Một quan chức cấp cao thuộc hệ thống sức khỏe tâm thần của IDF cho rằng tình trạng căng thẳng có thể bộc lộ rõ hơn khi cường độ chiến sự giảm xuống.
Theo quan chức trên, trong giai đoạn chiến đấu căng thẳng, binh sĩ thường tập trung vào nhiệm vụ, mục tiêu và vai trò được giao. Tuy nhiên, khi chiến sự giảm cường độ và cuộc sống trở lại nhịp độ thường ngày, những cảm xúc, ký ức và suy nghĩ bị dồn nén trong thời gian chiến đấu có thể xuất hiện trở lại.
Ông nhấn mạnh tình trạng này không nhất thiết đồng nghĩa với rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD). Quan chức này cho biết mỗi trường hợp binh sĩ tự sát đều là một thảm kịch, song các vụ việc xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn chưa đủ để khẳng định đang hình thành một xu hướng rộng hơn.
Khi nhiều trường hợp xảy ra gần nhau, IDF sẽ xem xét khả năng có mối liên hệ giữa các vụ việc. Mọi trường hợp tử vong ngoài hoạt động tác chiến đều được Cục Điều tra Hình sự Cảnh sát Quân sự điều tra, đồng thời một ủy ban do một chuẩn tướng đứng đầu sẽ đánh giá nguyên nhân và rút kinh nghiệm.
Một vấn đề đáng chú ý là phần lớn quân nhân Israel tử vong do tự sát trước đó chưa từng tìm đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần của quân đội. Vì vậy, IDF đang tập trung nâng cao khả năng nhận diện sớm các dấu hiệu bất ổn, đặc biệt ở cấp chỉ huy và đồng đội trực tiếp.
Quân đội gần đây phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo nhằm huấn luyện chỉ huy và binh sĩ cách trò chuyện với những quân nhân có dấu hiệu gặp vấn đề tâm lý. Chương trình đào tạo trực tuyến về phòng ngừa tự sát hiện được yêu cầu đối với toàn bộ quân nhân Israel 6 tháng/lần, thay vì mỗi năm một lần như trước đây, đồng thời áp dụng cả với lực lượng dự bị.
IDF cũng duy trì đường dây hỗ trợ tâm lý hoạt động 24/7. Theo quan chức phụ trách, thời gian chờ trung bình để được gặp nhân viên sức khỏe tâm thần là 9 ngày, tối đa 14 ngày tại các đơn vị tiền tuyến; những trường hợp khủng hoảng nghiêm trọng được hỗ trợ ngay lập tức.
Hệ thống sức khỏe tâm thần của IDF hiện có khoảng 1.500 nhân viên chuyên nghiệp, quân nhân dự bị và nhân viên dân sự.
Bên cạnh hỗ trợ tâm lý, IDF đặc biệt chú trọng hạn chế khả năng tiếp cận các phương tiện gây chết người. Đây là thách thức lớn đối với quân đội trong thời chiến, khi binh sĩ thường xuyên được trang bị vũ khí cá nhân. IDF đang nghiên cứu việc đưa các biện pháp công nghệ vào chính khẩu súng để ngăn chặn trường hợp vũ khí được sử dụng nhằm tự sát.
Theo quan chức trên, hành vi nổ súng với mục đích tự gây thương tích có thể có những đặc điểm vật lý nhất định, chẳng hạn góc và cách cầm súng, nhưng việc phát triển công nghệ có khả năng nhận diện chính xác vẫn là một thách thức kỹ thuật rất lớn.
IDF từng tiến hành một cuộc rà soát lớn vào năm 2006, tập trung chủ yếu vào việc giảm khả năng binh sĩ tiếp cận vũ khí. Giới chức quân đội cho biết chính sách này đã góp phần làm số vụ tự sát giảm mạnh. Trong giai đoạn từ đầu những năm 1990 đến năm 2006, khoảng 40 binh sĩ Israel tự sát mỗi năm; sau đó, chẳng hạn, binh sĩ ở các vị trí hậu phương không còn được mang vũ khí về nhà. IDF cũng thận trọng với cách truyền thông đưa tin về các vụ tự sát.
Quan chức trên cho rằng thảo luận công khai về sức khỏe tâm thần có thể giúp những người đang gặp khó khăn nhận thức rằng họ không đơn độc. Tuy nhiên, ông cảnh báo việc đưa tin thiếu thận trọng, đặc biệt khi mô tả vụ việc theo hướng bi kịch hoặc lãng mạn hóa, có thể làm gia tăng nguy cơ bắt chước.
Trong một biện pháp khác, IDF đã thay đổi quy trình đánh giá khả năng phục vụ của quân nhân dự bị được Bộ Quốc phòng xác định có mức độ khuyết tật liên quan đến sức khỏe tâm thần trên 30%.
Thông tin liên quan hiện được chuyển trực tiếp từ Cục Phục hồi chức năng của Bộ Quốc phòng cho IDF, thay vì hoàn toàn dựa vào việc quân nhân tự khai báo. Mục tiêu là bảo đảm quân nhân đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ mà không làm tình trạng sức khỏe tâm thần của họ trở nên nghiêm trọng hơn.
