Chùa Đọi Sơn nằm ở xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, có tên chữ là Diên Linh tự (nghĩa là ngôi chùa linh thiêng mang lại phúc đức dài lâu). Chùa do Lý Thánh Tông và Vương phi Ỷ Lan chủ trì xây dựng vào năm 1054. Đến đời Lý Nhân Tông, chùa tiếp tục được xây dựng phát triển và xây tháp Sùng Thiện Diên Linh từ năm 1118 đến năm 1121.
Chùa Đọi Sơn được xây dựng trên đỉnh núi, trong khuôn viên 2 ha vườn rừng. Đầu thế kỷ XV, khi giặc Minh xâm lược nước ta, chùa và tháp đã bị phá hủy hoàn toàn. Dưới các thời Hậu Lê, Mạc, Nguyễn, chùa được xây dựng và tu tạo liên tục, dần dân khôi phục được kiến trúc.
Lễ hội chùa Đọi Sơn được tổ chức hằng năm vào tháng 3 âm lịch và đã trở thành một nét văn hóa tín ngưỡng lâu đời của người dân xã Đọi Sơn nói riêng, huyện Duy Tiên nói chung.
Lễ hội chùa, ngoài là ngày giỗ vị cao tăng đắc đạo Hòa thượng Thích Chiếu Thường, còn là dịp tưởng niệm những người có công với đất nước, có công xây dựng ngôi chùa như: Lý Thường Kiệt, Lý Nhân Tông, Nguyên phi Ỷ Lan, mẫu Liễu Hạnh. Đây vừa là nơi thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta, vừa là môi trường giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa cho thế hệ trẻ; đồng thời quảng bá các công trình kiến thúc tại di tích lịch sử chùa Đọi Sơn.
Với những giá trị lịch sử văn hóa và vẻ đẹp vừa uy nghi, cổ kính, năm 1992, chùa Đọi Sơn được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và đến ngày 25/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 2028/QĐ-TTg xếp hạng Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam là Di tích quốc gia đặc biệt.
Hoạt động thu hút nhất của phần lễ tại Lễ hội chùa Đọi Sơn năm 2019 là đám rước kiệu từ chân núi lên nhằm tưởng niệm những người có công xây dựng ngôi chùa như: Lý Thường Kiệt, Lý Nhân Tông, Nguyên phi Ỷ Lan.
Phần hội là màn đánh trống hội “Âm vang tiếng trống Đọi Tam” và màn múa lân, sư rồng của các thôn xóm khu vực gần chùa, cùng với đó là hội thi đánh cờ người....
Tại buổi lễ, ông Ngô Văn Liên, Phó Chủ tịch UBND huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, Trưởng ban tổ chức lễ hội cho biết, địa phương đang rất tích cực bảo tồn, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lâu dài của di tích lịch sử. Bên cạnh triển khai việc cắm mốc giới bảo vệ di tích, địa phương còn chủ động tổ chức tuyên truyền sâu rộng hơn nữa giá trị lịch sử văn hóa, khoa học và thẩm mỹ của di tích; xây dựng kế hoạch tu bổ tôn tạo các hạng mục di tích hiệu quả nhất; duy trì nghi thức, nghi lễ lễ hội truyền thống và không gian văn hóa liên quan đến di tích...
Ngoài ra, UBND huyện Duy Tiên và Ban quản trị chùa Đọi Sơn quan tâm tổ chức lễ hội gắn với hoạt động du lịch của địa phương, kết nối, tạo nên các tour du lịch nhằm góp phần phát triển du lịch trong vùng.
Lễ hội sẽ diễn ra đến ngày 25/4 (tức ngày 21/3 âm lịch).
