Theo hãng truyền thông quốc tế, Iran đưa ra sáng kiến ngoại giao trên bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) tại New York và cho biết đề xuất đã được chuyển tới Mỹ thông qua các nhà trung gian Qatar. Theo đó, Iran có thể mở lại tuyến đường biển chiến lược này và chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực trong vòng 7 ngày.
Phát biểu với báo giới tại trụ sở LHQ ngày 25/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết thỏa thuận sẽ khởi động tiến trình 7 ngày để mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng giao tranh trong khu vực.
“Nếu phía Mỹ thực sự nghiêm túc trong việc đạt được thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz, thì mọi thứ hiện đã sẵn sàng”, ông Araqchi nói.
Theo Ngoại trưởng Iran, nếu Mỹ chấp thuận, các bên có thể tiến tới đàm phán rộng hơn về những vấn đề được hai bên thống nhất, trong đó có thể bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.
Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng Tehran sẽ không nhượng bộ về chương trình hạt nhân, ngay cả khi Mỹ chấp thuận đề xuất hòa bình. Quan chức này khẳng định Iran không từ bỏ các quyền của mình, trong đó có quyền làm giàu urani và giữ lại lượng urani đã được làm giàu ở mức độ cao trong nước.
Đề xuất của Iran cũng bao gồm việc chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, trong đó có Liban. Theo ông Araqchi, Tehran đề nghị Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, giải phóng các tài sản của Iran đang bị đóng băng và miễn trừ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ.
Trước đó, một quan chức Mỹ giấu tên mô tả các cuộc thảo luận thông qua trung gian là “tích cực và mang tính xây dựng”. Tuy nhiên, theo WSJ, Tổng thống Trump hoài nghi về khả năng Iran đáp ứng các yêu cầu của Mỹ và cho rằng khả năng nối lại các cuộc không kích là cao. Thông tin này hiện chưa được phía Mỹ xác nhận chính thức.
Các nỗ lực ngoại giao trước đây chưa đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28/2 với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Xung đột sau đó trải qua nhiều giai đoạn tạm dừng và giao tranh trở lại, gây thương vong lớn, làm suy yếu lực lượng quân sự Iran và ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế nước này.
Iran và các lực lượng đồng minh đã mở rộng phạm vi xung đột ra nhiều khu vực. Iran, cùng Oman kiểm soát eo biển Hormuz, đã sử dụng thiết bị bay không người lái và tên lửa nhằm vào các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Lực lượng Houthi ở Yemen cũng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu liên quan tới Saudi Arabia, trong khi Hezbollah được Iran hậu thuẫn tiếp tục giao tranh với Israel tại Liban.
Bộ Ngoại giao Iran cho biết sáng 26/9, Ngoại trưởng Araqchi đã thông báo với người đồng cấp Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, về thỏa thuận giữa Iran và Oman liên quan tới các tuyến vận tải biển an toàn qua eo biển Hormuz.
