“Khóa sổ” máy bay địch tại Điện Biên Phủ

Ngày 7/5/1954, ngày cuối cùng của chiến dịch, trong lúc Tướng Đờcát điện cho Nava ở Hà Nội tuyên bố cố thủ không đầu hàng ở Điện Biên Phủ, thì Đại đội 817 đã bắn rơi hai chiếc máy bay tại chiến trường. Đây là hai chiếc máy bay cuối cùng của địch bị bắn rơi tại Điện Biên Phủ.

Tìm cách đánh tốt nhất

Lần gặp mặt cựu chiến binh Điện Biên Phủ năm nay, ông Đỗ Văn Dĩnh (ảnh) ở Việt Yên, Bắc Giang nói với con trai phải đưa ông về Hà Nội bằng được. Đã 60 năm trôi qua, đồng đội của ông giờ đã lên lão hết cả. Người ít thì 79 tuổi, còn lại hầu hết đều trên 80, như ông năm nay đã bước sang tuổi 91. May mắn là trời cho ông sức khỏe, ít ốm đau, trí óc còn minh mẫn.

Ông Đỗ Văn Dĩnh (thứ 3 từ trái sang) gặp lại đồng đội cũ ngày 14/3/2014 tại Hà Nội.

Ông nhớ lại, khi mới vào bộ đội, ông được điều động học lục quân khóa 7, nhưng sau đó lại được cử đi học lớp pháo cao xạ đầu tiên ở Trung Quốc. “Trong khi chương trình học phải mất hai năm thì chúng tôi chỉ học có ba tháng. Học xong, tôi về làm Đại đội phó Đại đội 817, cùng đồng đội tham gia chiến dịch”, ông Dĩnh kể.

Những ngày ở chiến trường, đạn bom ác liệt, máy bay địch quần thảo đêm ngày. Trong khi các đơn vị bạn đã lập chiến công bắn rơi máy bay địch thì Đại đội 817 vẫn chưa bắn hạ được chiếc máy bay nào. “Chúng tôi suy nghĩ nhiều lắm. Đã bắn cả nghìn viên đạn mà chưa bắn rơi được chiếc máy bay vận tải Đakôta thả dù tiếp tế cho Điện Biên”, ông Dĩnh kể.

Đại đội họp rút kinh nghiệm, tìm nguyên nhân. Đại đội trưởng Trần Thọ Vệ (năm nay 84 tuổi, ở Phú Thọ) cùng đồng đội nghiên cứu, quan sát vết đạn cao, thấp. Chính trị viên trưởng Phạm Hồng Liên (đã mất năm 1989) liên tục động viên tư tưởng anh em, rút kinh nghiệm tìm đáp số cho trận đánh.

Ông Lâm Đức Hạp, Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Điện Biên Phủ của Tiểu đoàn 383, trong lần kỷ niệm 40 năm thành lập tiểu đoàn cho rằng, thời gian cuối chiến dịch máy bay địch không còn chủ quan và hung hăng như trước. Loại máy bay vận tải thả dù tiếp tế hàng ngày cũng bay cao hơn, vượt tầm bắn của pháo cao xạ, chọn đường bay hiểm hóc, nhanh chóng trút dù tiếp tế và chuồn thẳng. Loại máy bay khu trục đánh phá cũng bay cao hơn, bổ nhào ngắn hơn, nhanh chóng trút bom rồi chạy trốn. Vì thế không thể nôn nóng mà phải thật bình tĩnh để có thể bắn chính xác.

Xuất sắc lập công

Nắm kỹ tình hình, các pháo thủ chọn cách đánh tốt nhất khi máy bay địch đến. “Lúc máy bay địch đến thì lo nó ném bom vào trận địa. Nhưng nếu bắn mạnh thì nó sẽ nhao ra ngoài, bắn yếu thì nó sẽ thả bom”, ông Dĩnh kể. “Vậy phải bắn thế nào để trúng mục tiêu?, cự ly bắn khoảng 3 km, ở độ cao này bắn dễ trúng nhất. Điều quan trọng là phải xác định thời cơ bắn. Bắn trước khi địch thả bom là tốt nhất”, ông Dĩnh nói.

Sáng 7/5, ngày cuối cùng của chiến dịch, trời mù sương. Đại đội 817 vẫn túc trực bên mâm pháo, quyết lập công. Đại đội phó Đỗ Văn Dĩnh trực tiếp chỉ huy, phất cờ thổi còi làm hiệu lệnh. Khoảng 8 giờ 30, tiểu đoàn chuyển cấp Đài trinh sát xa thông báo nhiều tiếng máy bay khu trục từ Pú Hồng Mèo dội tới. Các đại đội đều phát hiện bốn máy bay đang lao tới, chiếc đi đầu ngóc lên bổ nhào vào trận địa Đại đội 817.

“Thấy máy bay bổ nhào xuống đồi A1, đại đội bắn một loạt đạn, trong đó có một viên nổ sớm, một chiếc máy bay trúng đạn đã bổ nhào xuống Hồng Cúm. 5 phút sau thì bắn rơi tiếp một chiếc thứ hai. Đây là hai chiếc máy bay cuối cùng của địch bị bắn rơi tại Điện Biên Phủ”, ông Dĩnh kể.

Cũng theo ông Dĩnh, vào thời điểm đó chẳng biết máy bay bị rơi là loại máy bay nào. Về sau được thông báo là hai chiếc F4U mà Mỹ mới trang bị cho hải quân Pháp. Cả chiến dịch Pháp được trang bị ba chiếc máy bay loại này.

Đại đội 817 đã xuất sắc lập công vào ngày mà Điện Biên Phủ toàn thắng. Tin vui ấy đã lan nhanh tới toàn binh chủng ở mặt trận. Đại đội trưởng và chính trị viên vinh dự thay mặt anh em Đại đội 817 nhận biểu dương của Bộ chỉ huy ngay tại Sở chỉ huy phòng không mặt trận.

Bài và ảnh: Xuân Phong