Qua đó, lập lại trật tự kỷ cương trong quản lý nghề cá góp phần tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng sinh thái, trách nhiệm, phát triển bền vững.
Theo đó, tỉnh phân định rõ trách nhiệm của các ngành, chính quyền địa phương về xét duyệt hồ sơ đề nghị cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán, thuê, mua tàu cá, thực hiện công khai, minh bạch, đúng trình tự, đảm bảo sự phù hợp với chỉ tiêu hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản đã được giao và công bố.
Ngoài ra, tỉnh không cấp văn bản chấp thuận cho các tổ chức, cá nhân đóng mới, cải hoán hay mua bán đối với các nhóm nghề cấm, nghề khai thác có tính hủy diệt nguồn lợi, các nghề hạn chế phát triển theo quy định của pháp luật. Định hướng xuyên suốt của tỉnh là chuyển đổi mô hình khai thác truyền thống sang các nghề thân thiện với môi trường, bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Tỉnh không cấp văn bản chấp thuận đóng mới tàu cá đến ngày 31/12/2030, trừ các trường hợp đặc biệt được cơ quan có thẩm quyền giao hạn ngạch đóng mới theo quy định. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn chia sẻ, những năm qua, áp lực khai thác quá mức trên ngư trường đã đẩy trữ lượng hải sản đứng trước nguy cơ suy giảm nghiêm trọng.
Việc tạm ngừng đóng mới tàu cá giúp tỉnh chặn đứng việc phát sinh thêm tàu cá mới ngoài tầm kiểm soát, tập trung mọi nguồn lực để giải quyết dứt điểm và xóa sổ nhóm tàu “3 không” hiện có, giúp cơ quan quản lý dễ dàng áp dụng công nghệ số để đồng bộ 100% dữ liệu tàu thuyền lên hệ thống quốc gia VNFishbase và ứng dụng VNeID, đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong quản trị nghề cá. Đồng thời, giúp tỉnh kiểm soát chặt chẽ công suất đoàn tàu, giữ cân bằng năng lực khai thác trong giới hạn cho phép của nguồn lợi tự nhiên, tạo không gian sinh thái để các loài thủy sản có thời gian phục hồi và tái tạo trên ngư trường.
Tiếp đến, việc cải hoán tàu cá hiện hữu cũng được tỉnh đặt ra những tiêu chuẩn kỹ thuật và nghiệp vụ, nhằm ngăn chặn tình trạng “lách luật” để tăng năng lực khai thác tầm xa một cách bất hợp pháp. Cụ thể, đối với tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6 mét đến dưới 12 mét hoạt động trên biển, quy định cho phép cải hoán để thay máy, chuyển đổi nghề khai thác. Trường hợp cải hoán sửa vỏ, yêu cầu đặt ra là tàu sau khi hoàn thiện phải có chiều dài lớn nhất đạt từ 12 mét đến dưới 15 mét và bắt buộc phải phù hợp với hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản đã được công bố.
Đặc biệt, không cấp văn bản chấp thuận cải hoán tàu cá trong các trường hợp cải hoán làm giảm chiều dài lớn nhất của tàu cá dẫn đến việc chuyển vùng khai thác từ vùng khơi vào vùng lộng hoặc vùng ven bờ, hoặc từ vùng lộng vào vùng ven bờ; các tàu cá đang hoạt động làm nghề lưới kéo và nghề lưới rê thu ngừ; tàu cá chuyển đổi sang làm nghề lưới kéo, lưới rê thu ngừ, hoặc các nghề cấm, nghề hạn chế phát triển theo công bố của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đối với hoạt động thuê, mua tàu cá ngoài tỉnh, văn bản chấp thuận chỉ được cấp cho các tổ chức, cá nhân khi tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên và tuyệt đối không đăng ký hoạt động các nghề cấm như lưới kéo hay lưới rê thu ngừ. Đồng thời, tỉnh không chấp thuận việc thuê, mua các phương tiện không phải là tàu cá để chuyển đổi sang đăng ký làm tàu cá, qua đó đóng cửa hoàn toàn các ngả lách luật đưa tàu thuyền không đạt chuẩn vào tham gia khai thác.
Để các quy định mới này nhanh chóng đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả thực chất, tỉnh An Giang phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ban, ngành và địa phương triển khai thực hiện.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức nhấn mạnh: Tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò chủ trì, chịu trách nhiệm tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Thủy sản; tiến hành công khai định kỳ hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản trên biển; chỉ đạo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tổ chức thẩm định hồ sơ chặt chẽ, đúng quy trình. Hàng năm, tham mưu điều chỉnh hạn ngạch theo hướng không làm gia tăng tổng quy mô khai thác, bám sát tình hình thực tế và định hướng phát triển bền vững.
Đồng thời, các xã, phường, đặc khu phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến tận từng cộng đồng ngư dân, chủ tàu. Cấp ủy và chính quyền cơ sở trực tiếp quản lý, thống kê và giám sát chặt chẽ đối với các tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 6 mét hoạt động trên địa bàn quản lý.
Việc siết chặt quản lý, quy định tiêu chí về đóng mới, cải hoán, thuê và mua tàu cá trên địa bàn của An Giang nhằm chuyển từ khai thác số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái biển để ngành thủy sản vươn lên phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.
Mặt khác, đáp ứng khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước hướng tới việc gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” từ EC, mở đường cho xuất khẩu thủy sản rộng cửa vào thị trường quốc tế thuận lợi hơn.
Ngoài ra, góp phần chuyển đổi sinh kế dài hạn, tỉnh có thời gian và không gian để định hướng, hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sang các mô hình bền vững hơn như nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, dịch vụ du lịch, thay vì tiếp tục bám biển theo phương thức đánh bắt truyền thống gây cạn kiệt tài nguyên, định hình lại nghề cá trách nhiệm hơn, hướng tới giá trị kinh tế dài hạn thay vì lợi ích trước mắt.
Hiện nay, toàn An Giang có đoàn tàu cá 10.909 chiếc đăng ký đã được cập nhật lên dữ liệu tàu cá Quốc gia (Vn Fishbase); trong đó, tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6m 6 đến dưới 12m 6.003 chiếc; tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 12m đến dưới 15m 1.358 chiếc; tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên 3.548 chiếc; tổng số tàu cá có giấy phép khai thác thuỷ sản còn hạn là 10.535/10.909 tàu, chiếm 96,6%./.
