Khám phá mới về ranh giới của hệ Mặt trời nhờ tàu không gian Voyager 2

Hành trình tàu không gian Voyager 2 của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đến những điểm xa nhất của hệ Mặt trời trong 42 năm đã giúp cho các nhà khoa học có khám phá mới về ranh giới hệ Mặt trời, nơi đánh dấu nơi kết thúc phạm vi ảnh hưởng của năng lượng Mặt trời và bắt đầu không gian liên sao.
Chú thích ảnh
Tàu không gian Voyager 1 (phía trên) và Voyager 2 (phía dưới) tại không gian liên sao, cách Mặt trời khoảng 18 tỷ km. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Năm 1977, Voyager 2 đã được phóng vào không gian một tháng trước “người anh em” Voyager 1. Tuy nhiên, Voyager 2 (ngày 5/11/2018) mất thêm khoảng 7 năm so với Voyager 1 mới bay vào không gian liên sao cách Mặt trời khoảng 18 tỷ km.

Hiện cả 2 con tàu này đang đi qua không gian liên sao của ngân hà, một vùng lạnh giá giữa các hệ hành tinh và các ngôi sao. Gió Mặt trời là luồng hạt điện tích giải phóng từ vùng thượng quyển của Mặt trời, tạo ra bong bóng khổng lồ gọi là Nhật quyển bao bọc và bảo vệ hệ Mặt trời. Ranh giới của hệ Mặt trời là nơi gió Mặt trời kết thúc và không gian liên sao bắt đầu, được gọi là “heliopause”. 

Voyager 2 giúp làm sáng tỏ mọi bí ẩn về gió Mặt trời, từ trường cũng như các tia vũ trụ. Trong đó, các nhà nghiên cứu cho biết các công cụ khoa học của tàu Voyager 2 đã phát hiện sự chênh lệch lớn giữa nồng độ plasma và các hạt từ tính khi vượt qua ranh giới của hệ Mặt trời. Plasma - trạng thái thứ tư của vật chất ngoài các thể rắn, lỏng và khí - tồn tại trong hệ Mặt trời.

Theo các nhà nghiên cứu, ranh giới của hệ Mặt trời dường như mỏng manh hơn nhiều so với dự kiến. Các nhà khoa học cũng bất ngờ khi phát hiện Voyager 2 mất 80 ngày để vượt qua "rào cản từ trường" ở ranh giới ngoài cùng Nhật quyển, trong khi Voyager 1 chỉ mất 1 ngày.

Giới khoa học đang tìm câu trả lời cho nhiều bí ẩn khác bằng cách so sánh dữ liệu mà 2 tàu không gian trên gửi về Trái Đất.

Được thiết kế để hoạt động trong hàng chục năm, hai tàu không gian hạt nhân Voyager 1 và Voyager 2 không chỉ trở thành các vật thể nhân tạo đầu tiên tiến sâu vào không gian liên sao mà còn có nhiệm vụ khám phá các hành tinh bên ngoài hệ Mặt trời. Sau 42 năm thực hiện sứ mệnh, cả hai con tàu này vẫn hoạt động mạnh.

Theo kế hoạch, Voyager 2 sẽ hết nhiên liệu và ngừng hoạt động vào năm 2025. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết điều này không có nghĩa là chúng sẽ biến mất mà tồn tại lâu hơn cả Trái Đất. Mặc dù các dụng cụ khoa học sẽ không còn vận hành để thu thập và gửi tín hiệu về Trái Đất, nhưng Voyager vẫn tiếp tục bay theo quỹ đạo quanh Ngân Hà.

Một khi rời khỏi vùng ảnh hưởng của Hệ Mặt Trời, con tàu sẽ nhập vào một quỹ đạo cố định quanh tâm Ngân Hà và sẽ vĩnh viễn lang thang như vậy đến hàng triệu hay hàng tỷ năm sau nếu không gặp biến cố gì trên đường bay. Chúng sẽ trở thành sứ giả đầu tiên của loài người bay đến những vùng không gian rộng lớn, xa lạ, đầy bí ẩn.

Nguyễn Hằng (TTXVN)

Dành cho bạn

Sáng kiến Khoa học 2026: Vinh danh 15 giải thưởng vì cộng đồng

Sáng kiến Khoa học 2026: Vinh danh 15 giải thưởng vì cộng đồng

Ngày 4/10, Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2026 vinh danh 15 sáng kiến, giải pháp xuất sắc nhất. Sản phẩm “C-HySI – Nền tảng quang học siêu phổ chi phí thấp, tích hợp điện toán biên và học máy” xuất sắc giành giải Nhất trị giá 100 triệu đồng.

Du lịch vũ trụ: Gần 20 tỷ đồng cho một chuyến đi 6 ngày

Du lịch vũ trụ: Gần 20 tỷ đồng cho một chuyến đi 6 ngày

Nền tảng đặt dịch vụ du lịch Trung Quốc Trip.com vừa niêm yết một gói du lịch không gian dưới quỹ đạo với giá 5,1 triệu nhân dân tệ (khoảng 19,7 tỷ đồng), mở ra một lựa chọn trải nghiệm dành cho nhóm khách hàng có khả năng chi trả rất cao.

Google thử nghiệm chip AI trong không gian

Google thử nghiệm chip AI trong không gian

Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.

Tesla công bố số xe giao quý III/2026 vượt xa dự báo

Tesla công bố số xe giao quý III/2026 vượt xa dự báo

Hãng Tesla ngày 2/10 công bố đã bàn giao 486.532 xe trong quý III/2026, vượt đáng kể dự báo của giới phân tích, trong khi sản lượng đạt 464.391 xe. Cổ phiếu của Tesla tăng khoảng 2% trong phiên giao dịch cùng ngày sau khi số liệu trên được công bố.