Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, TEPCO sẽ sử dụng một cánh tay robot dài 22 m, nặng khoảng 4,6 tấn, với hoạt động dự kiến kéo dài khoảng 6 tháng. Thiết bị sẽ được đưa vào bên trong khu vực chứa lò phản ứng để thu thập dữ liệu về cấu trúc và điều kiện bên trong, đồng thời xác định vị trí các chướng ngại vật và sự phân bố của những mảnh vỡ nhiên liệu có độ phóng xạ cao.
Cánh tay robot được trang bị camera, các thiết bị thu thập dữ liệu 3 chiều và công cụ chuyên dụng để lấy mẫu mảnh vỡ. Dữ liệu thu được sẽ được tích hợp vào các mô hình thực tế ảo, qua đó hỗ trợ thiết kế thiết bị và xây dựng phương án thu hồi mảnh vỡ trong các giai đoạn tiếp theo.
TEPCO cũng dự kiến sử dụng các tia nước áp lực cao gắn trên cánh tay robot để cắt qua đường ống và những vật cản khác, tạo thêm lối tiếp cận sâu hơn vào bên trong lò phản ứng. Việc loại bỏ các chướng ngại vật sẽ tạo điều kiện cho những cuộc khảo sát tiếp theo.
Sau thảm họa động đất và sóng thần tháng 3/2011, lõi nhiên liệu tại 3 lò phản ứng của Nhà máy Fukushima số 1 bị tan chảy. Hơn 15 năm sau thảm họa, mức phóng xạ bên trong các lò phản ứng vẫn quá cao để con người có thể trực tiếp tiếp cận. TEPCO ước tính còn khoảng 880 tấn nhiên liệu nóng chảy và các mảnh vụn phóng xạ tại các Tổ máy số 1-3, được coi là thách thức lớn nhất trong quá trình tháo dỡ nhà máy.
Kế hoạch sử dụng cánh tay robot từng nhiều lần gặp trở ngại do các vấn đề kỹ thuật. Việc triển khai ban đầu dự kiến vào năm 2021 đã bị trì hoãn 4 lần. Trong các hoạt động thử nghiệm thu hồi mảnh vỡ năm 2024 và 2025, TEPCO phải từ bỏ việc sử dụng cánh tay robot và chuyển sang một thiết bị dạng cần câu, được công nhân đưa thủ công qua đường ống vào lò phản ứng.
Lần triển khai gần đây nhất cũng bị lùi lại sau khi một động cơ tại khớp nối của cánh tay robot gặp sự cố trong quá trình thử nghiệm. TEPCO bắt đầu thay thế động cơ này vào cuối tháng 8 và dự kiến hoàn tất trong vài tuần.
Cánh tay robot do Viện Nghiên cứu Quốc tế về Tháo dỡ Nhà máy Hạt nhân (IRID), Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries và công ty Veolia Nuclear Solutions của Anh phối hợp phát triển. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã tài trợ 7,8 tỷ yen (khoảng 50,6 triệu USD) cho dự án.
Không giống thiết bị dạng cần câu, cánh tay robot có thể được vận hành hoàn toàn từ xa, qua đó giảm nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ đối với con người. TEPCO cũng kỳ vọng dự án sẽ chứng minh khả năng vận hành ổn định của thiết bị trong môi trường có mức phóng xạ cao và cung cấp kinh nghiệm cho việc mở rộng thu hồi mảnh vỡ nhiên liệu trong tương lai.
