Do mưa lớn kéo dài, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu có nhiều điểm xảy ra sạt lở, lũ quét nguy hiểm đến nhiều hộ dân. Tuy nhiên, chính quyền mới chỉ vận động người dân tự di dời, chưa có kế hoạch chuyển đồng loạt các gia đình bị ảnh hưởng, vì lý do không có kinh phí và phải có lộ trình thực hiện.
Dân tự cứu mình
Xã Bum Tở (Mường Tè) có 6 hộ trong tình trạng phải di dời khẩn cấp vì nền đất sạt gần vào nhà, dù chưa được hỗ trợ nhưng người dân chủ động tìm kiếm đất dựng nhà mới. Gia đình nào chưa có đất thì chuyển đến ở nhờ người nhà trong bản, tránh bị sập nhà gây thiệt mạng.
 Do tà luy dương sạt vào gần nhà, các hộ dân phải tự dỡ nhà di dời để bảo đảm an toàn cho gia đình. |
Gia đình chị Vàng Khừ Lu, 34 tuổi ở bản Nà Xả, xã Bum Tở, dân tộc La Hủ có 6 khẩu, phải nhờ anh em trong bản đến dỡ chuyển lên chỗ đất mới để dựng nhà ở tạm. Dù trời mưa nhưng mọi người nhiệt tình đến nhanh chóng chuyển giúp đồ đạc lên ngôi nhà mới vừa dựng xong. Chị Lu nói: “Chính quyền chưa nói gì đến việc hỗ trợ dân chuyển nhà, nhưng để bảo đảm an toàn cho gia đình thì tôi phải nhờ anh em về san gạt mặt bằng chỗ mới, dựng nhà tạm để có chỗ nhanh chóng chuyển đồ lên. Người dân như tôi rất khó khăn, rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước để có tiền làm nhà chắc chắn hơn”.
Anh Lý Văn Hưng, Phó phòng NN&PTNT huyện Mường Tè nhìn tà luy âm miếng đất mới của gia đình chị Lu dựng nhà cũng không chắc chắn gì cho lắm nên lắc đầu trách chính quyền xã, không sát sao để chỉ đạo, bảo đảm lâu dài cho người dân. Anh Hưng cho biết: “Khi nghe chính quyền xã báo lên, chúng tôi xuống thì đã thấy gia đình chị… dựng xong nhà rồi, giờ dỡ đi làm lại chỗ mới cũng không được, đành để vậy và theo dõi xem sao”.
Trong số 6 gia đình phải di dời khẩn cấp thì có hai gia đình là có mặt bằng để dựng nhà tạm mới, tránh nguy hiểm đến tính mạng, còn hai gia đình chưa chuyển và hai gia đình phải bỏ nhà để đến ở nhà người quen. Gia đình anh Lý Lỳ Hừ, 27 tuổi ở bản Nà Xả, xã Bum Tở (Mường Tè) do không có đất dựng nhà phải đi ở nhờ. Anh Hừ cho biết: “Thấy nền nhà bị sạt, không có đất dựng nhà tạm nên tôi phải đưa gia đình đến nhà bố mẹ vợ ở nhờ. Tôi mong chính quyền quan tâm, san ủi mặt bằng để gia đình tôi có đất dựng nhà mới. Gia đình có 4 khẩu mà đi ở nhờ mãi cũng không được, vợ chồng tôi phải ổn định để còn đi làm kiếm cơm nuôi các con nữa”.
Anh Phùng A Pô, Phó Bí thư chi bộ bản Nà Xả cho biết: “Bản có 94 hộ, mùa mưa năm trước không có gia đình nào bị ảnh hưởng, năm nay mưa lớn kéo dài nên bản có 4 gia đình nền đã sạt vào nhà, phải di chuyển. Chúng tôi tới từng nhà để tuyên truyền, vận động người dân phải chuyển, bảo đảm an toàn. Cán bộ bản chỉ biết giao nhiệm vụ mỗi hộ cử ra một người để giúp các gia đình dựng nhà mới, hoặc chuyển đồ đạc ra khỏi nơi sạt lở. Chúng tôi mong chính quyền xã, huyện nhanh chóng có biện pháp hỗ trợ, san mặt bằng để những nhà chuyển ra khỏi vùng sạt lở sớm ổn định đời sống”.
Dân cứ phải chờ
Theo UBND huyện Mường Tè, hiện nay trên địa bàn có 100 hộ nằm trong vùng nguy cơ sạt lở, lũ quét cao cần nhanh chóng được di chuyển lên vị trí mới. Tuy nhiên, ở thời điểm này UBND huyện Mường Tè đang làm Tờ trình gửi UBND tỉnh Lai Châu xin chủ trương để hỗ trợ di chuyển dân cư vùng bị thiên tai trên địa bàn huyện năm 2014 và các năm tiếp theo. Theo quy định, mỗi hộ di chuyển được hỗ trợ 20 triệu đồng, như vậy để di chuyển 100 hộ ở huyện Mường Tè đến nơi an toàn thì phải có kinh phí là 2 tỷ đồng.
 Chị Vàng Khừ Lu, dân tộc La Hủ ở bản Nà Xả, xã Bum Tở (Mường Tè) di chuyển nhà nhưng không quên gỡ thành tích học tập của con để về dán ở nhà mới. |
Theo Kế hoạch mà UBND huyện Mường Tè xây dựng, từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2014 sẽ di chuyển 26 hộ (161 khẩu) nằm trong vùng thiên tai, nguy cơ sạt lở cao. Ông Phạm Xuân Diệu, Phó trưởng phòng Phòng NN&PTNT huyện Mường Tè cho biết: “Kết quả kiểm tra, rà soát cho thấy nhiều bản, điểm dân cư đang nằm trong khu vực có nguy cơ xẩy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Để giúp nhân dân ổn định cuộc sống lâu dài, từng bước xóa đói giảm nghèo, việc quy hoạch sắp xếp ổn định dân cư, di dân ra khỏi vùng thiên tai, vùng đặc biệt khó khăn là việc làm rất cần thiết và cấp bách trên địa bàn huyện Mường Tè. Chính quyền huyện đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân ý thức tự di chuyển để bảo đảm an toàn cho người và tài sản”.
Tính từ 20/7 đến 20/8/2014, mưa lớn trên diện rộng, kéo dài nên huyện Mường Tè bị ảnh hưởng nặng, làm nhiều điểm bị sạt lở, thiệt hại về tài sản rất lớn. Nhiều đoạn đường vào huyện bị sạt, gây ách tắc giao thông. Thậm chí có thời gian huyện Mường tè bị cô lập. Ở khối 9, thị trấn Mường Tè sạt tà luy dương làm đổ bức tường phía sau 3 nhà dân, làm hư hỏng một số tài sản và một cháu bé 6 tuổi bị thương nặng phải cấp cứu tại bệnh viện huyện. Các tuyến đường liên xã, tuyến 127, tuyến Pa Tần - Mường Tè bị sạt nhiều đoạn, ước tính thiệt hại khoảng 15 tỷ đồng. Cầu treo dân sinh qua sông Đà vào bản Xì Thau Chải và bản Seo Hai (xã Kan Hồ), do sạt lở, đất đá trôi vào đầu cầu làm hỏng dây cáp chống lắc, nghiêng mặt cầu nguy hiểm cho người dân qua lại, cần được sửa chữa gấp. Do mưa lũ, xói mòn làm thiệt hại gần 20 ha lúa và hoa màu trên địa bàn huyện.
Ông Tống Văn Dương, Phó Chủ tịch UBND huyện Mường Tè cho biết: “Trước những thiệt hại do mưa, lũ gây ra, UBND huyện cùng các cơ quan, đoàn thể đã đến thăm hỏi động viên, hỗ trợ các gia đình bị thiệt hại và chỉ đạo các cơ quan chuyên môn khẩn trương khắc phục sự cố, san gạt đất đá sạt lở thông các tuyến đường, kiểm tra di dời các hộ trong nguy cơ sạt lở cao bảo đảm an toàn cho người dân; hỗ trợ giống cho người dân bị thiệt hại hoa màu để trồng thay thế. Tính đến thời điểm này, trên địa bàn huyện mới chỉ di dời được 6 hộ ra khỏi vùng nguy cơ sạt lở cao, nhưng vẫn chưa có kinh phí để hỗ trợ cho người dân dựng nhà mới”.
Bản Là Phầy, xã Vàng San, huyện Mường Tè có 30 hộ ở sát bên bờ suối, nằm trong vùng nguy cơ lũ ống, lũ quét vẫn chưa được di dời. Mùa mưa lũ, người dân ở đây không khỏi lo lắng. Ông Lù Văn Vui, trưởng bản Là Phầy cho hay: “Lũ đầu nguồn đổ về, nước dâng cao nên người dân trong bản lo sợ, các nhà gần mép suối phải đi ở nhờ, nước rút mới dám quay về nhà. Tôi mong chính quyền nhanh chóng hỗ trợ, di dời các gia đình lên điểm mới, bảo đảm an toàn về người và tài sản cho người dân”.
Bài và ảnh: Việt Hoàng
