Nhân kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2014), sáng ngày 6/5/2014, tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam đã diễn ra lễ khai mạc trưng bày chuyên đề "Tranh cổ động trong kháng chiến chống thực dân Pháp 1946-1954". Trưng bày giới thiệu với công chúng về một loại hình văn hóa nghệ thuật đã có vai trò và đóng góp to lớn vào thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, kết thúc bằng chiến thắng Điện Biên Phủ.
Hơn 100 hiện vật, trong đó phần lớn là tranh cổ động, một số bức ký họa, bút ký và kỷ vật của các họa sĩ, hiện vật liên quan đến việc in ấn, tuyên truyền tranh thời kỳ 1946-1954, được trưng bày theo 5 nội dung chính: Cổ động chủ trương - phong trào; chiến đấu; tình quân dân; nêu gương điển hình; kỷ niệm ngày lễ lớn. Các bức tranh cổ động, kí họa thời kỳ này chủ yếu được thực hiện theo hình thức in li tô (in đá) lên giấy giang hoặc giấy dó. Các họa sỹ vẽ theo lối dân gian hoặc liên hoàn kể chuyện, minh họa... rất đơn giản. Trên nhiều bức vẽ còn có các câu vè, thơ dễ hiểu, dễ nhớ để nhân dân thuộc nội dung cổ động, tuyên truyền.
 Khách tham quan nghe thuyết minh viên giới thiệu về tranh cổ động. |
Bảo tàng lịch sử quốc gia hiện lưu giữ một số lượng lớn tranh cổ động thuộc nhiều loại hình, gắn với các thời kỳ lịch sử cách mạng Việt Nam, trong đó số lượng tranh thuộc giai đoạn sơ khởi của nền mỹ thuật cách mạng (1946-1954) lên tới gần 200 bản (gồm cả những bản vẽ mẫu). Nội dung phản ánh khái quát toàn bộ diễn trình lịch sử Việt Nam từ sau Cách mạng Tháng Tám đến khi chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Đây được coi như một cuốn sử sống động bằng hình ảnh, bằng ngôn ngữ nghệ thuật trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
 Một bức tranh cổ động thời kỳ kháng chiến chống Pháp. |
Sưu tập “Tranh cổ động trong kháng chiến chống thực dân Pháp 1946-1954” là kết quả của nhiều đợt sưu tầm tại 182 cơ quan, Cục Lưu trữ quốc gia, các ty văn hóa, tổ chức, cá nhân trong cả nước trong thời gian chuẩn bị xây dựng và bảo tàng mới đi vào hoạt động (1955-1965). Hiện nay Bảo tàng lịch sử quốc gia là nơi lưu giữ khá đầy đủ, phong phú nhất so với các bảo tàng, cơ quan lưu trữ trong cả nước.
 Bức tranh cổ động Chiến thắng Điện Biên Phủ. |
Qua các hiện vật gốc được giới thiệu trong trưng bày lần nay, Bảo tàng lịch sử quốc gia mong muốn công chúng hiểu biết nhiều hơn các giá trị lịch sử, giá trị văn hóa nghệ thuật của tranh cổ động Việt Nam trong giai đoạn 1946-1954, góp phần khơi dậy niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam, phát huy tinh thần Điện Biên Phủ quyết chiến quyết thắng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trưng bày chuyên đề “Tranh cổ động trong kháng chiến chống thực dân Pháp 1946-1954” dự kiến mở cửa phục vụ công chúng đến tháng 7/2104.
Phương Lan
