Jordan vừa chính thức khởi động dự án cấp nước quốc gia trị giá 6,6 tỷ USD, nhằm tăng cường an ninh nguồn nước và giảm phụ thuộc vào các nguồn cung từ bên ngoài, trong đó có Israel. Đây được đánh giá là một trong những dự án hạ tầng chiến lược lớn nhất của Jordan, dự kiến đáp ứng khoảng 40% nhu cầu nước uống của quốc gia này vào năm 2030.
Theo Bộ trưởng Nước và Thủy lợi Jordan Raed Abu Soud, dự án sẽ khử mặn nước biển lấy từ vịnh Aqaba, thuộc Biển Đỏ, với công suất khoảng 300 triệu m3 nước sạch mỗi năm. Hệ thống đường ống dài 417 km sẽ vận chuyển nước từ Aqaba đến thủ đô Amman, kết hợp các trạm bơm có khả năng đưa nước lên độ cao 1.100 m so với mực nước biển. Các cơ sở năng lượng Mặt Trời cũng sẽ được xây dựng để đáp ứng khoảng 30% nhu cầu điện của dự án.
Công trình dự kiến mất khoảng 4 năm thi công và bắt đầu vận hành vào quý IV/2030. Dự án do một liên danh doanh nghiệp triển khai, trong đó quyền sở hữu toàn bộ sẽ được chuyển giao cho Chính phủ Jordan sau 26 năm kể từ khi đi vào hoạt động.
Thủ tướng Jafar Hassan nhấn mạnh đây là dự án chiến lược có quy mô lớn nhất của Jordan, góp phần củng cố an ninh và tính tự chủ về nguồn nước, đồng thời bảo đảm lợi ích lâu dài cho các thế hệ tương lai. Ông cũng cảm ơn Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Đức, Pháp cùng các tổ chức tài chính quốc tế, nhà tài trợ và nhà đầu tư đã hỗ trợ triển khai dự án.
Việc Jordan khởi động công trình diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa nước này và Israel xuất hiện căng thẳng liên quan đến nguồn cung nước, đặc biệt sau khi xung đột tại Dải Gaza bùng phát.
Theo Hiệp ước Hòa bình Israel-Jordan năm 1994, Israel có nghĩa vụ cung cấp cho Jordan 50 triệu m3 nước mỗi năm. Tuy nhiên, một thỏa thuận riêng về việc cung cấp thêm khoảng 50 triệu m3 nước với giá ưu đãi đã không được gia hạn kể từ tháng 11/2025.
Bên cạnh đó, tháng 11/2023, Jordan đã quyết định không tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận đổi năng lượng lấy nước với Israel trong bối cảnh chiến tranh tại Gaza. Theo đề xuất này, Jordan sẽ cung cấp điện sản xuất từ năng lượng Mặt Trời cho Israel để đổi lấy nước đã qua khử mặn.
Giới quan sát nhận định dự án cấp nước quốc gia không chỉ có ý nghĩa đối với việc giải quyết tình trạng khan hiếm nước kéo dài tại Jordan mà còn giúp nước này từng bước giảm sự phụ thuộc chiến lược vào nguồn cung nước từ Israel.