi nhận số ca sinh giảm nhanh nhất trong những năm gần đây gồm Argentina, Chile, Costa Rica và Uruguay.
Giám đốc Trung tâm Nhân khẩu học Mỹ Latinh và Caribe (CELADE) Simone Cecchini nhận định đây là một thay đổi mang tính cấu trúc, tác động đến tất cả các quốc gia trong khu vực, dù với tốc độ khác nhau. Theo ông, việc dự báo sớm xu hướng này sẽ giúp các chính phủ hoạch định chính sách hiệu quả hơn.
UNESCO dự báo tác động của sự sụt giảm dân số học đường sẽ xuất hiện trước tiên ở bậc giáo dục mầm non, sau đó lan sang tiểu học và trung học. Nếu được quản lý hợp lý, số lượng học sinh giảm có thể tạo điều kiện nâng cao chất lượng, sự công bằng và tính bao trùm của giáo dục, song điều đó vẫn đòi hỏi các chính phủ tiếp tục tăng cường đầu tư công để đạt được các mục tiêu về phát triển giáo dục.
Báo cáo trên ước tính 30% nguồn lực tài chính hiện dành cho mỗi cấp học có thể được tái phân bổ nếu mức chi bình quân trên mỗi học sinh được giữ nguyên. Mô phỏng đối với Argentina, Costa Rica và Uruguay cho thấy quy mô hệ thống giáo dục tại những nước này có thể thu hẹp tới 40% vào năm 2050 nếu tỷ lệ nhập học không thay đổi.
UNESCO cũng lưu ý khu vực Mỹ Latinh vẫn còn phải đối mặt với nhiều thách thức khi chỉ có khoảng 72% trẻ em trong độ tuổi mầm non được đến trường và 41% học sinh không hoàn thành bậc trung học. Tổ chức này khuyến nghị các nước kết hợp dữ liệu về tỷ lệ sinh, quy mô tuyển sinh, di cư và phân bố dân cư để quy hoạch lại mạng lưới trường học và phân bổ nguồn lực phù hợp với biến động về dân số.
