Video đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai chia sẻ:
Xung quanh nội dung này, bên lề Quốc hội, phóng viên đã có cuộc trao đổi với đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai.
Thưa đại biểu, quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh có ý nghĩa và vai trò như thế nào trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta tổng kết 20 năm thực hiện Quy định 15?
Chúng tôi đánh giá rất cao ý nghĩa và vai trò của quy định mới về đảng viên làm kinh tế tư nhân. Thời điểm này trùng với dịp chúng ta tổng kết 20 năm thực hiện Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về đảng viên làm kinh tế tư nhân (Quy định 224 sẽ thay thế Quy định 15).
Có thể thấy rằng, "hơi thở" của nhiệm vụ làm kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân, và sự ra đời của Quy định 24 nằm đúng vào một chuỗi thời điểm rất đồng bộ về mặt chính sách. Trước đó, chúng ta đã có Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 19 của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam. Đặc biệt, Đảng đang tập trung khơi thông nguồn lực, tạo dựng thể chế và nền tảng pháp lý để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tiếp theo.
Vì vậy, Quy định 224 ra đời phản ánh đúng mong muốn, có tính kịp thời và phản ánh đúng nhịp sống rất thời sự. Một trong những vấn đề chúng tôi quan tâm là quy định này sẽ góp phần cùng với các nguồn lực khác khơi thông nguồn lực kinh tế.
Tại sao chúng tôi đánh giá cao, bởi vì theo tinh thần đó, lực lượng đảng viên – lực lượng lãnh đạo xã hội, lực lượng ưu tú – phải là một trong những chủ thể có quyền chính đáng được làm giàu một cách hợp pháp. Muốn vậy, chúng ta phải tạo cơ sở, nền tảng về mặt thể chế (cả về chủ trương của Đảng lẫn pháp luật) để khuyến khích và tạo điều kiện cho đảng viên làm kinh tế, thay thế cho tư tưởng "cho phép" của gần 15 năm trước.
Cách thức tiếp cận của Quy định 224 rất khoa học. Lực lượng đảng viên có tri thức, nền tảng pháp luật, sự hiểu biết và trách nhiệm, không chỉ tham gia lãnh đạo nhà nước, xã hội mà còn phải tham gia đóng góp vào kinh tế xã hội, làm giàu chính đáng bằng chính của cải hợp pháp và năng lực kinh nghiệm của mình. Đây là sự thay đổi hết sức quan trọng trong cách tiếp cận.
Theo đại biểu, điểm mới nổi bật của Quy định 224 so với trước đây là gì?
Quy định 224 không chỉ đơn giản là đưa ra những nội dung nguyên tắc mang tính chung chung, mà đã vạch ra những quy định cụ thể. Điều này tương tự như cách Quốc hội làm luật, hay nguyên tắc cụ thể của Đảng.
Cụ thể là chúng ta đã phân loại ra 6 nhóm đảng viên và 4 lĩnh vực sản xuất kinh doanh theo hướng quản trị bằng rủi ro. Tư tưởng này rất hiện đại và khoa học, giúp các cấp ủy, đảng viên căn cứ vào đó để áp dụng, vận dụng làm tốt hoạt động kinh tế của mình.
Một trong những điểm rất mới của Quy định 224 là cho phép đảng viên trong khu vực công tham gia các hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp với vị trí của mình. Tôi cho rằng đây là bước chuyển biến mang tính đột phá, thể hiện tinh thần trách nhiệm của người đảng viên đóng góp cùng xã hội, phát huy nguồn lực. Nếu chúng ta không tận dụng được nguồn lực này, thiếu sót rất lớn.
Tuy nhiên, đi đôi với sự cởi mở đó, chúng ta phải đưa những tư tưởng, tinh thần của quy định này vào đời sống. Bên cạnh việc quán triệt học tập, trong thời gian tới, các cấp ủy đảng, đặc biệt là cấp cơ sở, phải cụ thể hóa các văn bản này. Quốc hội cần thể chế hóa cụ thể hơn trong hệ thống pháp luật.
Việc mở rộng không gian cho đảng viên làm kinh tế đi kèm với những yêu cầu gì về giám sát để tránh tình trạng lợi dụng hoặc vi phạm pháp luật, thưa đại biểu?
Chúng ta phải đưa các quy định này vào cuộc sống một cách đồng bộ. Hệ thống pháp luật hiện nay đã có nhiều quy định, nhưng cần phải có sự đồng bộ và thống nhất để hướng dẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, kết nối thông tin dữ liệu.
Đặc biệt, chúng ta phải đưa các quy định này đúng ý nghĩa, tránh bị lợi dụng, không quản lý tốt rủi ro và phòng ngừa xung đột lợi ích. Một trong những điều quan trọng của Quy định 224 là Điều 12 quy định về nhận diện để xử lý xung đột lợi ích nhằm tránh vi phạm. Nội dung này cần phải có văn bản hết sức cụ thể để hướng dẫn đảng viên, cá nhân có khả năng tham gia làm kinh tế thực hiện đúng đắn.
Bên cạnh đó, công tác giám sát đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Giám sát ở đây không có nghĩa là cản trở hay hạn chế tinh thần cởi mở của quy định, mà là để cho quy định đi vào cuộc sống. Đồng thời, xem xét chương trình, cụ thể hóa và vận dụng trong thực tiễn diễn ra thế nào.
Giám sát phải vừa nghiêm nhưng vừa rõ. Nghiêm là để không bị lệch lạc, không bị lạm dụng, không bị mờ nhạt ranh giới giữa làm kinh tế và vi phạm pháp luật, vi phạm điều đảng viên không được làm.
Công tác giám sát cần được thực hiện qua nhiều kênh: Quốc hội, Hội đồng nhân dân; Cơ chế truyền thông, dân chủ cơ sở và thông tin từ quần chúng. Không có gì hiệu quả bằng việc giám sát từ chính bộ máy của chúng ta, từ nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp. Mọi thứ đều phải trên cơ sở dữ liệu công khai, minh bạch.
Trân trọng cảm ơn đại biểu!
