Israel phát hiện đồng tiền vàng 2.200 năm tuổi khắc hình Nữ hoàng Hy Lạp Berenice 

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) ngày 20/8 thông báo vừa phát hiện một đồng tiền vàng nhỏ nhưng cực kỳ hiếm, có niên đại hơn 2.200 năm, trong quá trình khai quật tại Công viên Quốc gia thành phố David ở Jerusalem.
Chú thích ảnh
Israel phát hiện đồng tiền vàng 2.200 năm tuổi khắc hình Nữ hoàng Hy Lạp Berenice. Ảnh: The Times of Israel

Đồng tiền quý hiếm này là đồng 1/4 drachma, được chế tác gần như hoàn toàn bằng vàng nguyên chất (99,3%) và được đúc trong khoảng năm từ  246 – 241 TCN để vinh danh Nữ hoàng Berenice II, phu nhân của Nhà vua Ptolemy III – vị vua Hy Lạp cai trị Ai Cập thời kỳ Hy Lạp hóa. Trên toàn thế giới chỉ có khoảng 20 đồng tiền tương tự và đây là lần đầu tiên một đồng tiền được phát hiện trong bối cảnh khảo cổ học.

Mặt trước của đồng tiền khắc hình Nữ hoàng Berenice đội vòng hoa và khăn trùm đầu, đeo vòng cổ. Mặt sau mô tả hình biểu tượng "sừng sung túc" (cornucopia), tượng trưng cho sự thịnh vượng và sinh sôi, kèm theo 2 ngôi sao và dòng chữ Hy Lạp của Nữ hoàng Berenice.

Berenice II, thường được gọi bằng danh hiệu Euergetis (“người ban ân”), sinh khoảng năm 267 TCN và là một trong những nữ hoàng nổi bật nhất thời kỳ Hy Lạp hóa. Bà từng cai trị vùng Cyrenaica (nay thuộc Libya) sau cái chết của cha là Magas. Sau đó bà kết hôn với Demetrius the Fair, nhưng triều đại của ông không kéo dài. Sau một thời gian xung đột quyền lực với mẹ, Berenice kết hôn với người anh họ Ptolemy III, đưa Cyrenaica trở lại dưới quyền kiểm soát của nhà Ptolemy.

Trong vai trò Nữ hoàng Ai Cập, Berenice tích cực tham gia chính sự, được tôn vinh trong giáo phái hoàng gia cùng chồng và thậm chí được thờ phụng như một vị thần. Di sản văn hóa đáng nhớ nhất của bà là việc cắt một lọn tóc dâng tế thần linh, hành động truyền cảm hứng cho tên gọi chòm sao Coma Berenices.

Triều đại của bà kết thúc đầy bi kịch vào năm 221 TCN khi bà bị sát hại theo lệnh của quan nhiếp chính Sosibius, không lâu sau khi con trai Ptolemy IV Philopator lên ngôi.

Đồng tiền được nhà khảo cổ Rivka Langler phát hiện trong qua trình sàng lọc đất gần bãi đỗ xe Givati. Các chuyên gia nhận định đồng tiền không chỉ quý hiếm mà còn đặc biệt ở phần khắc chữ. Robert Kool, Trưởng phòng Tiền cổ của IAA, cùng chuyên gia giám định Haim Gitler thuộc bộ phận Khảo cổ học tại Bảo tàng Israel cho biết: từ “basilisses” - nghĩa là “của nữ hoàng” – là một điểm bất thường. Hai chuyên gia nhận định đây là một trong những ví dụ sớm nhất về việc một nữ hoàng Ptolemy được mô tả với tước hiệu này khi còn sống, cho thấy vị thế và quyền lực chính trị đặc biệt của bà.

Giới chuyên môn cho rằng đồng tiền nhiều khả năng được đúc tại thành Alexandria, có thể là phần thưởng dành cho binh sĩ trở về sau cuộc Chiến tranh Syria lần thứ ba, xung đột giữa Ai Cập nhà Ptolemy và Vương quốc Seleucid ở Syria.

Theo 2 giám đốc cuộc khai quật Yiftah Shalev (IAA) và Efrat Bocher (Trung tâm Nghiên cứu Jerusalem Cổ đại), phát hiện này mở ra cái nhìn mới về quá trình phát triển của Jerusalem sau khi Đền thờ Thứ nhất bị phá hủy năm 586 TCN. Bộ trưởng Di sản Amichai Eliyahu nói: “Đây là phát hiện nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn trong việc hiểu rõ hơn về Jerusalem. Các cuộc khai quật tại Thành phố David đang hé lộ những chương sử sống động, từ thời Vương quốc Giu-đa cho đến sau khi Đền Thờ Thứ nhất bị phá hủy. Sau 2.000 năm, chúng ta đã trở lại thủ đô, và giờ đây, chúng ta có cơ hội khám phá quá khứ huy hoàng của nó”.

Đồng tiền vàng sẽ được trưng bày cùng các món trang sức khác được tìm thấy tại khu khai quật bãi đỗ xe Givati, trong khuôn khổ Hội nghị Nghiên cứu Thành phố David sắp tới.

Thanh Bình (TTXVN)

Dành cho bạn

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Fiji đã tuyên bố HIV là khủng hoảng cấp quốc gia. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 15/9, Bộ trưởng Y tế Fiji - ông Ratu Atonio Lalabalavu, cho biết theo ước tính, cứ 60 người trưởng thành tại Fiji thì có khoảng một người đang sống chung với HIV.

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam và KPL Lào hợp tác chặt chẽ, phát huy vai trò truyền thông chiến lược, góp phần xây dựng mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Thông tấn xã Việt Nam (15/9/1945-15/9/2026), Tổng Giám đốc Hãng Thông tấn quốc gia Lào (KPL) Vannasin Simmavong đánh giá cao sứ mệnh và vai trò lịch sử của TTXVN đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, đồng thời đề xuất những định hướng hợp tác nhằm tiếp tục thắt chặt quan hệ giữa hai hãng thông tấn quốc gia trong tình hình mới.

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Ngày 15/9, Iran tuyên bố không đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng các điều kiện của Tehran, trong khi hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục suy giảm và một tàu chở dầu bị tấn công ngoài khơi Oman. Những diễn biến mới làm gia tăng lo ngại xung đột tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến các tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Ngày 15/9, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cảnh báo nếu không hiện đại hóa hệ thống thương mại toàn cầu, GDP toàn cầu có thể thấp hơn tới 10% so với kịch bản hệ thống đa phương được củng cố, trong bối cảnh chính sách thương mại thế giới đang đối mặt với sự gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ qua.