Theo nghiên cứu được công bố ngày 20/1 trên tạp chí Nature Biotechnology, nhóm nhà khoa học thuộc Viện Công nghệ tiên tiến Thâm Quyến và Đại học Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đã biến đổi một chủng vi khuẩn E. coli vô hại, vốn tồn tại tự nhiên trong đường ruột người, bằng cách cài đặt một mạch gene đặc biệt chỉ kích hoạt khi phát hiện máu – dấu hiệu đặc trưng của các đợt viêm ruột nặng gây tổn thương niêm mạc và xuất huyết.
Khi được kích hoạt, vi khuẩn sẽ tiết ra một loại protein kết dính cực mạnh, lấy cảm hứng từ chất bám của hà biển – loài sinh vật nổi tiếng với khả năng bám chặt vào đá và thân tàu trong môi trường khắc nghiệt.
Lớp protein này tạo thành một “lớp keo sinh học” bền chắc, bám chính xác vào vị trí đang chảy máu, vừa giúp cầm máu, vừa có thể tái tạo lớp niêm mạc ruột.
Theo ông Zhong Chao, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, vi khuẩn được nuôi cấy dạng lỏng và đưa vào cơ thể qua đường uống hoặc trực tràng. Khi đến đúng vị trí tổn thương, chúng tạo thành màng sinh học bám dính, tồn tại lâu dài và phát huy tác dụng tại chỗ.
Thử nghiệm trên chuột cho thấy vi khuẩn bám vào mô viêm tới 10 ngày (đường trực tràng) và 7 ngày (đường uống), giúp giảm chảy máu ruột, cải thiện cân nặng và đảo ngược tình trạng ruột bị co ngắn - một biến chứng thường gặp của viêm ruột mạn tính.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh điểm đột phá của phương pháp này là khả năng bám dính và tác động cục bộ, điều vốn rất khó đạt được trong môi trường ruột luôn ẩm ướt và vận động liên tục. Nhóm nghiên cứu cho biết: “Đây là bước tiến quan trọng, mở ra hướng điều trị chính xác hơn, ít xâm lấn hơn cho bệnh nhân viêm ruột”.
Hiện nhóm nghiên cứu đang chuẩn bị đưa “keo sống thông minh” vào các nghiên cứu lâm sàng với kỳ vọng tạo ra liệu pháp mới nhắm trúng đích hoàn toàn cho người mắc các bệnh viêm ruột mạn tính trong tương lai gần.
