Ngày 29/11, Thống đốc Đông Java, ông Khofifah Indar Parawansa, cho biết hoạt động điều chỉnh thời tiết được tiến hành từ ngày 26 - 30/11 với sự phối hợp của Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia (BNPB), Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý (BMKG) và Trung tâm Hàng không Hải quân Indonesia (Puspenerbal) Juanda.
Trong khuôn khổ chiến dịch, các máy bay Cessna Caravan C208 đã triển khai 9 chuyến bay, sử dụng tổng cộng 9 tấn vật liệu gieo mây gồm 3 tấn natri clorua (NaCl) và 6 tấn canxi oxit (CaO). Các khu vực mục tiêu bao gồm Đông Nam Java, Nam và Tây Malang, cùng nhiều hướng ở sườn núi Semeru. Thống đốc Khofifah kêu gọi người dân cảnh giác trước hiện tượng thời tiết cực đoan trong mùa mưa.
Trong khi đó, chính quyền huyện Bangkalan thuộc tỉnh Đông Java đã điều động đội nhân viên tình nguyện tới Lumajang để hỗ trợ ứng phó thảm họa. Nhóm tình nguyện có nhiệm vụ thu thập dữ liệu nạn nhân, phân phối hàng cứu trợ, dọn dẹp tro bụi núi lửa, thiết lập bếp ăn công cộng và hỗ trợ tâm lý cho người dân. Ngoài nhân lực, huyện Bangkalan cũng gửi các vật phẩm thiết yếu tới vùng bị ảnh hưởng.
Ở góc độ khoa học, nhà nghiên cứu núi lửa Mirzam Abdurrachman thuộc Viện Công nghệ Bandung (ITB) cho biết lượng mưa lớn hiện nay không chỉ gây ra dòng bùn tro núi lửa mà còn làm gia tăng áp lực phun trào theo cơ chế tương tự hiệu ứng "chai nước ngọt". Mưa lớn rửa trôi lớp tro bụi trên miệng núi, vốn đóng vai trò như "van áp lực", khiến magma trào ra mạnh hơn. Chuyên gia này cảnh báo nguy cơ cao tại các khúc của trên sông, nơi dòng bùn tro núi lửa có thể bị chặn lại và tràn bờ. Ông khuyến cáo người dân sử dụng khẩu trang ướt khi di chuyển trong khu vực có tro bụi.
Núi lửa Semeru phun trào mạnh hôm 19/11 và liên tục hoạt động sau đó, buộc cơ quan chức năng phải nâng cảnh báo lên cấp IV, mức cao nhất. Ít nhất 3 người bị thương nặng, hơn 500 cư dân tại 3 làng gần núi đã phải sơ tán khẩn cấp. Báo cáo ban đầu ghi nhận thiệt hại gồm khoảng 204 ha đất nông nghiệp, 21 ngôi nhà, một số cơ sở giáo dục, y tế và hạ tầng kỹ thuật. Ngoài ra, mưa lớn sau đó đang làm gia tăng nguy cơ về các dòng lũ bùn tro núi lửa tại khu vực xung quanh núi lửa.
Semeru được đánh giá là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Indonesia. Trong vụ phun trào dữ dội năm 2021, ngọn núi lửa này đã khiến hơn 50 người thiệt mạng và hàng nghìn người phải sơ tán.
