Theo báo cáo của Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh, cống Vĩnh Kim do Trung ương xây dựng, đưa vào sử dụng từ năm 2002. Cùng với các công trình thủy lợi khác trong vùng dự án Nam Măng Thít, cống Vĩnh Kim có vai trò kiểm soát mặn, giữ ngọt, tiêu úng, tiêu chua, phèn, phục vụ sản xuất nông nghiệp cho khoảng 21.700 ha đất trong khu vực. Tuy nhiên, qua thời gian khai thác công trình đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng.
Tại khu vực hố tiêu năng và lòng sông gần cống, đã xuất hiện nhiều hố xói lớn, với độ sâu từ khoảng -16 m đến gần -19 m, làm giảm đáng kể chiều sâu an toàn của phần móng cọc công trình. Tình trạng này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định và an toàn của cống. Nguyên nhân được xác định do công trình nằm trên nền địa chất yếu, khu vực dòng sông cũ, chịu tác động mạnh của dòng chảy và thủy triều. Ngoài ra, kết cấu đất yếu, dễ bị rửa trôi cũng làm gia tăng nguy cơ sạt lở.
Trước diễn biến phức tạp và có xu hướng nghiêm trọng, đơn vị quản lý đã đề xuất cắm biển cảnh báo nguy hiểm, hạn chế phương tiện thủy neo đậu trong khu vực và xây dựng phương án vận hành phù hợp nhằm giảm thiểu sạt lở. Đồng thời, kiến nghị các cơ quan chức năng sớm khảo sát, đánh giá toàn diện hiện trạng công trình để trình UBND tỉnh xem xét bố trí vốn đầu tư trung hạn giai đoạn 2026–2030, kịp thời khắc phục, đảm bảo an toàn công trình và đời sống người dân trong khu vực.
Tại hiện trường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng công trình trên cơ sở khoa học, làm rõ nguyên nhân, mức độ xói lở, diễn biến dòng chảy, từ đó đề xuất giải pháp xử lý phù hợp, khả thi. Trong đó, cần tính toán kỹ quy mô đầu tư, phương án thiết kế, biện pháp thi công, bảo đảm ổn định lâu dài, tránh xử lý tạm thời, manh mún. Việc đề xuất giải pháp phải đi kèm với dự toán kinh phí, nguồn vốn và lộ trình thực hiện cụ thể.
Trước mắt, địa phương và đơn vị quản lý cần triển khai ngay các biện pháp cấp bách như cắm biển cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm, hạn chế phương tiện thủy neo đậu tại khu vực sạt lở, đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến để kịp thời xử lý.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng lưu ý, việc khắc phục phải gắn với ổn định dòng chảy tự nhiên, hạn chế tác động tiêu cực đến khu vực xung quanh, bảo đảm an toàn sản xuất và đời sống người dân trên địa bàn.
