Diễn biến xảy ra trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận cho thấy Thủ tướng Benjamin Netanyahu có nguy cơ thất bại nếu diễn ra cuộc tổng tuyển cử đầu tiên kể từ vụ tấn công của Hamas hồi năm 2023.
Theo The Times of Israel, các nghị sĩ Israel đã bỏ phiếu gần như tuyệt đối ủng hộ dự luật giải tán Quốc hội gồm 120 ghế trong lần đọc sơ bộ đầu tiên. Nếu dự luật được thông qua đầy đủ trong các vòng bỏ phiếu tiếp theo, tiến trình có thể kéo dài vài tuần và Israel nhiều khả năng sẽ tổ chức bầu cử sớm hơn thời hạn dự kiến vào ngày 27/10.
Động thái này diễn ra sau khi một đảng Do Thái giáo cực đoan theo đường lối truyền thống, đồng minh quan trọng trong liên minh cầm quyền của ông Netanyahu, cáo buộc Thủ tướng Israel không thực hiện cam kết thúc đẩy luật miễn nghĩa vụ quân sự bắt buộc cho cộng đồng của họ.
Theo kết quả bỏ phiếu, khoảng 110 nghị sĩ đã ủng hộ dự luật giải tán Quốc hội, không có phiếu chống hoặc phiếu trắng.
Dự luật hiện sẽ được chuyển tới một ủy ban của Quốc hội để thảo luận và thống nhất thời điểm bầu cử, trước khi được đưa trở lại Quốc hội để phê chuẩn cuối cùng.
Cuộc bỏ phiếu được xem là diễn biến chính trị quan trọng đối với ông Netanyahu, người đang giữ kỷ lục là thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel và hiện lãnh đạo chính phủ cánh hữu nhất của nước này.
Israel hiện vẫn đang đối mặt với nhiều mặt trận xung đột cùng lúc, bao gồm chiến sự với Hamas tại Gaza, Hezbollah ở Liban và căng thẳng với Iran. Các yếu tố an ninh sẽ có tác động lớn tới cục diện chính trị và tâm lý cử tri trong trường hợp bầu cử sớm diễn ra.
Ngoài sức ép chính trị, ông Netanyahu còn đang đối mặt với phiên tòa xét xử tham nhũng kéo dài nhiều năm. Truyền thông Israel cho biết Tổng thống Isaac Herzog đang đóng vai trò trung gian cho các cuộc thương lượng nhằm đạt được một thỏa thuận nhận tội, theo đó ông Netanyahu có thể rút khỏi chính trường như một phần của thỏa thuận.
Sức khỏe của nhà lãnh đạo 76 tuổi này cũng đang thu hút sự chú ý của dư luận. Gần đây, ông Netanyahu cho biết đã điều trị thành công bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Trước đó, vào năm 2023, ông từng được cấy máy tạo nhịp tim.
Kể từ sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas nhằm vào Israel, nhiều cuộc khảo sát dư luận liên tiếp cho thấy liên minh cầm quyền của ông Netanyahu có nguy cơ không giành được đa số ghế trong Quốc hội nếu bầu cử diễn ra.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng phe đối lập cũng có thể gặp khó khăn trong việc thành lập liên minh cầm quyền mới, điều có thể khiến ông Netanyahu tiếp tục đứng đầu một chính phủ lâm thời cho tới khi tình trạng bế tắc chính trị được tháo gỡ.
Đối thủ đáng chú ý nhất của ông Netanyahu hiện là cựu Thủ tướng Naftali Bennett, người từng đóng vai trò quan trọng trong việc chấm dứt nhiệm kỳ trước của ông Netanyahu sau cuộc bầu cử năm 2021.
Ông Bennett, một chính trị gia cánh hữu, hiện liên minh với lãnh đạo phe đối lập trung tả Yair Lapid trong đảng mới mang tên “Together”. Theo các cuộc thăm dò, liên minh này đang cạnh tranh sít sao với đảng Likud của ông Netanyahu.
Ngoài ra, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội kiêm cựu bộ trưởng nội các ôn hoà Gadi Eizenkot cũng đang gia tăng mức độ ủng hộ trong các cuộc khảo sát gần đây.
Các ứng viên đối lập đều tập trung vào thông điệp đoàn kết xã hội, khôi phục ổn định và đưa Israel vượt qua những chia rẽ sau biến cố ngày 7/10 cũng như các cuộc xung đột tại Gaza, Liban và Iran - những yếu tố đã tác động tiêu cực tới kinh tế và vị thế quốc tế của Israel.
