"Thực tế là, sau một chiến dịch phức tạp, một nhóm từ một đơn vị đặc nhiệm của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã xâm nhập được vào một trong những cơ sở bí mật của Israel", ông Khatib nói với đài truyền hình SNN của Iran ngày 24/9.
Đầu tháng 6, Bộ Tình báo Iran cho biết họ đã có được một danh sách dài các tài liệu mật liên quan đến lĩnh vực hạt nhân của Israel. Bộ trưởng Khatib mô tả các tài liệu này là "một kho tàng thông tin tình báo" giúp củng cố tiềm lực tấn công của nước này.
SNN cũng đã công bố một đoạn video cho thấy các điệp viên tình báo Iran xâm nhập vào cơ sở hạt nhân của Israel ở Dimona cũng như các tài liệu liên quan đến chương trình hạt nhân nước này (xem video dưới. Nguồn: SNN):
Hãng AP lần đầu tiên đưa tin về các cuộc khai quật tại cơ sở Dimona cách Jerusalem khoảng 90 km về phía Nam vào năm 2021. Khi đó, hình ảnh vệ tinh chỉ cho thấy các công nhân đào một hố dài khoảng 150 mét, rộng 60 mét gần lò phản ứng nước nặng ban đầu tại địa điểm.
Lò phản ứng nước nặng hiện tại của Dimona, hoạt động từ những năm 1960, đã vận hành lâu hơn nhiều so với hầu hết lò phản ứng cùng thời. Điều này cho thấy lò phản ứng sẽ sớm cần thay thế hoặc cải tạo.
Dù thông tin chi tiết về cơ sở Dimona được giữ bí mật nghiêm ngặt, vào những năm 1980, một người ẩn danh đã công bố thông tin và hình ảnh về cơ sở này khiến các chuyên gia kết luận Israel đã sản xuất hàng chục đầu đạn hạt nhân.
“Nếu đó là lò phản ứng nước nặng, họ đang duy trì khả năng sản xuất nhiên liệu đã qua sử dụng mà họ có thể xử lý để tách plutonium cho nhiều vũ khí hạt nhân hơn. Hoặc họ đang xây dựng cơ sở để duy trì kho vũ khí hoặc chế tạo thêm đầu đạn", Daryl G. Kimball, Giám đốc điều hành Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí tại Washington, nhận định.
Tương tự Ấn Độ và Pakistan, Israel được cho là dựa vào lò phản ứng nước nặng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các lò phản ứng này có thể phục vụ mục đích khoa học, nhưng plutonium - nguyên liệu gây phản ứng dây chuyền hạt nhân cần thiết cho bom nguyên tử - là sản phẩm phụ của quá trình này. Tritium là sản phẩm phụ khác, có thể dùng để tăng sức nổ đầu đạn.
Do chương trình của Israel được giữ bí mật, vẫn khó ước tính chính xác số lượng vũ khí hạt nhân nước này sở hữu. Tạp chí Bulletin of Atomic Scientists năm 2022 đưa ra con số khoảng 90 đầu đạn. Việc thu thập thêm tritium để thay thế vật liệu phân hủy có thể là lý do cho công trình tại Dimona.
Israel nằm trong số chín quốc gia được xác nhận hoặc nghi ngờ sở hữu vũ khí nguyên tử và là một trong bốn quốc gia chưa bao giờ tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân – một thỏa thuận quốc tế quan trọng nhằm ngăn chặn sự lan rộng của vũ khí hạt nhân. Điều này có nghĩa Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cơ quan giám sát hạt nhân Liên hợp quốc, không có quyền thanh tra Dimona.
Khi được hỏi về việc xây dựng, IAEA tại Vienna khẳng định Israel “không có nghĩa vụ cung cấp thông tin về các cơ sở hạt nhân khác ngoài lò phản ứng nghiên cứu được biết đến Soreq".
