Cùng với sự thay đổi trong nhận thức của mỗi cá nhân, chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh. Qua đó, người dân đang từng bước chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh góp phần phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thay đổi nhận thức, chủ động bảo vệ sức khỏe
Ông Bùi Văn Đạt, phường Liêm Tuyền, tỉnh Ninh Bình là một trong những người lựa chọn khám sức khỏe tổng quát để chủ động theo dõi tình trạng cơ thể. Trong lần kiểm tra này, ông thực hiện các xét nghiệm máu, siêu âm và những danh mục thăm khám cần thiết. Với ông, việc dành thời gian kiểm tra sức khỏe là cách thiết thực để quan tâm hơn đến bản thân sau nhiều năm bận rộn với công việc.
Ông Đạt cho biết, ở độ tuổi trung niên, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và bệnh lý tim mạch bắt đầu gia tăng. Vì vậy, kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp ông nắm bắt tình trạng cơ thể, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Không chỉ người trung niên, người cao tuổi, nhiều người trẻ cũng đã quan tâm hơn đến việc chăm sóc sức khỏe từ sớm. Chị Nguyễn Thị Quỳnh, xã Đại Hoàng, tỉnh Ninh Bình, đăng ký khám tổng quát tại cơ sở y tế địa phương để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của bản thân. Qua đó, chị có ý thức điều chỉnh chế độ sinh hoạt, ăn uống và vận động hợp lý hơn.
Chị Quỳnh chia sẻ, trước đây chị chưa từng đi khám sức khỏe vì không nhận thấy cơ thể có biểu hiện bất thường. Được chồng và gia đình động viên, lần này chị quyết định đăng ký khám tại cơ sở y tế cấp xã. Kết quả kiểm tra cho thấy một số chỉ số sức khỏe chưa thực sự tốt. Điều này giúp chị nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc kiểm tra sức khỏe và chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện.
Tại các cơ sở y tế, khám sức khỏe tổng quát đang dần trở thành nhu cầu của nhiều người dân. Nếu trước đây, người đi khám chủ yếu là người cao tuổi hoặc người đã có bệnh lý nền thì hiện nay, nhiều người trẻ cũng chủ động kiểm tra sức khỏe. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy nhận thức về phòng bệnh trong cộng đồng từng bước được nâng lên. Thực tế cho thấy, nhiều bệnh lý có xu hướng trẻ hóa. Đáng chú ý, các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, bệnh tim mạch, thậm chí một số bệnh ung thư có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
Theo bác sĩ Đinh Hoàng Tú, Phòng khám Medic Hà Nam, tỉnh Ninh Bình, khám sức khỏe tổng quát có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện sớm các nguy cơ bệnh lý. Thông qua thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ có thể đánh giá những chỉ số cơ bản như huyết áp, đường huyết, chức năng gan, thận và tình trạng tim mạch. Đặc biệt, những người mắc bệnh mạn tính cần chú trọng kiểm tra định kỳ để theo dõi diễn biến bệnh, đánh giá hiệu quả điều trị và hạn chế biến chứng.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, Phòng khám Medic Hà Nam nhận định, nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều người không còn chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám mà đã quan tâm hơn đến việc kiểm tra sức khỏe từ sớm. Tuy nhiên, thói quen này vẫn chưa được duy trì đồng đều. Một bộ phận người dân còn tâm lý chủ quan, ngại tốn thời gian, chi phí hoặc lo lắng khi phát hiện bệnh. Không ít trường hợp trì hoãn việc thăm khám dù đã xuất hiện những dấu hiệu bất thường.
Để tạo điều kiện cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế, các địa phương cũng triển khai nhiều hình thức khám phù hợp. Tại xã Tân Thanh, công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc được tổ chức tại 3 điểm trạm y tế. Các khu vực khám được bố trí theo quy trình một chiều, bảo đảm nhân lực, trang thiết bị và rút ngắn thời gian chờ đợi. Địa phương còn tổ chức đoàn y tế đến khám tại nhà cho 350 người không thể đi lại do điều kiện sức khỏe; hỗ trợ phương tiện đối với người cao tuổi, người khuyết tật và những trường hợp khó khăn. Cùng với hoạt động khám, công tác chuyển đổi số trong quản lý sức khỏe người dân được chú trọng. Các địa phương đẩy mạnh tạo lập, kích hoạt sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Kết quả khám được cập nhật theo phương châm “khám đến đâu, cập nhật dữ liệu đến đó”, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ theo dõi sức khỏe người dân trong suốt vòng đời.
Mở rộng cơ hội chăm sóc sức khỏe cho mọi người dân
Thực hiện Kế hoạch số 185/KH-UBND ngày 27/5/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu đến hết năm 2026, 100% các nhóm đối tượng thuộc phạm vi quản lý được lập danh sách, theo dõi và tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất một lần trong năm. Đến năm 2030, toàn bộ người dân sau khi được khám sẽ được lập hồ sơ theo dõi, cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID. Chương trình hướng tới công dân Việt Nam đang sinh sống trên địa bàn tỉnh, bao gồm cả người thường trú và tạm trú; trong đó, ưu tiên người lao động tại các cơ quan, doanh nghiệp; học sinh các cấp; người cao tuổi; hộ nghèo, cận nghèo; người mắc bệnh mạn tính; người khuyết tật và các nhóm yếu thế trong xã hội.
Theo số liệu của Sở Y tế Ninh Bình, đến ngày 29/10/2026, toàn tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho hơn 2,677 triệu người, đạt 60,6% dân số. Công tác kiểm tra sức khỏe đầu năm học được thực hiện đối với khoảng 946.700 trẻ em, học sinh, đạt 99,8%. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong nỗ lực mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Tuy nhiên, tiến độ triển khai giữa các nhóm đối tượng chưa đồng đều. Đáng chú ý, nhóm 3 gồm người từ 2-18 tuổi không đi học, lao động tự do và các đối tượng còn lại mới đạt 23,6%.
Để thực hiện chương trình, ngành Y tế đã huy động mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có 67 cơ sở y tế công bố đủ điều kiện khám sức khỏe theo quy định, gồm 20 bệnh viện và 47 phòng khám đa khoa; cùng với đó, 129 trạm y tế xã, phường đủ điều kiện khám sức khỏe cho trẻ em dưới 6 tuổi và học sinh. Việc tổ chức khám được triển khai linh hoạt tại bệnh viện, trạm y tế và các điểm khám lưu động. Đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có điều kiện đi lại, các địa phương chủ động bố trí phương án hỗ trợ phù hợp. Với quy mô hơn 12.000 cán bộ, nhân viên y tế, trong đó có trên 2.500 bác sĩ, ngành Y tế Ninh Bình đang từng bước nâng cao năng lực phục vụ nhân dân. Riêng năm 2025, toàn ngành thực hiện hơn 4,8 triệu lượt khám, chữa bệnh. Tỷ lệ hài lòng của người bệnh qua khảo sát đạt trên 88%.
Giám đốc Sở Y tế Ninh Bình Phạm Thị Phương cho biết, các địa phương trong tỉnh đang phối hợp với các sở, ngành liên quan, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ rà soát, khám sức khỏe và lập sổ sức khỏe điện tử cho người dân trong tháng 11/2026. Các địa phương phải rà soát đầy đủ, không bỏ sót đối tượng; phân định rõ trách nhiệm quản lý đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người dân trên địa bàn; đồng thời, phối hợp với doanh nghiệp tại các khu, cụm công nghiệp triển khai nghiêm túc chỉ đạo của tỉnh. Các nhóm đối tượng đều được hỗ trợ kinh phí theo quy định của ngành Y tế, bảo đảm mỗi người chỉ được tính một lần khám sức khỏe trong năm, tránh trùng lặp giữa các hình thức khám định kỳ, khám sàng lọc và khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế. Ngành Y tế cũng chú trọng bảo mật thông tin, quản lý dữ liệu khám sức khỏe và chuẩn bị các điều kiện kết nối với cơ sở dữ liệu căn cước công dân, tiến tới hoàn thiện sổ sức khỏe điện tử.
Chủ động khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và duy trì lối sống lành mạnh là những giải pháp thiết thực để bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống. Từ sự thay đổi trong nhận thức của người dân đến chương trình khám sức khỏe, khám sàng lọc được triển khai trên diện rộng, Ninh Bình đang từng bước hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân. Để mục tiêu này đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp của ngành Y tế, chính quyền địa phương và sự tham gia chủ động của mỗi người dân, gia đình, cộng đồng.
