Tranh cãi nổ ra sau khi OpenAI tuyên bố AI giải bài toán học lừng danh

OpenAI đang vấp phải sự chỉ trích sau khi tuyên bố mô hình AI của công ty này đã giải được một trong những bài toán học lừng danh nhất.
Chú thích ảnh
Biểu tượng của công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI trên màn hình điện thoại, máy tính. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Bên thứ ban không được phép chia sẻ, khai thác)

Các nhà nghiên cứu đang đặt câu hỏi về cách công ty đạt được bước đột phá này, trong khi những người khác cáo buộc công ty thổi phồng thành tựu nhằm nâng cao định giá trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tiềm năng.

Ngày 8/9, OpenAI thông báo một hệ thống AI nội bộ đã giải được bài toán Navier-Stokes, một trong những bài toán thuộc Giải thưởng Thiên niên kỷ (Millennium Prize) của ngành toán học. Bài toán này liên quan đến các phương trình mô tả sự chuyển động của chất lỏng và chất khí, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu các mô hình toán học này có thể đột ngột mất tính ổn định trong những điều kiện nhất định hay không. Một lời giải chính xác sẽ mang lại giải thưởng trị giá 1 triệu USD từ Viện Toán học Clay.

OpenAI cho biết khoảng 10.000 tác nhân AI đã cùng xử lý bài toán trong khoảng 88 giờ, trao đổi hàng triệu thông điệp và tạo ra khoảng 130 tỷ token đầu ra trước khi đưa ra lời giải đã được máy tính kiểm chứng.

Công ty khẳng định kết quả này đáp ứng các yêu cầu chính thức của bài toán thuộc Giải thưởng Thiên niên kỷ, mặc dù không có ý định nhận khoản tiền thưởng. Công ty cũng coi thành tựu này là minh chứng cho tốc độ phát triển nhanh chóng của các hệ thống AI nội bộ.

Thành tựu này đã vấp phải những phản ứng trái chiều. Một số người gọi đây là "ngày đầy hứng khởi đối với toán học", trong khi những người khác lại đặt nghi vấn về hành vi sao chép cũng như hoài nghi về ý nghĩa thực sự của thành tựu này.

Nhà toán học Tristan Buckmaster thuộc Đại học New York (NYU) cáo buộc OpenAI dồn nguồn lực khổng lồ vào bài toán này chỉ sau khi biết tin ông cùng nhà nghiên cứu Levent Alpöge của Anthropic đang đạt được tiến triển với một phương pháp tiếp cận tương tự.

Giới toán học cũng cảnh báo không nên vội kết luận bài toán đã được giải quyết khi chưa có sự thẩm định độc lập đối với lời giải. Diego Cordoba - người có công đặt nền móng cho phương pháp mà AI này sử dụng - nhận định rằng việc kết luận đây là một lời giải hợp lệ sẽ "gây bất ngờ lớn".

Những người khác lại đưa ra những chỉ trích gay gắt hơn nhiều. Mehdi, một bình luận viên công nghệ nổi tiếng với lượng người theo dõi đông đảo trên nền tảng X, đã mở đầu bài công kích dài hơi nhằm vào thông báo của OpenAI bằng cách cáo buộc công ty này đang tìm cách "tư nhân hóa chính cơ chế hình thành tri thức nhân loại".

Mehdi lập luận rằng OpenAI thực chất chỉ giải quyết một phiên bản đơn giản hơn của bài toán và sử dụng sức mạnh tính toán “vét cạn” (brute-force) thay vì khả năng suy luận thực sự của máy móc hay trực giác khoa học.

Ông cho rằng bước đột phá được công bố thực chất chỉ là kết quả của việc hàng nghìn tác nhân AI rà soát lại những lĩnh vực toán học mà các nhà nghiên cứu con người đã từng khám phá. Mục đích là tạo ra một "khoảnh khắc đột phá" nhân tạo nhằm khuấy động sự hào hứng đối với công nghệ của hãng và thổi phồng định giá công ty trước thềm niêm yết trên thị trường chứng khoán.

OpenAI thừa nhận dự án này được khởi động sau khi nghe tin đồn về việc các nhà toán học bên ngoài đã đạt được tiến bộ trong các bài toán liên quan, nhưng phủ nhận việc tiếp cận các công trình chưa được công bố của họ. Tuy nhiên, công ty cũng cho biết không thể loại trừ khả năng dữ liệu ẩn danh thu thập từ quá trình các nhà nghiên cứu này sử dụng sản phẩm của OpenAI đã góp phần cải thiện các mô hình của hãng.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

Đề xuất của CEO Microsoft Satya Nadella về cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy kiểm soát công nghệ không thể chỉ dựa vào độ tin cậy của mô hình. Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra là phải thiết kế hệ thống để con người có thể giám sát, giới hạn và can thiệp kịp thời. Cách tiếp cận này cũng gợi mở những giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn công nghệ cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.