Theo trang tin Oilprice.com, Nga đang bước vào năm 2026 với một vấn đề quen thuộc nhưng trở nên nghiêm trọng hơn: doanh thu từ dầu mỏ, nguồn tài trợ cho ngân sách và chiến dịch quân sự của nước này, đang giảm nhanh chóng.
Dựa trên tính toán của Reuters, doanh thu thuế từ sản xuất dầu thô của Nga trong tháng 1/2026 có thể giảm xuống khoảng 380 tỷ rúp (4,7 tỷ USD), mức thu hàng tháng thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Điều này đánh dấu mức giảm 16% so với tháng 12 và giảm hơn 50% so với tháng 1 năm ngoái. Đối với một chính phủ vẫn phụ thuộc nhiều vào thu nhập từ dầu mỏ để tài trợ cho chi tiêu quân sự và các nghĩa vụ xã hội, thời điểm này khá khó khăn.
Giá dầu giảm mạnh là nguyên nhân chính gây ra thiệt hại. Giá dầu xuất khẩu của Nga trong tháng 12 rẻ hơn so với tháng 11, với giá trung bình giảm khoảng 12%, điều này đã làm giảm thuế khai thác khoáng sản gắn liền với các mức giá đó. Theo công ty cung cấp thông tin thị trường năng lượng và hàng hóa toàn cầu Argus, dầu thô Urals loại chính được Nga xuất khẩu đã được bán với giá dưới 35 USD một thùng vào ngày 19/12. Đồng rúp mạnh hơn càng làm trầm trọng thêm tác động bằng cách làm giảm giá trị thu nhập xuất khẩu sau khi quy đổi sang nội tệ. Biên lợi nhuận lọc dầu cũng suy yếu, kéo theo thu thuế từ các sản phẩm dầu mỏ cũng như dầu thô giảm xuống.
Thuế khai thác khoáng sản được nộp vào cuối mỗi tháng và phản ánh sản lượng của tháng trước. Đối với dầu thô sản xuất trong tháng 12, mức thuế suất ước tính khoảng 14.266 rúp/tấn - thấp hơn gần 20% so với tháng 11 và thấp hơn hơn 50% so với mức của cùng kỳ năm ngoái. Các mức thuế suất này đã trở lại mức tương tự như tháng 12/2022, khi lệnh cấm vận dầu mỏ của Liên minh châu Âu đối với Nga chính thức có hiệu lực.
Biểu đồ trên không phải là một dữ liệu riêng lẻ. Tính toán của Reuters cho thấy doanh thu dầu khí kết hợp của Nga trong tháng 12 đã giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái, xuống mức thấp nhất kể từ thời kỳ suy giảm nhu cầu do đại dịch năm 2020. Giá thấp hơn, đồng tiền mạnh hơn và mức chiết khấu ngày càng tăng đối với dầu thô Urals của Nga (càng trầm trọng hơn do lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Rosneft và Lukoil) đều đã gây áp lực lên dòng tiền.
Áp lực đang bắt đầu thể hiện rõ trong các cuộc tranh luận chính sách. Moskva đã đưa ra ý tưởng giảm thuế cho Gazprom để giảm thiểu tác động của sự sụt giảm xuất khẩu khí đốt qua đường ống sang châu Âu. Ý tưởng là có thể bù đắp phần nào bằng cách tăng thuế ở các lĩnh vực khác trong ngành năng lượng. Việc điều chỉnh ngân sách này cho thấy rõ vấn đề: dầu khí vẫn chiếm khoảng một phần tư ngân sách của Nga, nhưng nguồn dự trữ đang ngày càng giảm.
Hiện tại, Nga có thể chịu đựng được cú sốc này. Nhưng nếu giá dầu tiếp tục giảm và các lệnh trừng phạt gây ảnh hưởng nặng nề, đầu năm 2026 có vẻ sẽ khó khăn hơn so với kỳ vọng của Điện Kremlin.
