Lần đầu tiên trong lịch sử các phản vật chất được vận chuyển bằng đường bộ

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, ngày 24/3, các nhà khoa học thuộc Đại học Düsseldorf (Đức) tiến hành thử nghiệm vận chuyển các phản vật chất bằng đường bộ nhằm chứng minh rằng việc vận chuyển các phản vật chất là khả thi và các hạt không bị thoát ra ngoài.
Chú thích ảnh
Xe tải vận chuyển bẫy BASE-STEP. Ảnh: CERN

Các nhà khoa học khẳng định việc vận chuyển phản vật chất bằng đường bộ là chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Nhóm cũng tham gia nghiên cứu các nền tảng của vũ trụ tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) ở Geneva (Thuỵ Sỹ).

Theo đó, khoảng 100 đến 1.000 phản proton sẽ được vận chuyển trên quãng đường dài 5 km, hoàn toàn trong khuôn viên CERN. Nếu thử nghiệm thành công, vật liệu này sẽ được vận chuyển bằng xe tải tới các phòng thí nghiệm tại Düsseldorf, Hannover và Heidelberg ở Đức. CERN hiện là nơi duy nhất trên thế giới có thể lưu trữ phản proton.

Để chuẩn bị cho cuộc vận chuyển lịch sử này, hai nhà vật lý Stefan Ulmer và Christian Smorra và các cộng sự đã phát triển một loại “container điện từ”, còn gọi là bẫy Penning. Bẫy này trông giống như một chồng nhẫn đeo tay, có đường kính trong khoảng 1 cm, chiều dài khoảng 3 cm. Kèm theo đó là một nam châm siêu dẫn, trong đó các hạt dao động ở nhiệt độ âm 268 độ C trong môi trường chân không cao. Tổng trọng lượng của thiết bị khoảng 800 kg, do đó cần xe tải để vận chuyển.

Các nhà khoa học có thể quan sát trực tiếp trên các thiết bị để xem liệu các hạt có còn nằm trong bẫy Penning trong suốt quá trình vận chuyển hay không. Những va chạm hoặc ổ gà sâu có thể gây bất lợi bởi nếu dao động quá mạnh, các hạt có thể thoát ra ngoài.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, kể cả khi việc đó xảy ra, cũng không gây nguy hiểm cho môi trường xung quanh. Nhóm nghiên cứu lý giải rằng sự triệt tiêu giữa vật chất và phản vật chất xảy ra ở quy mô cực nhỏ và gần như không thể đo lường, vượt khỏi khả năng quan sát bằng mắt thường. Với lượng phản vật chất cực nhỏ như vậy, việc vận chuyển hoàn toàn không gây nguy hiểm cho những người xung quanh.

Nếu cuộc thử nghiệm diễn ra suôn sẻ, chuyến vận chuyển đầu tiên trên đường cao tốc từ Geneva đến Düsseldorf, dài khoảng 780 km, có thể được thực hiện vào năm 2029.

Ông Ulrich Husemann, Giám đốc vật lý hạt tại Trung tâm nghiên cứu DESY ở Hamburg nhấn mạnh, việc vận chuyển các hạt phản vật chất và nghiên cứu chúng độc lập với nơi sản xuất sẽ mở ra những hướng nghiên cứu hoàn toàn mới nhằm đạt được mục tiêu là hiểu rõ hơn về nền tảng của vũ trụ và sự tồn tại của con người.

Từ năm 1986, CERN - nơi mô phỏng Vụ Nổ Lớn, tức khởi nguồn của vũ trụ - đã có thể làm chậm các hạt phản vật chất để lưu trữ chúng. Nhu cầu năng lượng khổng lồ khiến phản vật chất trở thành vật liệu đắt giá nhất thế giới, do đó chỉ có thể sản xuất với lượng cực nhỏ. Theo nhà nghiên cứu Ulmer, 1 gram phản proton có thể lên tới hàng triệu tỷ USD. Đối với các phép đo chính xác trong bẫy hạt, chỉ cần rất ít hạt. Ông cho biết trong một năm đo đạc, họ chỉ sử dụng ba phản proton.

Thuỳ Linh (TTXVN)

Dành cho bạn

Tuần lễ AI 2026 tại Israel tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo và những thách thức an ninh

Tuần lễ AI 2026 tại Israel tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo và những thách thức an ninh

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, ngày 9/11, Tuần lễ Trí tuệ nhân tạo (AI Week) 2026 bắt đầu tại Đại học Tel Aviv, quy tụ các chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện doanh nghiệp, cơ quan chính phủ, quân đội và giới học thuật nhằm thảo luận những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng thực tiễn cũng như các vấn đề về an ninh, quản trị và tác động xã hội của công nghệ này.

Công nhân Airbus làm việc trên dây chuyền lắp ráp máy bay C295 tại Seville, Tây Ban Nha. Ảnh: Europa Press

Doanh nghiệp châu Âu và nỗi lo dữ liệu rơi vào tay Big Tech

Ủy ban châu Âu thúc đẩy tự chủ công nghệ, trong khi các tập đoàn lớn như Airbus, BMW và TotalEnergies tìm cách vận hành hệ thống AI riêng để bảo vệ dữ liệu và tài sản trí tuệ. Kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam bài học: phát triển AI cần song hành với làm chủ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và từng bước nâng cao năng lực công nghệ trong nước.