Theo báo Globes của Israel, phái đoàn Israel do Bộ trưởng Giao thông Miri Regev dẫn đầu, cùng các quan chức an ninh, dự kiến tới Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong tuần này để thảo luận về việc khôi phục các chuyến bay của hãng hàng không Israel tới Dubai, các biện pháp bảo đảm an ninh liên quan và khả năng nối lại các chuyến bay của hãng flydubai tới Israel. Tuy nhiên, chuyến công tác đã bị hủy do hai bên không đạt được thỏa thuận.
Các nguồn tin từ Bộ Giao thông Israel và ngành hàng không cho biết UAE chưa chấp thuận những yêu cầu an ninh tối thiểu mà Israel đưa ra. Israel yêu cầu được bố trí nhân viên an ninh của nước này tại Dubai, tương tự cơ chế đang áp dụng tại nhiều quốc gia khác, đồng thời lắp đặt các hệ thống soi chiếu X-quang tại sân bay Dubai để kiểm tra hành lý ký gửi lên máy bay.
Trước sự cố xảy ra khoảng hai tuần trước, các hãng hàng không Israel đã không khai thác đường bay tới UAE trong nhiều tháng do chưa đáp ứng được các yêu cầu của Cơ quan An ninh Nội địa Israel (Shin Bet). Phía Israel được cho là kỳ vọng vụ việc liên quan đến chuyến bay flydubai sẽ thúc đẩy UAE linh hoạt hơn trong các thỏa thuận an ninh.
Sau sự cố, Israel nhanh chóng chuẩn bị phương án khôi phục các chuyến bay tới Dubai. Bộ Giao thông nước này thậm chí tổ chức các chuyến bay giải cứu bằng hãng hàng không Israel trong tuần tiếp theo. Tuy nhiên, kế hoạch cũng sớm bị đình trệ do những bất đồng về an ninh.
Trong quá trình triển khai các chuyến bay giải cứu, Shin Bet yêu cầu lắp đặt hệ thống soi chiếu X-quang tại sân bay Dubai. Do yêu cầu này không được chấp thuận, hành khách phải trở về Israel mà không có hành lý ký gửi. Vấn đề chưa được giải quyết, trong khi bất đồng sâu sắc hơn liên quan đến việc UAE không chấp nhận bố trí nhân viên an ninh Israel trên lãnh thổ nước này.
Các hãng hàng không Israel từng kỳ vọng có thể nối lại đường bay tới UAE vào tháng 11 tới, nhưng hiện cho rằng khả năng này khó trở thành hiện thực trong tương lai gần.
Việc khôi phục các chuyến bay của flydubai tới Israel cũng chưa có tiến triển rõ rệt. Sau sự cố, hãng thông báo sẽ không nối lại đường bay trước ngày 15/10 và chỉ xem xét sau khi hoàn tất điều tra. Hiện flydubai cho rằng các chuyến bay có thể phải chờ ít nhất đến cuối tháng 10. Mặc dù hãng thông báo đã hoàn tất cuộc điều tra nội bộ, các cơ quan an ninh Israel dường như vẫn chưa đồng ý cho nối lại hoạt động. Nguồn tin từ Bộ Giao thông Israel xác nhận hai bên còn bất đồng về vấn đề an ninh.
Đằng sau các tranh cãi về an ninh còn có những tính toán về kinh tế và lợi ích hàng không. Israel muốn bảo đảm các biện pháp kiểm tra an ninh nghiêm ngặt trước khi cho phép flydubai nối lại các chuyến bay, đồng thời tìm cách gắn việc khôi phục đường bay của hãng này với việc các hãng hàng không Israel được trở lại Dubai.
Các nguồn tin trong ngành hàng không cho biết phương án trao đổi lợi ích như vậy đang được đặt ra trong quá trình đàm phán, dù các nguồn tin chính phủ Israel không chính thức xác nhận một thỏa thuận cụ thể.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề nhấn mạnh không thể bỏ qua lợi ích kinh tế của flydubai, hãng hàng không thuộc sở hữu nhà nước UAE và có mục tiêu kinh doanh, sinh lợi nhuận. Trong khi đó, Israel có thể sử dụng việc cho phép flydubai trở lại thị trường như một công cụ gây sức ép nhằm khôi phục hoạt động của các hãng hàng không Israel.
UAE cũng đang sử dụng việc nối lại các chuyến bay của các hãng Israel làm đòn bẩy để thúc đẩy Israel chấp thuận cho flydubai hoạt động trở lại. Tuần trước, một nguồn tin UAE nói với kênh truyên hình N12 rằng các chuyến bay đang được tăng cường theo một quy trình an ninh chặt chẽ hơn và flydubai cũng có thể áp dụng quy trình tương tự.
UAE không muốn rơi vào tình thế các hãng hàng không Israel được nối lại đường bay Tel Aviv–Dubai trong khi flydubai vẫn bị đình chỉ. Ngược lại, Israel muốn giải quyết đồng thời toàn bộ vấn đề và chưa sẵn sàng cho phép flydubai trở lại trước khi đạt được thỏa thuận về việc khôi phục các chuyến bay của các hãng Israel.
Hiện Etihad Airways, hãng hàng không có trụ sở tại Abu Dhabi, là hãng duy nhất còn khai thác đường bay giữa Israel và UAE. Điều này khiến Israel có nguy cơ chịu thiệt hại nếu các cuộc đàm phán tiếp tục bế tắc, bởi việc thiếu các lựa chọn vận chuyển có thể làm giảm cạnh tranh và đẩy giá vé tăng.
Vụ việc hiện có sự tham gia của nhiều cơ quan Israel, trong đó có Shin Bet, cơ quan tình báo Mossad, Hội đồng An ninh Quốc gia, Bộ Giao thông và Văn phòng Thủ tướng. Sự đan xen giữa các yêu cầu an ninh, lợi ích kinh tế và cạnh tranh hàng không đang khiến cả hai bên khó tìm được giải pháp thỏa hiệp.
Trong bối cảnh hiện nay, Israel, UAE và hành khách đều có nguy cơ chịu thiệt hại nếu tình trạng bế tắc kéo dài. Nguồn cung chuyến bay hạn chế, với Etihad là lựa chọn duy nhất còn hoạt động, có thể tiếp tục gây áp lực tăng giá vé và làm giảm lựa chọn đi lại của hành khách.
