Đây là hoạt động nhằm tưởng niệm 1.117 Ngày mất của Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ, tri ân công lao của người anh hùng dân tộc đã có công đầu thiết lập nền móng quyền tự chủ ban đầu cho đất nước, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, khơi dậy truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc. Năm nay, lễ hội được tổ chức nâng tầm so với mọi năm, quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Ôn lại thân thế, sự nghiệp, công lao của Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ, Phó Chủ tịch UBND huyện Ninh Giang Nguyễn Thành Vạn cho biết, theo các thư tịch cổ, anh hùng Khúc Thừa Dụ quê ở trang Cúc Bồ, đất Hồng Châu (nay là xã Kiến Quốc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương) là một hào trưởng, thuộc dòng họ lớn, lâu đời, một đại cự tộc có ảnh hưởng xã hội rất lớn.
Khi triều đại nhà Đường đổ nát thì ở nước ta tại đất Hồng Châu, anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ ngày đêm tập hợp lực lượng, tích trữ lương thực chuẩn bị cho việc giành quyền quyết định vận mệnh đất nước. Năm 905, sau khi tên Tiết độ sứ Độc Cô Tốn - một quan chức nhà Đường tại đất Giao Châu bị triệu hồi về nước, chức quan đô hộ ở nước ta bỏ trống. Chớp thời cơ, ông đã đem toàn bộ lực lượng tiến vào thành Tổng Bình (tức Hà Nội ngày nay), tự xưng là Tiết độ sứ. Mất thành Tổng Bình, chính quyền đô hộ nhà Đường ở các địa phương cũng lần lượt tan rã. Nhờ tài trí thông minh, sự nhạy bén chính trị và quyết đoán sáng suốt, ông buộc nhà Đường phải thừa nhận vai trò lãnh đạo của họ Khúc.
Năm 906, vua Đường phong cho ông chức Tĩnh Hải Tiết độ sứ, chức quan cao nhất ở ngoại biên, có quyền thay triều đình quyết định mọi việc. Nắm quyền lực trong tay, ông nhanh chóng cắt đặt quan lại nắm giữ chức vụ chủ chốt để điều hành quản lý đất nước, ban hành nhiều chính sách tiến bộ. Đây là dấu son trong lịch sử dân tộc. Ông đã tạo nên nền móng quyền tự chủ ban đầu cho đất nước. Ngày 23/7 năm Đinh Mão (năm 907), anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ qua đời. Con trai ông là Khúc Hạo lên thay, kế tục xuất sắc sự nghiệp của cha.
Phó Chủ tịch UBND huyện Ninh Giang cho biết, để tri ân công lao to lớn của người có công tạo dựng nền tự chủ cho dân tộc, tỉnh Hải Dương và huyện Ninh Giang đã đầu tư xây dựng ngôi đền mới cạnh ngôi đền xưa. Lễ hội truyền thống hàng năm là dịp để nhân dân cùng các thế hệ hậu duệ của Tiên chúa Khúc Thừa Dụ tri ân công đức của các bậc tiền nhân, bồi đắp thêm lòng tự hào dân tộc.
Ngay sau nghi thức dâng hương, các đoàn đại biểu là con cháu dòng họ Khúc từ nhiều địa phương trong cả nước đã dâng các sản vật địa phương lên vị Tiên chúa Khúc Thừa Dụ với lòng tôn kính và biết ơn sâu sắc.
Lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ tổ chức trong 3 ngày (từ ngày 24 - 26/8). Cùng với các nghi thức truyền thống, năm nay, huyện Ninh Giang tổ chức trưng bày các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của các xã, thị trấn trong huyện cùng các hoạt động như: giải cờ tướng, bóng chuyền hơi...
Đền thờ Khúc Thừa Dụ đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2015. Di tích tiếp tục được chính quyền địa phương và nhân dân quan tâm đầu tư tôn tạo để ngôi đền thêm khang trang, đáp ứng tốt hơn đời sống tinh thần và văn hóa tâm linh của người dân.
